Ο διάσημος Ελληνοαμερικανός στον Πόρο

Ο διάσημος Ελληνας της διασποράς Κρις Γιανάκος (ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη) επιστρέφει στην πατρίδα, αυτό το καλοκαίρι, με έργα-σταθμούς της περιόδου 1980-2020, σχέδια που έγιναν «ως αντίδραση στον covid» και δυο νέες εγκαταστάσεις ειδικά για την γκαλερί Citronne στον Πόρο, που φιλοξενεί την έκθεση «Διαδρομές», υψηλών προδιαγραφών και από τις πιο ωραίες των τελευταίων χρόνων.

Η έκθεση που ξεκίνησε πριν από έναν μήνα (12 Ιουνίου) «σκίζει» από επισκεψιμότητα, όπως και το νησί που έχει βρει τους ρυθμούς του το δεύτερο Covid-καλοκαίρι, με την πανδημία να εξακολουθεί τις ασκήσεις εξουσίας στις ζωές των κατοίκων του πλανήτη γη. «Κάναμε εξαιρετικό άνοιγμα και έχουμε διαρκώς κόσμο. Θεωρώ ότι η τάση των ανθρώπων είναι να ταξιδέψουν και ο Πόρος είναι ένας εξαιρετικός προορισμός, ένα νησί κοντά στην Αθήνα», λέει στην «Εφ.Συν.» η ιστορικός Τέχνης και υπεύθυνη της γκαλερί, Τατιάνα Σπινάρη – Πολλάλη. Πρόκειται για την τρίτη ατομική έκθεση του καλλιτέχνη που διοργανώνει η ίδια, γεγονός που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πραγμάτωση του εγχειρήματος αφού, όπως μας θυμίζει «όταν ξεκινούσαν οι προετοιμασίες της έκθεσης όλα ήταν απρόβλεπτα, γι’ αυτό κινηθήκαμε συντηρητικά.

Είναι το πρώτο καλοκαίρι που δεν διοργανώσαμε έκθεση στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Πόρου, παρότι επεξεργαστήκαμε ορισμένες ιδέες με την έφορο Αρχαιοτήτων κ. Χρυσουλάκη και την αρχαιολόγο κ. Γιαννοπούλου. Ωστόσο, ο καλλιτέχνης δεν μπορούσε να ταξιδέψει και να επισκεφτεί τον χώρο. Το ίδιο συνέβη και με την γκαλερί. Ο Γιανάκος είναι ένας καλλιτέχνης που εκτιμώ πολύ και έχουμε συνεργαστεί στο παρελθόν. Μπορέσαμε να δουλέψουμε από μακριά, γιατί ο Γιανάκος ήξερε την γκαλερί και εγώ τον Γιανάκο. Εκείνος από τη Νέα Υόρκη και εγώ από την Αθήνα δουλέψαμε με πλάνο και κατόψεις και τελικά το αποτέλεσμα μας αποζημίωσε».

Η γεωμετρική γραφή κυριαρχεί στα έργα του καλλιτέχνη, ο οποίος από την αρχή της πορείας του δημιούργησε ένα πεδίο έρευνας γύρω από τον άξονα της Γεωμετρίας. Σε συνδυασμό με την έλξη του για την αρχαία Τέχνη και την κλασική αρχιτεκτονική, άρχισε να παρεμβαίνει με γεωμετρικά σχήματα σε φωτογραφίες αρχαίων έργων τέχνης και αρχαιολογικών χώρων, προτείνοντας μια νέα ανάγνωση των τόπων και των μνημείων της πατρίδας του, «σαν μια απόπειρα κατανόησης».

«Σε αυτήν την έκθεση στην Citronne, η Τατιάνα και εγώ συνενώνουμε 4 δεκαετίες καλλιτεχνικής πρακτικής μου, από το 1981 έως το 2020. Η έκθεση περιλαμβάνει σχέδια που έγιναν ως αντίδραση στον Covid και δυο νέες εγκαταστάσεις του 2021, που κατασκευάστηκαν ειδικά για την γκαλερί του Πόρου», σημειώνει ο ίδιος και εξηγεί ότι ο τίτλος της έκθεσης «Διαδρομές» υποδηλώνει το πέρασμα «από έργα που έγιναν με διαφορετικά μέσα σε διαφορετικό χρόνο.

Οταν τα βλέπετε, ανεξάρτητα από το μέσον ή τον χρόνο, γίνεται αντιληπτή η κίνηση του χεριού μου και αισθάνεστε τους προβληματισμούς μου γύρω από την αρχιτεκτονική, τους αρχαίους ελληνικούς τόπους και τη Μηχανική. Η δουλειά μου περιστρέφεται συνεχώς γύρω από ράμπες, μεγάλες εγκαταστάσεις στο περιβάλλον, μια εννοιολογική προσέγγιση που συνδυάζει τη μορφή με έναν συγκεκριμένο χώρο. Το ταξίδι, η μεταβατική διαδρομή, ήταν και είναι πάντα το καθοριστικό κίνητρο στη ζωή και τη δουλειά μου. Εκεί πρέπει να αναζητηθούν τα “μυστικά”. Πήρα όσα μπορούσα να πάρω· ελπίζω ότι τα χειρίστηκα με σύνεση».

Από την πλευρά της, η Τατιάνα Σπινάρη – Πολλάλη εξηγεί για τα έργα: «Υπάρχουν εκείνα που εντάσσονται στη δουλειά του Γιανάκου και ορισμένα άλλα που παίρνουν διαφορετικές κατευθύνσεις, όπως τα έργα που σχετίζονται με την πανδημία. Η αίσθηση αυτού που συμβαίνει γύρω μας αποτυπώνεται σε αυτά. Είναι πολύ χειρονομιακά χωρίς τη γεωμέτρηση και τη λογική της ισορροπίας της φόρμας. Είναι έργα που αντανακλούν την αβεβαιότητα και την έλλειψη ισορροπίας στον κόσμο τη χρονική περίοδο που όλα “ήρθαν τα πάνω – κάτω”. Είναι έργα πολύ διαφορετικά από την υπόλοιπη δουλειά του. Είναι πηγαία και θεωρώ ότι οφείλαμε να τα προβάλουμε. Εξάλλου και ο ίδιος ομολογεί ότι η προηγούμενη περίοδος ήταν πολύ ζόρικη για όλους, καθόλου ευχάριστη. Τα ερεθίσματα που εισέπραξε τα ενέταξε στα έργα του. Εξάλλου, όλη η δουλειά του συνδέεται με τις αναζητήσεις του», καταλήγει η ίδια.

♦ INFO: CITRONNE Gallery. Διάρκεια έκθεσης έως 11 Σεπτεμβρίου. Πλατεία Βιρβίλη, Πόρος. Τηλ. [+30] 697 9989 684. Ωρες λειτουργίας: Τετάρτη – Δευτέρα: 11.00-13.00 & 19.00-23.00 / Τρίτη: κλειστά.

■ Στον χώρο της γκαλερί Citronne στην Αθήνα (Πατρ. Ιωακείμ 19, Κολωνάκι) συνεχίζεται η ατομική έκθεση του Στήβεν Αντωνάκου, έως τις 31 Ιουλίου.