Κάθε χρόνο, ο απολογισμός των πυρκαγιών αποτελεί και στην Ιταλία μια τραγική επανάληψη. Εως τώρα, φέτος, στις νότιες περιφέρειες της χώρας οι νεκροί είναι πέντε. Γεωργοί και κτηνοτρόφοι, οι οποίοι προσπαθούσαν να σώσουν τα υπάρχοντά τους.
Δεκάδες τα μέτωπα στην Καλαβρία, τη Σικελία και στη Σαρδηνία. Εκκενώθηκαν κατοικημένες περιοχές έξω από την πόλη Ενα στη Σικελία, ένα μοναστήρι στην Καλαβρία, και πολλοί τουρίστες έφυγαν ή ακύρωσαν τις διακοπές τους στη Σαρδηνία.
Οπως πάντα, ξεκινά η αναζήτηση των αιτιών, που δεν μπορούν να περιοριστούν μόνο σε μία ή δύο απλές εξηγήσεις. Ισχύουν οι υψηλές θερμοκρασίες, ο άνεμος και η άναρχη δόμηση. Αλλά υπάρχουν και τα συμφέροντα των διαφόρων μαφιών, ο προβληματικός καθαρισμός δασών και ακαλλιέργητων εκτάσεων και, φυσικά, οι εμπρησμοί.
Οι δήμαρχοι της Καλαβρίας δήλωσαν με βεβαιότητα ότι «δεν γίνεται η φωτιά να ξαναεμφανίζεται σε απόσταση εκατό μέτρων. Να σβήνει η μια εστία και να ξεπηδούν, αμέσως παραδίπλα, νέες φλόγες».
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια στην Καλαβρία είχε υιοθετηθεί μια μέθοδος που είχε φέρει αποτελέσματα. Η φύλαξη και ο καθαρισμός μεγάλων δασικών εκτάσεων είχε ανατεθεί σε συνεταιρισμούς που υπέγραφαν την εξής «έξυπνη» συμφωνία με την τοπική αυτοδιοίκηση: το 50% του ποσού που είχε συμφωνηθεί για την υπηρεσία που πρόσφεραν οι συνεταιρισμοί αυτοί το εισέπρατταν στην αρχή του καλοκαιριού. Το άλλο μισό, όμως, στο τέλος της θερινής περιόδου. Υπό τον όρο ότι δεν θα έπρεπε να έχει καεί πάνω από το 1% των δασών που αναλάμβαναν να προστατέψουν. Οι πυρκαγιές είχαν μειωθεί κατά 90%, με έμφαση στην αρχή της ατομικής και συλλογικής ευθύνης αλλά και του «υγιούς οικονομικού συμφέροντος». Τελικά, όμως, όπως συνέβη σε τόσους άλλους τομείς, λόγω γραφειοκρατικών αγκυλώσεων και όχι μόνον, το πετυχημένο αυτό σύστημα εγκαταλείφθηκε.
Εγινε παρελθόν, παρά το ότι συνολικά για την κάλυψη όλης της περιφέρειας χρειάζονταν 3 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Τώρα, για την όλη αντιμετώπιση των πυρκαγιών δαπανώνται 18 εκατ.
Παράλληλα, στη Σικελία, στην αρχή του καλοκαιριού είχε υπογραφεί συμφωνία της περιφέρειας με τις γεωργικές ενώσεις της περιοχής. Κύριος στόχος της, να βοηθούν με ουσιαστικό τρόπο οι αγρότες στον καθαρισμό εγκαταλειμμένων γεωργικών εκτάσεων αλλά και μέρους των δασών. Και να δημιουργούν, φυσικά, λωρίδες πυροπροστασίας ανάμεσα στο ένα χωράφι και στο άλλο. Η ιδέα είναι ενδιαφέρουσα και η κυβέρνηση του Μάριο Ντράγκι θέλει να την υιοθετήσει και σε εθνικό επίπεδο, προσφέροντας οικονομικά κίνητρα. Η υλοποίηση, όμως, χρειάζεται χρόνο, ιδίως λόγω του ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε υποχρεωτική βάση, αλλά μόνο σε συνεργασία με τους γεωργούς που το επιθυμούν.
«Δεν γίνεται κάθε χρόνο να θυμόμαστε τις πυρκαγιές μόνο τον Ιούλιο και τον Αύγουστο», γράφουν με νόημα, στο μεταξύ, οι σχολιαστές. Oι κάτοικοι στην Κάτω Ιταλία νιώθουν συχνά εγκαταλειμμένοι. Η κρίση του κορονοϊού προκάλεσε πρόσθετα, σοβαρά οικονομικά προβλήματα στις περιοχές αυτές και η απώλεια ενός έστω και περιορισμένου, αλλά σταθερού εισοδήματος μπορεί να μετατραπεί σε χαριστική βολή.
Στην ενδοχώρα της Σαρδηνίας, για παράδειγμα, όπου την περασμένη εβδομάδα κάηκαν πάνω από 200.000 στρέμματα. η κύρια απασχόληση είναι η κτηνοτροφία. Το νησί είναι πανέμορφο, διαθέτει κρυστάλλινα νερά και μοναδικές ακρογιαλιές, αλλά δεν μπορούν να γίνουν όλοι, ξαφνικά, τουριστικοί επιχειρηματίες.
Τις ώρες αυτές, τέλος, φτάνουν στην Ιταλία τα πρώτα 25 δισεκατομμύρια ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης. Ενας από τους κύριους στόχους που έχει θέσει η κυβέρνηση του Μάριο Ντράγκι είναι η «πράσινη, οικολογική επανάσταση». Θα έχει ενδιαφέρον να διαπιστώσουμε αν στις διάφορες «επαναστατικές δράσεις» συμπεριλαμβάνεται και η πραγματική προστασία των δασικών και καλλιεργήσιμων εκτάσεων της χώρας.
