«Ζήσε Μάη μου…» για φορολόγηση των πολυεθνικών

H οικονομική ηγεσία των χωρών του G20 επικύρωσε το περασμένο Σαββατοκύριακο τη συμφωνία για τη δικαιότερη φορολόγηση των πολυεθνικών, ωστόσο όλα δείχνουν ότι η οριστική εφαρμογή της θα πάρει καιρό.

Η Αμερικανίδα υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν –που συμμετείχε στη συνάντηση υπουργών Οικονομικών και των κεντρικών τραπεζιτών του G20 στη Βενετία– διεμήνυσε χθες ότι ο νέος μηχανισμός που θα επιτρέπει σε περισσότερες χώρες του κόσμου να φορολογούν τις πολυεθνικές επιχειρήσεις ενδεχομένως να μην είναι έτοιμος για συζήτηση και έγκριση από το Κογκρέσο πριν από την άνοιξη του 2022.

Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά το τέλος της συνόδου, η Γέλεν αποκάλυψε ότι η ανακατανομή των δικαιωμάτων φορολόγησης των πολυεθνικών (που αποτελεί τον 1ο πυλώνα της πρότασης του ΟΟΣΑ) ακολουθεί «ελαφρά πιο αργή πορεία» σε σχέση με τον παγκόσμιο εταιρικό φόρο «τουλάχιστον 15%» (2ος πυλώνας).

Η δήλωση αυτή υποδεικνύει διαδικασία δύο βημάτων στην εφαρμογή της φορολογικής συμφωνίας στην οποία συναίνεσαν 132 χώρες του κόσμου, με τον παγκόσμιο ελάχιστο φόρο να προηγείται. Η Γέλεν εξέφρασε την ελπίδα ότι θα καταφέρει να περάσει τον ελάχιστο φόρο στο σχέδιο του νέου προϋπολογισμού που θα κατατεθεί στο Κογκρέσο αργότερα φέτος. Απώτερος στόχος, να εγκριθεί με απλή πλειοψηφία, χωρίς να χρειαστεί η υποστήριξη των Ρεπουμπλικανών, οι οποίοι έχουν κηρύξει πόλεμο κατά της συμφωνίας του ΟΟΣΑ.

Ο πρώτος πυλώνας της συμφωνίας προβλέπει τη φορολόγηση ενός μικρού μέρους των κερδών των πολυεθνικών στις χώρες όπου αυτές πουλούν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, αντί για τις χώρες όπου έχουν την έδρα τους ή τις χώρες που εισπράττουν τα πνευματικά τους δικαιώματα. Ισχύει για όσες πολυεθνικές έχουν περιθώριο κέρδους τουλάχιστον 10%. Οι χώρες στις οποίες δραστηριοποιούνται θα μπορούν βάσει της συμφωνίας να φορολογούν το 20% των κερδών τους πάνω από αυτό το περιθώριο.

Η εφαρμογή αυτού του μηχανισμού αναμένεται να δώσει ένα οριστικό τέλος στους ψηφιακούς φόρους που έχουν ψηφίσει μονομερώς μια σειρά από ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, Ισπανία, Βρετανία κ.λπ.) και οι οποίοι χτυπούν κυρίως τις μεγάλες εταιρείες υψηλής τεχνολογίας των ΗΠΑ όπως η Facebook και η Google.

Ωστόσο, καθώς ο παραπάνω μηχανισμός απαιτεί διεθνή συμφωνία φορολόγησης, θα χρειαστεί χρόνος για διαπραγμάτευση. Η έγκριση μιας διεθνούς συμφωνίας στην αμερικανική Γερουσία απαιτεί συνήθως πλειοψηφία δύο τρίτων. Γι’ αυτό και η Γέλεν σε σχετική ερώτηση που της έγινε χθες είπε ότι «ίσως να είναι έτοιμη την άνοιξη του 2022».

Από την άλλη πλευρά, όμως, δεν είναι ξεκάθαρο τι θα πράξουν έως τότε οι χώρες που έχουν θεσπίσει φορολόγηση των ψηφιακών υπηρεσιών. Θα συνεχίσουν να περιμένουν ή θα φορολογήσουν μέχρι να τελειώσει η διαδικασία έγκρισης της συμφωνίας στις ΗΠΑ;

Πάντως η Γέλεν όταν ρωτήθηκε για το πώς βλέπει επικείμενη πρόταση της Κομισιόν για ψηφιακή εισφορά προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι ανάγκες της πανδημίας, κατέστησε σαφές ότι οι χώρες της Ε.Ε. συμφώνησαν να αποσύρουν τέτοιου είδους φόρους.

Η δήλωση αυτή υποδεικνύει: α) το τι ακριβώς παζαρεύτηκε μεταξύ Αμερικανών και Ευρωπαίων στις συζητήσεις του ΟΟΣΑ (μηχανισμός 1ου πυλώνα και το «τουλάχιστον» στον εταιρικό φόρο 15% του 2ου πυλώνα έναντι απεμπόλησης ψηφιακού φόρου) και β) ότι η συμφωνία που τελικά κατέληξαν είναι πολύ εύκολο να τορπιλιστεί.

«Εναπόκειται πραγματικά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης να αποφασίσουν πώς θα προχωρήσουν, αλλά οι χώρες αυτές συμφώνησαν να αποφύγουν να θέσουν σε εφαρμογή στο μέλλον (ψηφιακούς φόρους) όπως και να καταργήσουν φόρους που εισάγουν διακρίσεις εναντίον των αμερικανικών εταιρειών», είπε η Γέλεν και πιο σαφής δεν μπορούσε να είναι. Η Αμερικανίδα πέταξε αργότερα χθες στις Βρυξέλλες προκειμένου να συζητήσει με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον επικεφαλής του Eurogroup Ιρλανδό υπουργό Οικονομικών Πασκάλ Ντόναχιου τόσο την ψηφιακή εισφορά όσο και άλλα θέματα.