«Με βαθιά συγκίνηση κι ένα ακατάπαυστο χειροκρότημα αποχαιρετούμε τον Μίκη Θεοδωράκη, αγωνιστή-δημιουργό, οδηγητή και πρωτεργάτη μιας νέας, μαχόμενης τέχνης στη μουσική. Ορμητικός, εμπνευσμένος και φλεγόμενος από το πάθος της προσφοράς στο λαό, ο Θεοδωράκης κατόρθωσε να χωρέσει στο μεγαλειώδες έργο του όλο το έπος της λαϊκής πάλης του 20ού αιώνα στη χώρα μας. Άλλωστε, μέρος αυτού του έπους υπήρξε και ο ίδιος». Με αυτά τα λόγια αποχαιρετά η Κ.Ε. του ΚΚΕ τον σπουδαίο Μίκη.
Παραθέτει αναλυτικά την αντιστασιακή του δράση (ΕΑΜ, ΚΚΕ, Μάχες του Δεκέμβρη, εξορίες, βασανισμοί, ΕΔΑ, Λαμπράκηδες, πάλι φυλακές, εξορίες), αλλά και την αντιδικτατορική του δράση στο εξωτερικό. «Ο Θεοδωράκης δεν ξέχασε ποτέ τα ιδανικά της ελευθερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, που έμειναν ανεκπλήρωτα. Το έργο του είναι μια διαρκής αναμέτρηση με την αδικία και την ηττοπάθεια, ένα σάλπισμα πάλης, νέων αγώνων, αντίστασης, ανάτασης κι ελπίδας.
» “Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαις… εκεί που πάει να σκύψει… να την πετιέται από ξαρχής” είναι η απάντησή του στην πίκρα και την απογοήτευση ενός λαού, που τα όνειρά του δεν πήραν ακόμα εκδίκηση», αναφέρουν χαρακτηριστικά. Κάνουν λόγο για τη μουσική του η οποία είναι «ζυμωμένη με όλα εκείνα τα υλικά που φτιάχνουν τη μεγάλη τέχνη, την τέχνη που συλλαμβάνει τον σφυγμό της εποχής της και προαισθάνεται το επερχόμενο». «“Ο,τι φτιάξαμε το πήραμε από το λαό και στο λαό το επιστρέφουμε” έλεγε και αυτό δεν ήταν σεμνοτυφία. Ο Θεοδωράκης είχε βαθιά συνείδηση ότι για το προσωπικό του καλλιτεχνικό κατόρθωμα σπουδαίο ρόλο έπαιξε η εποχή του» δηλώνουν. Και πως: «Το έργο του είναι λαμπρή απόδειξη ότι η μεγάλη τέχνη είναι πάντα πολιτική είτε το επιδιώκει είτε δεν το επιδιώκει ο δημιουργός της». «Με τη μουσική του Μίκη θα συνεχίζουμε να πορευόμαστε ώσπου “να σημάνουν οι καμπάνες» της κοινωνικής απελευθέρωσης. Αλλά και όταν «τελειώσει ο πόλεμος” δεν θα τον ξεχάσουμε. Θα είναι μαζί μας και όταν “κοκκινίζουν τα όνειρα”. Αθάνατος Μίκη!» καταλήγουν.
Με μια λιτή ανακοίνωση αποχαιρετά τον Μίκη και το ΜέΡΑ25, λέγοντας πως δεν είναι ώρα για αποτιμήσεις: «Η Ελλάδα πενθεί για έναν μεγάλο Έλληνα. Μια ορμητική προσωπικότητα με ζωή δημιουργίας και αγώνα, που σημάδεψε γενιές και γενιές. Αυτός μίλησε για Χρέος αλλά εμείς του χρωστάμε. Το έργο του Μίκη Θεοδωράκη, έργο ελληνικής ψυχής αλλά οικουμενικό, δεν αφήνει χώρο για πραγματικά λεπτά σιγής. Γιατί θα ακούγεται παντού και πάντα, και πρώτα απ’ όλα μέσα στον καθένα μας. Δεν είναι ώρα για άλλες αποτιμήσεις. Μόνο υπόκλιση στο τεράστιο μέγεθος του Μίκη. Συλλυπητήρια στους δικούς του – αλλά και σε όλους μας».
Σε ανακοίνωσή του ο Σύλλογος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974 σημειώνει: «Με απέραντη θλίψη και συγκίνηση αποχαιρετάμε τον τελευταίο των Μεγάλων που αγάπησε ο λαός μας. Τον μέγιστο Φάρο του Πολιτισμού μας, τον Συναγωνιστή μας και Πρόεδρό μας στη Νεολαία Λαμπράκη, τον σύντροφο και συνοδοιπόρο στους μεγάλους αγώνες της Αριστεράς και του Λαού μας. Έφυγε ο μεγαλύτερος εν ζωή και παγκόσμιας ακτινοβολίας Μουσικός και οι δημιουργίες του μεγάλωσαν τη γενιά μας και θα μεγαλώνουν τις γενιές που έρχονται. Για τον Σύνδεσμό μας που ο Μίκης ήταν αγαπητό μέλος και μας τιμούσε με τη συμμετοχή του, μόνο τιμή, σεβασμό και περηφάνια είχαμε. Για όλους εμάς, η λύπη είναι πιο μεγάλη αφού χαιρετάμε έναν δικό μας φίλο, δάσκαλο και οδηγητή στους αγώνες, τη μόρφωση και τον εκπολιτισμό του Ελληνικού Λαού αλλά και της Οικουμένης».
Ανάγωγα
του Τάσου Παππά
Όποτε τα τελευταία χρόνια θύμωνα με διάφορες πολιτικές επιλογές του Μίκη, έβαζα να ακούσω να το «μοσχοβολούν οι γειτονιές βασιλικό κι ασβέστη» και τα ξεχνούσα όλα.
