Ηταν 16 Σεπτεμβρίου του 1973. Σαντιάγο της Χιλής. Βάλαν τις παλάμες του στο τραπέζι. Πήραν τον μπαλτά. «Και τώρα τραγούδα για την πουτάνα τη μάνα σου…», του είπε ο βασανιστής του όπως του έκοβε και τα 10 δάκτυλα των τόσο ταλαντούχων χεριών του.
Υπήρξε από τους εμβληματικότερους εκπροσώπους του κινήματος Nueva canción (Καινούργιο Τραγούδι), θεατρικός σκηνοθέτης σε παραγωγές όπως η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή και ο «Κύκλος με την Κιμωλία» του Μπρεχτ, και συγγραφέας. Γεννημένος από φτωχή αγροτική οικογένεια στις 23 Σεπτεμβρίου του 1932 σε ένα χωριό κοντά στο Σαντιάγο και γνωρίζοντας από παιδί την ενδοοικογενειακή βία από τον πατέρα του, ο Βίκτορ Χάρα βρήκε σύντομα καταφύγιο στη μουσική και στη δράση ενάντια στην αδικία. Ο θάνατος της μητέρας του τον σημάδεψε βαθιά σε ηλικία 15 ετών και η συνάντησή του με τη μυθική Βιολέτα Πάρα, τραγουδίστρια παραδοσιακής μουσικής, αποτέλεσε το έναυσμα ώστε να συναντηθεί με τη μουσική και την πολιτική.
Η αντίδραση του κινήματος Nueva canción ενάντια στις στρατιωτικές δικτατορίες, που διασπείρονταν με τη βοήθεια του ιμπεριαλισμού στη Λατινική Αμερική, έβαλαν τα τραγούδια του στο στόμα των απόκληρων και των εργατών. Τους έδωσαν δύναμη και φωνή.
Τραγούδησαν μαζί με τον Αλιέντε στον προεκλογικό αγώνα του στα 1970 και τραγούδια όπως το «Venceremos» (Θα νικήσουμε) και «El Pueblo Unido Jamás Será Vencido» (Λαός ενωμένος, ποτέ νικημένος) μπήκαν στα στόματα των αγωνιζόμενων σε όλον τον πλανήτη. Οταν ο Αλιέντε δολοφονήθηκε και ένα από τα φριχτότερα δικτατορικά καθεστώτα εγκαθιδρύθηκε στην Ιστορία, οι μέρες του «στιγματισμένου» καλλιτέχνη ήταν μετρημένες. Αλλά η τιμωρία έπρεπε να είναι «παραδειγματική», να τιμωρεί την ίδια τη δημιουργικότητα, σημάδι μιας φύσης που δεν παραδίνεται, που τολμά να αναμετρηθεί μαζί τους. 43 χρόνια μετά, δικαστήριο της Καλιφόρνια, με βάση τη Χάρτα Προστασίας για Θύματα Βασανιστηρίων που ισχύει στις ΗΠΑ, καταδίκασε τους υπεύθυνους για τον βασανιστικό θάνατό του.
Το ξέρουν πως ό,τι τολμήσουμε να φανταστούμε μπορεί να ξεθεμελιώσει κάποτε βουνά, πως ύλη πιο στέρεη είναι τα όνειρα κι η φαντασία. Πως η ανθρωπότητα, ξεπερνώντας εκκλήσεις για βαθιά ιδιοτελείς «ουδετερότητες» και κατ’ επίφασιν σπουδαίες δικαιολογίες για την αυτοδικαίωση των αραχτών και των ισχυρών ή των ακόλουθων τους, αιώνες προσπαθεί να γράψει με τα κομμένα χέρια του Βίκτορ Χάρα. Κι ας αποτυγχάνει. Θα μαζέψει τα δάκτυλα από το πάτωμα. Θα πάρει την πένα, το μυστρί, το πινέλο ή τον δρόμο. Πάνω απ’ όλα τον δρόμο. «Αυτή η κιθάρα σκοτώνει τον φασισμό» που έλεγε κι ο Γούντι Γκάθρι. Θα προσπαθήσει ξανά…
