«Εγώ η Hasiye που φοβόμουν να βγω από το σπίτι μου, περπατάω τώρα στο βουνό. Χωρίς φόβο. Εχω τόση γαλήνη μέσα μου. Ευτυχία…». Η Hasiye είναι μια από τις «µητέρες, συντρόφισσες, θεές» του κουρδικού κινήματος, αυτές δηλαδή που πρωταγωνιστούν στο βιβλίο της Χαντάν Τσαγλαγιάν που μόλις κυκλοφόρησε στα ελληνικά (εκδ. Redmarks). Αυτές οι συναρπαστικές γυναίκες δεκαετίες τώρα διαγράφουν διαδρομές χειραφέτησης μέσα σε σκληρές πολιτικές συνθήκες, από το περιθώριο στο επίκεντρο της δημόσιας σφαίρας. Μέσα από τις κουρδικές διεκδικήσεις, οι ίδιες αναζητούν τον χρόνο και τον χώρο που τους οφείλει η Ιστορία.
Η ίδια η Τσαγλαγιάν είναι μια γυναίκα εξίσου συναρπαστική. Σήμερα, ύστερα από μια μεγάλη επιστημονική και πολιτική διαδρομή, διδάσκει στο Τμήμα Γενικής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου του Bamberg-Otto Friedrich στη Γερμανία. Μεγάλωσε σε μεικτή τουρκοκουρδική οικογένεια και έλαβε το μεταπτυχιακό και διδακτορικό της δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο της Αγκυρας. Η μεταπτυχιακή της έρευνα αφορούσε τη συμμετοχή των γυναικών στα συνδικάτα, ενώ από το 1992 συμμετείχε ενεργά στην ίδρυση του Συνδικάτου Εργαζομένων στην Υγεία. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, ξεκίνησε να διερευνά τη σχέσης εθνοτικής και έμφυλης καταπίεσης – μια έρευνα που δεν σταμάτησε ακόμα κι όταν η ίδια από το 1994 βρέθηκε φυλακισμένη για τρία ολόκληρα χρόνια.
Η Τσαγλαγιάν στη φυλακή μιλά με τις συγκρατούμενές της. Οι ιστορίες τους τη συγκλονίζουν. Γυναίκες αναλφάβητες, μορφωμένες, ακτιβίστριες, αγανακτισμένες ή απλά αλληλέγγυες της μεταφέρουν την ανάγκη τους να αφήσουν το σπίτι και τον κόσμο τους για να αναπνεύσουν ελεύθερα. Οι μαρτυρίες τους θα οδηγήσουν σε μια πολυφωνητική αφήγηση της πραγματικότητάς τους που αργότερα θα αποτελέσει τη διδακτορική της διατριβή και είναι το υλικό αυτού του βιβλίου.
Στον πυρήνα της σκέψης της Τσαγλαγιάν βρίσκεται η έννοια της Jineoloji, της επιστήμης που μοιάζει με «ποταμό που ανακαλύπτει τον εαυτό του». Ενας λόγος από τις γυναίκες για τις γυναίκες. Η Τσαγλαγιάν αξιοποιεί τις ιστορίες καθημερινών γυναικών, αντιλαμβάνεται τα κίνητρά τους και εξηγεί τη διαμόρφωση του πολιτικού τους εαυτού. Με τον τρόπο αυτό, η συλλογική εμπειρία φωτίζεται για να γίνει γνώση που θα οδηγήσει σε κοινωνικό μετασχηματισμό.
Το βιβλίο ξεκινά τη δεκαετία του 1980, όταν οι Κούρδισσες άρχισαν να γίνονται ορατές στη δημόσια σφαίρα ως πολιτικές δρώσες, αναζητώντας μέσα στις γραμμές της αντίστασης την επανανοηματοδότηση των ρόλων και τη ρήξη με τη στερεοτυπική πρόσληψη της θηλυκότητας. Μέσα από τη συμμετοχή των γυναικών στο κίνημα η αναπαράσταση ανατρέπεται: από μητέρες στο σπίτι, γίνονται πολεμίστριες σε μια ορατή μάχη.
Η παρουσίαση του «Γυναίκες στο κουρδικό κίνηµα, µητέρες, συντρόφισσες, θεές» θα γίνει την Πέμπτη (8 μ.μ.) στο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο. Θα μιλήσουν: η ίδια η συγγραφέας, η Φωτεινή Τσιμπιρίδου, καθηγήτρια κοινωνικής ανθρωπολογίας του ΠΑ.ΜΑΚ., η Ντίνα Ρέππα, συνδικαλίστρια και δημοτική σύμβουλος Αθηνών, ο Μουράτ Ισσί, μεταφραστής, δρ πολιτικής επιστήμης, η Εύχαρις Μάσχα, μεταφράστρια, διδάσκουσα στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, και η συνάδελφός μας Ντίνα Δασκαλοπούλου. Συντονίζει η Κατερίνα Σεργίδου, ανθρωπολόγος
