Eνα μεγάλο βήμα για να γυρίσουν σελίδα στην ταραχώδη εποχή Τραμπ, κατά την οποία οι σύμμαχοι επέβαλαν δασμούς σε εξαγωγές αξίας 18 δισεκατομμυρίων δολαρίων ο ένας στον άλλο, έκαναν χθες Βρυξέλλες και Ουάσινγκτον.
Ακόμα και κατά τη διάρκεια της νύχτας εργάζονταν οι διαπραγματευτές της Ε.Ε. και των ΗΠΑ, προκειμένου να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με το τέλος του εμπορικού πολέμου των δύο πλευρών. «Στόχος ήταν να τερματιστεί μια διαμάχη 17 ετών, η οποία είναι τόσο ευρεία και βαθιά όσο ο Ατλαντικός Ωκεανός, σχετικά με τις επιδοτήσεις για τους αντίστοιχους κατασκευαστές αεροσκαφών», εξήγησε διπλωματική πηγή στην «Εφ.Συν.». «Η υπόθεση έχει περάσει από τρεις προέδρους των ΗΠΑ, πέντε εμπορικούς αντιπροσώπους των ΗΠΑ και έξι επιτρόπους εμπορίου της Ε.Ε. Τελικά, αργά το βράδυ της Δευτέρας, βρέθηκαν ιδέες και πιθανές λύσεις με τις χώρες της Ε.Ε. που ενδιαφέρονται για την Airbus», συμπλήρωσε η ίδια πηγή.
Αφορμή για την εντατικοποίηση της δουλειάς ήταν η σύνοδος κορυφής Ε.Ε. – ΗΠΑ. Ενώ ο Μπάιντεν σπεύδει να στρατολογήσει την Ε.Ε. ως σύμμαχο για την εξωτερική πολιτική του, μεταξύ άλλων απέναντι στην Κίνα, οι επιφυλακτικοί Ευρωπαίοι θέλουν να τερματίσει πρώτα τις… εμπορικές εχθροπραξίες εναντίον τους.
Κατά τα άλλα, η πρώτη επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν στους ευρωπαϊκούς θεσμούς είχε από όλα: καλωσορίσματα, αγκωνιές για χαιρετισμούς, σέλφις στους λογαριασμούς της προέδρου της Κομισιόν και του επικεφαλής του Συμβουλίου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το κλίμα ήταν πανηγυρικό και από τις δύο πλευρές, για τη φιλία και τη συμμαχία Ε.Ε. – ΗΠΑ, όπως είπαν οι πρωταγωνιστές.
Στο… καλάθι της διατλαντικής συνεργασίας τέθηκαν πολλά θέματα. Οι ηγέτες δεσμεύτηκαν να εντείνουν τις προσπάθειές τους για να διασφαλίσουν δίκαιη και προσιτή πρόσβαση σε εμβόλια, διαγνωστικά και θεραπείες COVID-19. Σε αυτό το πλαίσιο, θα επαναλάβουν την υποστήριξή τους στο πρόγραμμα COVAX και θα ενθαρρύνουν τους δωρητές να καταστήσουν περισσότερες δόσεις διαθέσιμες παγκοσμίως.
Επιπλέον, οι ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν για την ενίσχυση της συνεργασίας τους για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, της περιβαλλοντικής υποβάθμισης και της απώλειας βιοποικιλότητας, την προώθηση της πράσινης ανάπτυξης, την προστασία των ωκεανών και την παρότρυνση φιλόδοξων δράσεων από όλους τους άλλους σημαντικούς παράγοντες.
Συντονισμός για Τουρκία
Οσον αφορά τις σχέσεις με την Τουρκία, οι ηγέτες της Ε.Ε. και των ΗΠΑ έπιασαν το νήμα από τη συνάντηση Μπάιντεν – Ερντογάν. Ο Αμερικανός πρόεδρος μετέφερε τις συζητήσεις που έκανε στο περιθώριο της συνάντησης στο ΝΑΤΟ με τον Τούρκο πρόεδρο, προκειμένου να αποφασιστεί από κοινού με τους Ευρωπαίους πώς θα κινηθούν στο θέμα της Τουρκίας.
Οι ηγέτες της Ευρώπης είχαν αποφασίσει, τον περασμένο Δεκέμβριο, τον συντονισμό της Ε.Ε. με την Αμερική στο θέμα. Οπότε η σημερινή συζήτηση θα καθορίσει την επόμενη εβδομάδα τη σύνοδο κορυφής των ηγετών, όπου θα συζητηθεί αναλυτικά το θέμα της Τουρκίας.
Το κλίμα είναι μεν θετικό, αλλά και επιφυλακτικό. Πηγές στις Βρυξέλλες μας έλεγαν ότι είναι καλό νέο το γεγονός ότι ο Ερντογάν είχε συζητήσεις με τον Μακρόν, τον Μητσοτάκη, αλλά και με τους άλλους ηγέτες. Και μόνο που οι συζητήσεις συνεχίζονται είναι καλό.
Ωστόσο, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ε.Ε. γνωρίζουν ότι μπορεί όλα αυτά να είναι στιγμιαία ή απλώς λόγια της τουρκικής πλευράς, οπότε στη σύνοδο κορυφής της επόμενης εβδομάδας και η θετική και η αρνητική ατζέντα θα είναι στο τραπέζι. Από την άλλη, και οι δύο πλευρές θέλουν την Τουρκία κοντά τους και όχι προς την Κίνα και τη Ρωσία.
Πάντως, το μόνο σίγουρο είναι ότι Ε.Ε. και ΗΠΑ θα προχωρήσουν μαζί και ζητούν από την Αγκυρα έργα, όχι μόνο λόγια.
Συμπεράσματα για Αν. Μεσόγειο
Στο μεταξύ, στο κείμενο των συμπερασμάτων της συνόδου κορυφής της επόμενης εβδομάδας, που ακόμα βρίσκεται υπό διαβούλευση μεταξύ των 27 κρατών – μελών, φαίνεται η προσπάθεια εξισορρόπησης στο θέμα της Ανατολικής Μεσογείου.
Σύμφωνα με τις διατυπώσεις που υπάρχουν αυτήν τη στιγμή στο τραπέζι, «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλωσορίζει τη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο. Είναι προς το στρατηγικό συμφέρον της Ε.Ε. ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην περιοχή και η ανάπτυξη μιας αμοιβαία επωφελούς σχέσης συνεργασίας με την Τουρκία», σημειώνει.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει τη «λύπη» του που η άτυπη συνάντηση στη Γενεύη, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, δεν άνοιξε τον δρόμο για επίσημες διαπραγματεύσεις για την επίλυση του Κυπριακού. «Η Ε.Ε. θα συνεχίσει να παίζει έναν ενεργό ρόλο στην υποστήριξη της διαδικασίας», τονίζεται με νόημα.
Επίσης, η Ευρώπη σημειώνει εκ νέου την ετοιμότητά της να «εμπλακεί με την Τουρκία με έναν σταδιακό, αναλογικό και αναστρέψιμο τρόπο για την ενίσχυση της συνεργασίας σε μια σειρά από πεδία κοινού ενδιαφέροντος, υπό την αιρεσιμότητα που διατυπώθηκε τον Μάρτιο [στη σύνοδο κορυφής] και σε προηγούμενα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου».
Στο προσχέδιο αναφέρεται η έναρξη των εργασιών σε τεχνικό επίπεδο «προς τον εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης Ε.Ε. – Τουρκίας». Ανακαλείται η ανάγκη αντιμετώπισης των «υφιστάμενων δυσκολιών στην εφαρμογή της, που αφορούν μεταξύ άλλων τη μη εφαρμογή της από την πλευρά της Αγκυρας απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία».
Στο κείμενο, το κράτος Δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία χαρακτηρίζονται «ζωτικής ανησυχίας» και σημειώνεται ότι ο διάλογος επ’ αυτών των θεμάτων «παραμένει ακέραιο κομμάτι της σχέσης Ε.Ε. – Τουρκίας». Υπό αίρεση βρίσκεται η παράγραφος που αφορά τη συνέχεια της χρηματοδότησης προς την Τουρκία για το μεταναστευτικό, αφού η διατύπωση δεν έχει συμφωνηθεί.
