Δεύτερη επανάσταση για ουσιαστικό εκδημοκρατισμό ή προεδρικό πραξικόπημα -όπως καταγγέλλουν οι Τυνήσιοι ισλαμιστές και η Αγκυρα- στη γεωπολιτικά ήδη ρευστή νότια πλευρά της Μεσογείου;
Το ερώτημα της επόμενης ημέρας πλανάται στο «θολό» -με «άρωμα» αυτή τη φορά εμφυλίου και όχι «Γιασεμιών»- σκηνικό της Τυνησίας: αφετηρίας των εξεγέρσεων της «αραβικής άνοιξης», πριν από μία δεκαετία, όπου οι ελπίδες για εκδημοκρατισμό και εξάλειψη των ανισοτήτων, μετά την εκδίωξη του δικτάτορα Μπεν Αλί, τελικά διαψεύστηκαν από τους μετέπειτα πολιτικούς ηγέτες της χώρας.
Σε μια απότομη κλιμάκωση της πολιτικής ρήξης που κρατά εδώ και μήνες -και έχει οδηγήσει τη βορειοαφρικανική χώρα σε πολλαπλή «παράλυση» εν μέσω πανδημίας, που «θερίζει»- ο πολιτικά ανεξάρτητος, αιρετός πρόεδρος Κάις Σάγιεντ απέπεμψε αργά το βράδυ της Κυριακής την υποστηριζόμενη από ισλαμιστές κυβέρνηση υπό τον Χισάμ Μασίσι.
Ανέστειλε τις εργασίες τού -κατακερματισμένου μετά τις εκλογές του 2019- Κοινοβουλίου για έναν μήνα. Ανακοίνωσε άρση της ασυλίας των βουλευτών, υποσχόμενος την άσκηση διώξεων κατά όσων εμπλέκονται σε ποινικές υποθέσεις.
Και διόρισε υπουργό Εσωτερικών τον γενικό διευθυντή της προεδρικής φρουράς, Χάλεντ Γιαχιάουι, την ώρα που ο στρατός ανέπτυσσε ενόπλους και τανκ γύρω από το πρωθυπουργικό μέγαρο και το Κοινοβούλιο, αποκλείοντάς τα.
Πολεμικό κλίμα
Ολα αυτά, με την επίκληση του άρθρου 80 του τυνησιακού Συντάγματος του 2014 περί καταστάσεων έκτακτης ανάγκης από τον (συνταγματολόγο) Σάγιεντ, προς προάσπιση «της εθνικής ασφάλειας και της ανεξαρτησίας», όπως είπε. Την ίδια ώρα, πλήθη -παρακινούμενα και από μια πρωτοεμφανιζόμενη ομάδα, το «Κίνημα της 25ης Ιουλίου»- είχαν κατακλύσει τους δρόμους της Τύνιδας και άλλων πόλεων, ανήμερα της 64ης επετείου από την ανεξαρτητοποίηση της χώρας, φωνάζοντας συνθήματα υπέρ της διάλυσης της κυβέρνησης και της προκήρυξης εκλογών.
Τους υπαίθριους πανηγυρισμούς του βραδιού της Κυριακής -σε ορισμένες περιοχές και με επιθέσεις κατά γραφείων του ισλαμιστικού και μεγαλύτερου κοινοβουλευτικού κόμματος, Ενάχντα- διαδέχθηκε χθες το πρωί ένα εμφυλιακό κλίμα έξω από τον χώρο του Κοινοβουλίου. Με υποστηρικτές του προέδρου και της κυβέρνησης να συγκρούονται μεταξύ τους.
Αλλά και με τον πρόεδρο της Βουλής και ηγέτη του Ενάχντα, Ρασίντ Γανούσι, να πραγματοποιεί καθιστική διαμαρτυρία, να καταγγέλλει πραξικόπημα και να καλεί τον κόσμο σε κινητοποιήσεις, αντλώντας -όπως ανέφερε χθες στο δίκτυο TRT- «μαθήματα από την Τουρκία» και την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016.
«Ιδεολογικό χαμαιλέοντα» χαρακτηρίζει τον Γανούσι σε χθεσινή ανταπόκρισή του ο επικεφαλής του πρακτορείου Reuters στη Βόρεια Αφρική, Αγκνους Μακντάουελ.
«Η μεγαλύτερη διαμάχη» του Τυνήσιου προέδρου, αναφέρει, είναι με αυτόν τον βετεράνο ισλαμιστή πολιτικό, που «ήρθε να προσωποποιήσει την πολιτική της Τυνησίας μετά την επανάσταση του 2011, όταν επέστρεψε θριαμβευτικά από την εξορία και οργάνωσε μια δεκαετία συμβιβασμών, που απέτρεψαν τον εμφύλιο αλληλοσπαραγμό, αλλά απογοήτευσαν πολλούς».
«Οι κοσμικοί επικριτές του», επισημαίνει, «τον θεωρούν δούρειο ίππο του σκληρού ισλαμισμού» -το Ενάχντα θεωρείται παρακλάδι της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στην Τυνησία και ο Γανούσι «εκλεκτός» του Τούρκου προέδρου Ερντογάν στη χώρα- «ενώ ορισμένοι συντηρητικοί πιστεύουν ότι εγκατέλειψε τον σκοπό τους».
Στο πλευρό του Ενάχντα συντάχθηκαν τα άλλα δύο κόμματα του συνασπισμού, το Καρδιά της Τυνησίας και το εθνικιστικό, ισλαμιστικό κίνημα Καράμα.
Το σοσιαλδημοκρατικό Δημοκρατικό Ρεύμα τήρησε αποστάσεις, αφ’ ενός επικρίνοντας την κίνηση του προέδρου, αφ’ ετέρου επιρρίπτοντας την ευθύνη «για τη λαϊκή ένταση και την κοινωνική, οικονομική και υγειονομική κρίση (…) στην κυβέρνηση υπό το Ενάχντα».
Αναφανδόν υπέρ του Σάγιεντ τάχθηκε, αντίθετα, η Γενική Ενωση Τυνήσιων Εργαζομένων (UGTT). «Είναι καιρός» οι πλευρές που ευθύνονται για αυτή την κατάσταση «να αναλάβουν τις ευθύνες τους», ανέφερε σε ανακοίνωση, και «να βάλουν τέλος σε αυτή την περίοδο που έβαλε φωτιά στην Τυνησία».
Μέσα στη χθεσινή ημέρα, ο πρόεδρος της Τυνησίας απέπεμψε τον υπουργό Αμυνας και την εκτελούσα χρέη υπουργού Δικαιοσύνης. Επέβαλε απαγόρευση της νυχτερινής κυκλοφορίας, καθώς και μεταξύ των πόλεων εν γένει, για έναν μήνα. Ενώ το καταριανό δίκτυο Al Jazeera ανέφερε ότι η τυνησιακή αστυνομία εισέβαλε στα γραφεία του στην Τύνιδα και έδιωξε το προσωπικό του.
H Τουρκία μιλά για πραξικόπημα και εκφράζει έντονη ανησυχία για την «κατάλυση των δημοκρατικών αρχών στην Τυνησία». Αμφίσημη ήταν η στάση του εκπροσώπου του γερμανικού ΥΠΕΞ, μιλώντας για «μάλλον μια ευρεία ερμηνεία του Συντάγματος» από τον Τυνήσιο πρόεδρο και προαναγγέλλοντας «διαβουλεύσεις με τον Τυνήσιο πρέσβη στο Βερολίνο». Η Ε.Ε. κάλεσε όλες τις πλευρές στην Τυνησία να σεβαστούν το Σύνταγμα και να αποφύγουν κάθε βία. Οι ΗΠΑ εξέφρασαν και αυτές την ανησυχία τους για τις εξελίξεις. Ο δε Αραβικός Σύνδεσμος ζήτησε επιστροφή της Τυνησίας στη σταθερότητα και στην ηρεμία.
