«Τα ’μαθες Αρετούσα μου / τα θλιβερά μαντάτα / ο Μητσοτάκης χάρισε / στη νεολαία ντάτα»
«Το ’μαθα Ερωτόκριτε / αυτός δεν είναι Κούλης / Αυτός είναι των νέων μας / ο γκίγκα πατερούλης».
Τα σόσιαλ μίντια έκαναν πάρτι με τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού από το βήμα της 85ης Διεθνούς Εκθεσης Θεσσαλονίκης που αφορούν τους νέους. Με τις εκλογές να αρχίζουν να γίνονται ορατές στο βάθος του πολιτικού ορίζοντα, ο κ. Μητσοτάκης εξήγγειλε μέτρα, για να κατευνάσει κάπως τη λαϊκή αγανάκτηση μετά τους κυβερνητικούς χειρισμούς που δεν απέτρεψαν την εθνική καταστροφή των πρόσφατων πυρκαγιών, οι οποίες σάρωσαν τη χώρα, διαρρηγνύοντας τον φυσικό, κοινωνικό και οικονομικό ιστό μεγάλων περιοχών.
Μεταξύ άλλων, λοιπόν, ο κ. Μητσοτάκης υποσχέθηκε από τον καινούργιο χρόνο μηδενισμό του ειδικού τέλους κινητής τηλεφωνίας και data για τους νέους κάτω των 29 ετών, ενώ οι έφηβοι από 15 έως 17 θα λάβουν πενήντα γιγαμπάιτ ντάτα στο κινητό τους ως δώρο από την Πολιτεία εάν εμβολιαστούν…
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, ως πρωτοπόρος και ρηξικέλευθη, θεσμοθετεί αμοιβές και θετικά κίνητρα για τους πολίτες σε ρεπό και ντάτα, αντί για τα οπισθοδρομικά, τα έωλα χρήματα. Μέχρι το τέλος της θητείας της φαντάζομαι θα δούμε και άλλες, ανάλογες πρωτοβουλίες, όπως ας πούμε, αντί για μισθούς και συντάξεις, θα ανταμείβει τους δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους με ηθικές αμοιβές, όπως τα παράσημα ή τα διπλώματα…
Το πρόβλημα όμως είναι πως στα σουπερμάρκετ δεν μπορείς, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, να αγοράσεις τρόφιμα με εύφημες μνείες, ενώ τα έξτρα γιγαμπάιτ στο κινητό σου μόνο εικόνες πλούσιων γευμάτων μπορούν να σου προσφέρουν, κάτι σαν γαστριμαργική πορνογραφία δηλαδή, και όχι αληθινό φαγητό, αλλά ας μην είμαστε γκρινιάρηδες κι ας δούμε πέντε πράγματα περισσότερα για τα πρωθυπουργικά δώρα.
Ντάτα λοιπόν υποσχέθηκε στους νέους ο πρόεδρος της κυβέρνησης. Τι είναι αυτά τα ντάτα; Στα ελληνικά αποδίδονται ως «δεδομένα», και είναι, στην ορολογία της πληροφορικής, της επιστήμης των ηλεκτρονικών υπολογιστών, «πεπερασμένες ακολουθίες χαρακτήρων που παριστούν κάποια πληροφορία και μπορούν να αξιοποιηθούν από ηλεκτρονικούς υπολογιστές», όπως λέει το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας.
Η Γουικιπίντια, η διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια, είναι πιο λεπτομερειακή και ορίζει τα πληροφοριακά δεδομένα, τα ντάτα, ως «ένα μη αξιολογημένο σύνολο διακριτών στοιχείων… μια συλλογή που αποτυπώνει “τιμές” επί αντικειμένων, προσώπων, γεγονότων κ.λπ. Τα δεδομένα μπορεί να είναι σημεία πληροφοριών επί επιστημονικών παρατηρήσεων ή συμπεριφοράς και να περιλαμβάνουν λέξεις- έννοιες, αριθμούς, σύμβολα, διαγράμματα, σχέδια, φωτογραφίες, μαγνητοταινίες κ.λπ., που περιγράφουν ή αντιπροσωπεύουν ποσότητες, έννοιες, ιδέες, αντικείμενα, γεγονότα, καταστάσεις και λειτουργίες. Γενικότερα, δεδομένο ονομάζεται ένα γνωστό ή αποδεκτό στοιχείο το οποίο χρησιμοποιείται ως βάση ή προϋπόθεση στην επίλυση προβλημάτων».
Αυτός ο ορισμός μπορεί να φαίνεται πολύπλοκος στους κοινούς θνητούς, που δεν έχουν εντρυφήσει στην επιστήμη της πληροφορικής, αλλά απλώς θέλουν να έχουν δεδομένα στο κινητό τους για να κατεβάζουν ταινίες και να σερφάρουν στο Ιντερνετ. Ωστόσο, να πούμε πως τα δεδομένα, τα ντάτα, έχουν χαρακτηριστεί ως το «πετρέλαιο», ο μαύρος χρυσός, της νέας ψηφιακής οικονομίας που επεξεργάζεται, διακινεί και εμπορεύεται πληροφορίες.
Ο όρος «data» είναι πληθυντικός του λατινικού «datum», που σημαίνει ακριβώς «δεδομένο», δηλαδή κάτι που έχει δοθεί, σε αντιδιαστολή με κάτι που ζητείται – λέμε «τα δεδομένα και τα ζητούμενα σ’ ένα πρόβλημα». Η πρώτη χρήση στα αγγλικά του όρου «data» έγινε στα μέσα του 17ου αιώνα, ενώ η σημασία της λέξης ως «μεταδόσιμες και αποθηκεύσιμες πληροφορίες υπολογιστών» πρωτοεμφανίστηκε το 1946. Η έκφραση «επεξεργασία δεδομένων» (data processing) εμφανίστηκε το 1954, όταν η επιστήμη των υπολογιστών έκανε τα πρώτα της βήματα.
Για να ξαναγυρίσουμε στο ψηφιακό κόκαλο που πέταξε ο πρωθυπουργός στους νέους από το βήμα της ΔΕΘ, αυτά τα υπεσχημένα data υπολογίζονται σε μπιτς και μπάιτς (bits and bytes) – ο κ. Μητσοτάκης μίλησε για 50 GB (γκίγκαμπάιτ). Το μπιτ, όπως και το μπάιτ λοιπόν, είναι μονάδες μέτρησης της ποσότητας της πληροφορίας στα υπολογιστικά συστήματα.
Η κωδικοποίηση των δεδομένων σε μπιτς εφαρμόστηκε αρχικά σε διάτρητες κάρτες, τις οποίες εφηύραν ο Μπαζίλ Μπουσόν και ο Ζαν-Μπατίστ Φαλκόν το 1732, μια τεχνολογία που ανέπτυξε ο Ζοζέφ-Μαρί Ζακάρ το 1804.
Η πατρότητα του όρου «bit» ανήκει στον Τζον Τάκι από το 1947, ο οποίος μίλησε για «Binary Information digiT» (ψηφίο δυαδικής πληροφορίας) – bit, εν συντομία. Τώρα, ο όρος «byte» πιστώνεται στον Βέρνερ Μπούχολτς, ο οποίος, ως τεχνικός της IBM, τον διατύπωσε το 1956.
Να πούμε πως ένα byte ισοδυναμεί με οκτώ bits. Τα 1.024 μπάιτς κάνουν ένα κιλομπάιτ, τα 1.024 κιλομπάιτς ισοδυναμούν με ένα μεγαμπάιτ, και πάει λέγοντας: γιγαμπάιτ, τεραμπάιτ κ.λπ. μέχρι τα απόκοσμα Yottabyte (γιωταμπάιτ), που ισοδυναμούν με 280 μπάιτς… Για να έχουμε μια τάξη μεγέθους στο μυαλό μας, να πούμε πως ο πρώτος ηλεκτρονικός υπολογιστής, ο αμερικανικός ENIAC, που κατασκευάστηκε κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, λειτουργούσε με λυχνίες και ζύγιζε 27 τόνους, ενώ καταλάμβανε 63 τετραγωνικά μέτρα χωρίς τους διαδρόμους, είχε χιλιάδες φορές λιγότερη υπολογιστική ισχύ από οποιοδήποτε έξυπνο κινητό τηλέφωνο που έχει μνήμη 12GB – η μνήμη του πρωτοπόρου ENIAC ήταν μόλις 85 μπάιτ…
Παλιότερα, οι Ρωμαίοι άρχοντες, για να γίνουν αρεστοί στον κόσμο, για να εκτονώσουν τη λαϊκή δυσαρέσκεια, για να αποσοβήσουν τον κίνδυνο της δυναμικής αντίδρασης του πλήθους στις πράξεις ή παραλείψεις της διακυβέρνησής τους, για να εκτρέψουν την προσοχή των ανθρώπων από τα φλέγοντα, κατά κυριολεξίαν, προβλήματά τους, μοίραζαν αφειδώς panem et circenses.
Ουσιαστικά, δεν έχουν αλλάξει και πολλά πράγματα από τότε: πάντα η εξουσία διασκεδάζει, δηλαδή διασκορπίζει τη λαϊκή αντίδραση με όποιον τρόπο και μέσα μπορεί. Διότι γνωρίζει πολύ καλά πως εάν οι άνθρωποι, και ειδικά οι νέοι, σκεφτούν σοβαρά τη δεινή θέση τους και αποφασίσουν να κάνουν κάτι για να την αλλάξουν, τότε οι κρατούντες κινδυνεύουν – έτσι, σπεύδουν να μοιράσουν άρτον και θεάματα, μπιτς και μπάιτς.
