Μέσα στις φωτιές και στα αποκαΐδια ο εξαφανισμένος από τα αγαπημένα του ραδιοτηλεοπτικά μέσα υπουργός Αδωνης Γεωργιάδης ανάρτησε στη διαβούλευση το νομοσχέδιο για την εφαρμογή της κοινοτικής οδηγίας που θεωρητικά διασφαλίζει την ανεξαρτησία της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Ηταν η Οδηγία την οποία αγνόησε μέχρι σήμερα η κυβέρνηση προκειμένου να εγκαταστήσει δικής της επιλογής μέλη στην Επιτροπή Ανταγωνισμού και να αποπέμψει -διά της μεθόδου έκτακτης νομοθέτησης των εκ των υστέρων ασυμβίβαστων- εν μέσω της θητείας τους τα μέλη που δεν ήταν αρεστά.
Ο χρόνος διαβούλευσης, εξαιρετικά ασφυκτικός δεδομένου ότι το σχέδιο νόμου κατατέθηκε στις 6 Αυγούστου και θα παραμείνει εκεί για σχολιασμό μέχρι τις 20 Αυγούστου. Το ν/σ αυτό, που αφορά τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες της σημαντικότερης για την εθνική οικονομία και ανταγωνιστικότητα της αγοράς Ανεξάρτητης Αρχής, αναρτάται για διαβούλευση, ενώ προφανώς ο αρμόδιος υπουργός αποσκοπεί στον περιορισμό της δημόσιας συζήτησης για τα κρίσιμα αυτά ζητήματα.
Η «Εφ.Συν.» έχει αναλυτικά παρουσιάσει τις μεθόδους των αρίστων για τον πλήρη έλεγχο των Ανεξάρτητων Αρχών («Η άλωση των Ανεξάρτητων Αρχών», 9.5.2021).
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και διατάξεις για την ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 1/2019 που στοχεύει μεταξύ άλλων στην ενίσχυση της θεσμικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας των εθνικών αρχών ανταγωνισμού, ώστε να εφαρμόζουν πιο αποτελεσματικά τους κανόνες περί προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού. Ωστόσο η ενσωμάτωση αυτή καθυστέρησε και γίνεται εκπρόθεσμα (η προθεσμία έληγε στις 4/2/2021) καθότι έπρεπε να προηγηθεί η αναμενόμενη έκδοση (απορριπτικής) απόφασης του ΣτΕ επί της προσφυγής των παυθέντων τον Δεκαπενταύγουστο (!) του 2019 από τη νέα κυβέρνηση Μητσοτάκη μελών της Επιτροπής Ανταγωνισμού (προέδρου, αντιπροέδρου και 2 εισηγητών), η οποία επικαλούνταν παραβίαση του σκοπού και του πνεύματος της εν λόγω Οδηγίας.
Η επιλογή
Συγκεκριμένα, ενώ το άρθρο 4 της Οδηγίας ορίζει ότι τα μέλη του αποφασιστικού οργάνου των εθνικών αρχών ανταγωνισμού επιλέγονται, διορίζονται και παύονται μόνο βάσει όρων και προϋποθέσεων που περιλαμβάνονται σε νομοθετικό πλαίσιο εκ των προτέρων θεσπισμένο, τα ανωτέρω μέλη της Επιτροπής παύτηκαν με απόφαση του αρμόδιου υπουργού λόγω ενός νέου «φωτογραφικού» ασυμβίβαστου που ψηφίστηκε αρχές Αυγούστου 2019 και απέκτησε αναδρομική ισχύ, ήτοι την κατοχή θέσης συμβούλου σε γραφείο μέλους της κυβέρνησης κατά την προηγούμενη πενταετία.
Το νέο ν/σ στο άρθρο 10 παρ. 7 επαναλαμβάνει την επίμαχη ρύθμιση προβλέποντας -κατά παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας που ενσωματώνει- ότι τα ασυμβίβαστα που θεσπίζει ισχύουν και για τα υπηρετούντα μέλη, εισάγοντας μια εξαίρεση για όσα μέλη έχουν λάβει θετική ψήφο από τα 4/5 της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας για τον διορισμό τους.
Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι, ενώ η θέσπιση ασυμβίβαστων αποσκοπεί στη θωράκιση της ανεξαρτησίας των μελών της Επιτροπής έναντι ενδεχόμενων πολιτικών επιρροών, εν προκειμένω έχει καταργηθεί η διάταξη που ίσχυε μέχρι τον Αύγουστο του 2019, διάταξη και που προέβλεπε ως ασυμβίβαστο τη συγγένεια μέχρι β’ βαθμού ή συζυγική σχέση με μέλος του Ελληνικού ή Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (επιπλέον της συγγένειας με μέλος της κυβέρνησης).
Επίσης δεν προβλέπεται ως ασυμβίβαστο η κατοχή θέσης στην κυβέρνηση από το ίδιο το μέλος της Επιτροπής, η δε εξαίρεση που εισάγεται λόγω θετικής ψήφου των 4/5 της Επιτροπής Θεσμών δεν εγγυάται την έλλειψη πολιτικής επιρροής, δεδομένου ότι ως γνωστόν και στη συγκεκριμένη κοινοβουλευτική επιτροπή η ψήφος είναι καθαρά κομματική.
Το ατόπημα
Το ν/σ πέφτει όμως και στο ατόπημα μιας ακόμη φωτογραφικής διάταξης: το άρθρο 10 παρ.2 ορίζει ότι μέλη της Επιτροπής που έχουν εκπέσει λόγω κάποιου ασυμβίβαστου δεν μπορούν να διοριστούν ποτέ ξανά!
Τέλος, ερωτήματα ως προς τη σκοπιμότητά της εγείρει η επιχειρούμενη με το άρθρο 10 παρ.3 του ν/σ διάκριση στον τρόπο επιλογής και διορισμού των μελών της Επιτροπής: ενώ ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος θα συνεχίζουν να διορίζονται από το υπουργικό συμβούλιο με εισήγηση του αρμόδιου υπουργού και γνώμη της Επιτροπής Θεσμών, οι εισηγητές και τα λοιπά μέλη της θα διορίζονται από τον αρμόδιο υπουργό με γνώμη της Επιτροπής Θεσμών μετά από προεπιλογή που θα διενεργεί επιτροπή απαρτιζόμενη από τον πρόεδρο του ΝΣΚ, τον πρόεδρο της Επιτροπής Ανταγωνισμού, δύο καθηγητές Πανεπιστημίου (ένας προτεινόμενος από την Επιτροπή Ανταγωνισμού και ένας από τον ΟΟΣΑ) και έναν εμπειρογνώμονα της Κομισιόν.
Η διάκριση αυτή φαίνεται να αποσκοπεί στον διορισμό των επικεφαλής της Επιτροπής με αμιγώς πολιτικά κριτήρια, αλλά μας κάνει τη χάρη ο υπουργός τα υπόλοιπα μέλη να διαθέτουν και κάποια τεχνοκρατικά κριτήρια.
