Συστημικό πρόβλημα η αστυνομική βία

Υπό το πρόσχημα της πανδημίας Covid-19, οι ελληνικές αρχές χρησιμοποίησαν αυθαίρετες συλλήψεις, καθολικές απαγορεύσεις, αδικαιολόγητα πρόστιμα και παράνομη βία, συμπεριλαμβανομένων κανονιών νερού και χημικών εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών, επιβεβαιώνει νέα έρευνα της Διεθνούς Αμνηστίας, η οποία επικεντρώνεται σε γεγονότα στην Ελλάδα μεταξύ Νοεμβρίου 2020 και Μαρτίου 2021.

Η οργάνωση κάνει λόγο για μακροχρόνια κουλτούρα ατιμωρησίας και επισημαίνει ότι πρέπει επιτέλους οι ελληνικές αρχές να σταματήσουν να χαρακτηρίζουν τις πράξεις παράνομης χρήσης αστυνομικής βίας ως «μεμονωμένες», αλλά ως συστημικό πρόβλημα.

«Οι ελληνικές αρχές χρησιμοποίησαν σοκαριστικές τακτικές, επιχειρώντας να εκφοβίσουν ακτιβίστριες/ιστές για τα δικαιώματα των γυναικών, συνδικαλιστές, μέλη πολιτικών κομμάτων, δικηγόρους και άλλα άτομα που συμμετείχαν ή καλούσαν σε συμμετοχή σε ειρηνικές διαμαρτυρίες τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2020, αφότου η χώρα εισήλθε στο δεύτερο λοκντάουν. Πολλοί συνελήφθησαν, ποινικοποιήθηκαν και τους επιβλήθηκαν αδικαιολόγητα πρόστιμα σε μια κατάφωρη κατάχρηση εξουσίας εκ μέρους των Αρχών», δήλωσε η Κονδυλία Γώγου, ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας για την Ελλάδα.

Η έκθεση περιγράφει πως δεν τηρήθηκαν οι αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας στον περιορισμό του δικαιώματος στην ελευθερία της ειρηνικής συνάθροισης, αλλά, όπως αναφέρεται, οι ελληνικές αρχές «δικαιολόγησαν τις καθολικές απαγορεύσεις διαμαρτυριών και άλλες παραβιάσεις δικαιωμάτων, επικαλούμενες την απειλή που συνιστά η πανδημία Covid-19. Κατά ειρωνικό τρόπο, στη συνέχεια εφάρμοσαν αυτές τις απαγορεύσεις, θέτοντας διαδηλωτές υπό κράτηση σε κλειστούς χώρους, εκθέτοντάς τους σε πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο μετάδοσης». Επιπλέον, επισημαίνεται πως η νομοθεσία για τη χρήση συστημάτων επιτήρησης σε διαδηλώσεις (π.χ. κάμερες) εγείρει ανησυχίες, ενώ αυτές οι αλλαγές θα έχουν μακροπρόθεσμες συνέπειες και μετά το τέλος της πανδημίας.

Στην έκθεση αναφέρονται και συγκεκριμένα παραδείγματα, όπως σεξιστικές και υβριστικές εκφράσεις και κακομεταχείριση που υπέστησαν διαδηλώτριες κατά την αστυνομική επίθεση σε διάρκεια φοιτητικής διαμαρτυρίας στα Ιωάννινα, στις 17 Νοεμβρίου 2020: «…Με το που ξεκίνησε η επίθεση, άκουσαν πολλές (διαδηλώτριες), όπως και εγώ, χαρακτηρισμούς του τύπου “Πέσε κάτω πουτανάκι, γιατί εκεί ανήκεις, και μην ξανασηκωθείς ποτέ…”».

Ατομα που μίλησαν στη Διεθνή Αμνηστία, από μια σειρά άλλων διαμαρτυριών, περιέγραψαν το πώς η αστυνομία προσέφυγε σε αχρείαστη χρήση κανονιών νερού και χημικών, τους χτύπησε στο κεφάλι με κλομπ, χρησιμοποίησε χειροβομβίδες κρότου – λάμψης με τρόπο που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό.

Ειδική μνεία γίνεται και στα βασανιστήρια που υπέστη ο 21χρονος διαδηλωτής Αρης Παπαζαχαρουδάκης, σε μια υπόθεση που έχει αναδείξει η «Εφ.Συν.» («Μου είπαν “θα βιάσουμε μέχρι και το κουτάβι σου”», «Εφ.Συν.», 16.3.2021). Από την έκθεση δεν λείπει και αναφορά στη Χρυσή Αυγή. Σε φοιτητική διαμαρτυρία στα Ιωάννινα, στις 17 Νοεμβρίου 2020, διαδηλωτές είπαν ότι αστυνομικοί αυτοπροσδιορίστηκαν ως χρυσαυγίτες και απείλησαν ότι θα τους σκοτώσουν.