Σοκ και δέος στο αεροδρόμιο

Την… κολοκυθιά των αλληλοκατηγοριών παίζουν τώρα οι Δυτικοί πρώην προστάτες του Αφγανιστάν, μία εβδομάδα μετά την κατάληψη της Καμπούλ από τους Ταλιμπάν, καθώς το χάος στο διεθνές αεροδρόμιο της πόλης επιτείνεται μέρα με τη μέρα, με δεκάδες χιλιάδες τρομοκρατημένες αφγανικές οικογένειες να περιμένουν επί αμέτρητες ώρες στις πύλες του προκειμένου να εγκαταλείψουν τη χώρα.

Και σε κάθε περίπτωση είναι σαφές πως, παρά την αγαστή ώς τώρα συνεργασία των Αμερικανών στρατιωτικών που ελέγχουν το αεροδρόμιο με τους Ταλιμπάν που ελέγχουν όλες τις προσβάσεις σε αυτό, η Ουάσινγκτον και οι αποσβολωμένοι σύμμαχοί της δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στα πλήθη των ανθρώπων που εξακολουθούν να συρρέουν στα μπλόκα γύρω από το αεροδρόμιο.

Οι περιγραφές από τους λιγοστούς αυτόπτες δημοσιογράφους είναι συγκλονιστικές, όπως άλλωστε και τα βίντεο που κυκλοφορούν μέσω Διαδικτύου: όλοι οι δρόμοι που οδηγούν στο αεροδρόμιο είναι μποτιλιαρισμένοι, ενώ αμέτρητες οικογένειες εξακολουθούν να συνωστίζονται ανάμεσα στο αγκαθωτό συρματόπλεγμα στην περίμετρο του αεροδρομίου που χωρίζει τους Ταλιμπάν από τον αμερικανικό στρατό, περιμένοντας μάταια κάποιο θαύμα.

Πληθαίνουν δε οι αναφορές για μικρά παιδιά που έχουν χωριστεί από τις οικογένειές τους και αγνοούνται: Αφγανοί δημοσιογράφοι μεταδίδουν ότι πολλοί γονείς αναρτούν φωτογραφίες με παιδιά που αγνοούνται στο αεροδρόμιο και ότι ένα από αυτά, ηλικίας περίπου έξι χρόνων, βρέθηκε παγιδευμένο στο συρματόπλεγμα και επιχειρείται να εντοπιστούν οι γονείς του.

Πολλοί είναι κι εκείνοι που έχουν χάσει τη ζωή τους. Σύμφωνα με αξιωματούχο του ΝΑΤΟ, τουλάχιστον 20 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους τις τελευταίες επτά ημέρες εντός και περιμετρικά του αεροδρομίου.

Το βρετανικό τηλεοπτικό δίκτυο Sky News μετέδωσε το Σάββατο εικόνες από τουλάχιστον τρία πτώματα που είχαν καλυφθεί με λευκά σεντόνια, τα οποία κείτονταν έξω από το αεροδρόμιο.

Οι συνθήκες θανάτου τους δεν είναι γνωστές, αλλά ο δημοσιογράφος του καναλιού Στιούαρτ Ράμσι χαρακτήρισε τις τραγωδίες αυτές «αναπόφευκτες», καθώς κάποιοι άνθρωποι «συνθλίβονται» από το πλήθος ή τους τροχούς των αεροπλάνων, ενώ άλλοι «αφυδατώνονται και είναι τρομοκρατημένοι».

Ηδη το προσωπικό της πρεσβείας των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν, που έχει κι αυτό μετακομίσει στο αεροδρόμιο, σηκώνει τα χέρια ψηλά και συμβουλεύει με μηνύματα τους πολίτες να αποφεύγουν τη μετακίνηση προς το αεροδρόμιο, λόγω «απειλών που αφορούν την ασφάλεια του χώρου» – καθώς τις τελευταίες μέρες κυκλοφορούν σενάρια για προβοκατόρικη επίθεση κάποιας τρίτης δύναμης –όπως το τοπικό παρακλάδι του «Ισλαμικού κράτους»– στα συγκεντρωμένα πλήθη.

Πληροφορίες θέλουν αξιωματούχους να ζητούν από τον Μπάιντεν τη χρήση ελικοπτέρων για την απομάκρυνση των ανθρώπων που δεν μπορούν να πλησιάσουν το αεροδρόμιο, αλλά ο Αμερικανός πρόεδρος διστάζει, καθώς κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια των πτήσεων πάνω από την κατεχόμενη πρωτεύουσα.

Διάγγελμα Μπάιντεν

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, που βρίσκεται πλέον σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, προχώρησε χτες σε νέο τηλεοπτικό διάγγελμα, στο οποίο αναγνώρισε ότι η επιχείρηση εκκένωσης στο Αφγανιστάν είναι μία «από τις πιο δύσκολες στην Ιστορία» και επιβεβαίωσε την επίταξη 18 επιβατικών αεροσκαφών από αμερικανικές εταιρείες για τη μεταφορά των διασωθέντων σε τρίτες χώρες.

Ο Μπάιντεν έχει ορίσει καταληκτική ημερομηνία για την εκκένωση αλλά και την οριστική αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων την 31η Αυγούστου, αλλά δέχεται ασφυκτικές πιέσεις εντός και εκτός της χώρας να δώσει παράταση, καθώς είναι ανθρωπίνως αδύνατον με τους σημερινούς ρυθμούς να απομακρυνθούν περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι μέσα σε μία εβδομάδα.

Πράγματι, από τις 14 Αυγούστου μόλις 17.000 άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί με αμερικανικά αεροσκάφη, εκ των οποίων 2.500 Αμερικανοί, ενώ μερικές χιλιάδες ακόμη διέφυγαν με άλλα συμμαχικά αεροπλάνα. Να θυμίσουμε πως μόνο η αμερικανική κυβέρνηση έχει δεσμευτεί πως θα βγάλει από τη χώρα 10.000 ώς 15.000 Αμερικανούς πολίτες και 50.000 ώς 60.000 Αφγανούς συνεργάτες με τα μέλη των οικογενειών τους.

Στο θέμα παρενέβη χτες με δηλώσεις του στο ΑFP ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοζέπ Μπορέλ, ο οποίος τόνισε πως «είναι μαθηματικά αδύνατη» η απομάκρυνση 60.000 ανθρώπων ώς το τέλος του μήνα, ενώ παράλληλα καυτηρίασε τα πολύ αυστηρά μέτρα ασφαλείας που έχουν επιβληθεί στο αεροδρόμιο, τονίζοντας ότι πρακτικά εμποδίζουν τους Αφγανούς που εργάζονταν για τους Ευρωπαίους να εισέλθουν στο εσωτερικό του.

Αλλά και η βρετανική κυβέρνηση ζήτησε χτες διά του υπουργού Αμυνας Μπέν Γουάλας να δοθεί «αβάντσο», καθώς θεωρεί βέβαιο πως ο χρόνος δεν αρκεί. Το ερώτημα βέβαια είναι τι θα κάνουν οι Ταλιμπάν, που φυσικά έχουν κάθε συμφέρον να επιταχύνουν την αποχώρηση και των τελευταίων ξένων στρατευμάτων από τη χώρα και γι’ αυτό κάνουν ό,τι μπορούν για να μην προκαλέσουν κάποια ένοπλη σύγκρουση με τους Αμερικανούς, περιοριζόμενοι για την ώρα σε πυροβολισμούς στον αέρα και σε… διακριτικούς, παρασκηνιακούς θα λέγαμε, εκφοβισμούς, διώξεις και εκτελέσεις αντιπάλων τους.

Χτες, ο εκπρόσωπός τους, Αμίρ Καν Μουτακί, τόνισε πως οι ΗΠΑ είναι αυτές που ευθύνονται για το χάος που επικρατεί στο αεροδρόμιο της Καμπούλ και πως αυτό πρέπει να σταματήσει «όσο το δυνατόν συντομότερα»: «Η Αμερική με όλη τη δύναμή της και τους εξοπλισμούς της (…) απέτυχε να αποκαταστήσει την τάξη στο αεροδρόμιο. Υπάρχει ειρήνη και ηρεμία σε ολόκληρη τη χώρα, όμως επικρατεί χάος στο αεροδρόμιο της Καμπούλ», είπε… αφοπλιστικά ο υψηλόβαθμος αξιωματούχος των Ταλιμπάν, την ώρα που στην πόλη κατέφτανε το «Νο 2» τους, ο μουλάς Αμπντούλ Γάνι Μπαράνταρ, προκειμένου να συμβάλει στα παζάρια για τη «δημιουργία κυβέρνησης χωρίς αποκλεισμούς».

Βολές από Τραμπ

Αντί επιλόγου, να σημειώσουμε πως η συνεχιζόμενη τραγωδία στο αεροδρόμιο δίνει την ευκαιρία για σκληρή κριτική στον Μπάιντεν ακόμα και από πρώην ηγέτες που ευθύνονται πολύ περισσότερο από αυτόν, όπως ο τέως πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ (που υπέγραψε πέρσι τη συμφωνία αποχώρησης με τους Ταλιμπάν, αλλά σε χτεσινή ομιλία του μίλησε για «απίστευτη επίδειξη χονδροειδούς ανικανότητας», «παράδοση άνευ όρων» και για τη «μεγαλύτερη ταπείνωση στην ιστορία της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ»…), αλλά και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας, Τόνι Μπλερ, που το Σάββατο κατακεραύνωσε με μακροσκελές άρθρο του τις δυτικές κυβερνήσεις για την «τραγική, επικίνδυνη και αχρείαστη εγκατάλειψη» της ασιατικής χώρας, και μάλιστα «με τρόπο που μοιάζει σχεδόν σχεδιασμένος για να διαλαλήσει την ταπείνωσή μας»!