Το ερώτημα έχει γίνει πολιτικό σλόγκαν της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Τουρκία, που κατηγορεί την κυβέρνηση Ερντογάν ότι ξόδεψε τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας για να στηρίξει τη λίρα και την ανορθόδοξη οικονομική του πολιτική. Και εμφανίστηκε σε αφίσες και σε διαφημιστικές πινακίδες παντύ οστην Κωνσταντινούπολη μέχρι που εμφανίστηκε η αστυνομία που χρησιμοποίησε και γερανούς για να τις εξαφανίσει… Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (CHP) όμως επέμενε και το ερώτημα εμφανιζόταν πάλι και πάλι, παντού, από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τους δρόμους μέχρι την Εθνοσυνέλευση και τις συνεντεύξεις των στελεχών του κόμματος.
Το CHP κατηγορεί λοιπόν την κυβέρνηση ότι σπατάλησε 128 δισ. δολάρια από τα συναλλαγματικά αποθέματα μέσα σε διάστημα δυο ετών- περίοδο που υπουργός Οικονομικών ήταν ο γαμπρός του Ερντογάν, Μπεράτ Αλμπαϊράκ- σε μια μάταιη προσπάθεια να τονώσει την τουρκική λίρα. Ορισμένοι μάλιστα εκτιμούν ότι το ποσό είναι ακόμα μεγαλύτερο και ότι φτάνει τα 140 δισ. δολάρια, ενώ η Goldman Sachs υπολογίζει ότι δαπανήθηκαν 100 δισ. μόνο το 2020.
Το βέβαιο είναι ότι η καμπάνια του CHP πέτυχε το στόχο της, προκαλώντας αναταραχή στην Αγκυρα, με τον Ερντογάν να επιτίθεται αμυνόμενος. Δήλωσε χθες σε ομιλία του ότι το πραγματικό ποσό είναι 165 δισ. δολάρια, προσθέτοντας ότι τα συναλλαγματικά αποθέματα θα χρησιμοποιούνται «κάθε φορά που έχει ανάγκη η χώρα». Επί εβδομάδες ωστόσο διέψευδε τα πάντα όλα και ο ίδιος και ο γαμπρός του και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης, σε μια προσπάθεια προφανώς να κάνει το σλόγκαν να ξεχαστεί.
Ετσι τώρα, πέρα από την πολιτική αντιπαράθεση η κυβέρνηση αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι υπάρχει ζήτημα με τον νέο υπουργό Οικονομικών, Λούφτι Ελβάν, να θεωρεί «ευεργετική» την πιθανή δημοσίευση των στοιχείων για το 2019 και το 2020 από την κεντρική τράπεζα.
Η Τουρκία φυσικά, σχολιάζει το Bloomberg, δεν είναι ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία χώρα που χρησιμοποιεί τα συναλλαγματικά της αποθέματα για να στηρίξει το νόμισμα της. Αλλά σε αυτή την περίπτωση τα ποσά είναι τεράστια: τα καθαρά αποθέματα της χώρας μειώθηκαν περισσότερο από 75% από τις αρχές του περασμένου χρόνου.
Οι κατηγορίες της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχουν δυο σκέλη: πρώτον ότι η πολιτική της πώλησης των συναλλαγματικών αποθεμάτων συνεχίστηκε και όταν είχε ήδη φανεί ότι δεν έχει αποτέλεσμα με αποτέλεσμα να πέσουν σε μαύρη τρύπα δισεκατομμύρια δολάρια και δεύτερον, ότι αυτό το συνάλλαγμα πουλήθηκε κάτω από την τιμή της αγοράς σε άτομα με τις κατάλληλες πολιτικές διασυνδέσεις με την Αγκυρα. Ο υπουργός Οικονομικών φυσικά αρνείται τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι όλα όσα έγιναν «ήταν απολύτως νόμιμα».
Η καταρρέουσα λίρα
Η τουρκική λίρα που έχει χάσει περισσότερο από το 50% της αξίας της από τα τέλη του 2017, κυμαινόταν περίπου στο 6,85 έναντι του δολαρίου από τον Μάιο μέχρι τον Αύγουστο πέρσι, πράγμα που οι οικονομολόγοι αποδίδουν στην πώληση των συναλλαγματικών αποθεμάτων. Μέχρι το Νοέμβριο, όμως, που αυτές οι πωλήσεις σταμάτησαν, ξανάρχισε η πτώση και η λίρα έφθασε στα επίπεδα ρεκόρ των 8,58 έναντι του δολαρίου. Τώρα η ισοτιμία της είναι περίπου στα 8,08.
Το CHP έθεσε για πρώτη φορά το ερώτημα τον Φεβρουάριο, αναγκάζοντας τότε τον Ερντογάν να υπερασπιστεί τα πεπραγμένα του γαμπρού του, Αλμπαϊράκ, ο οποίος παραιτήθηκε τον Νοέμβριο όταν ο Ερντογάν διόρισε τον Νατζί Αγκμπάλ στο τιμόνι της κεντρικής τράπεζας της χώρας. Και ο Αγκμπάλ όμως δεν μακροημέρευσε στο πόστο αυτό. Απολύθηκε τον περασμένο μήνα, επειδή, σύμφωνα με το Reuters, ο Ερντογάν δεν ένοιωθε… άνετα με την έρευνα τις τράπεζας για τις πωλήσεις του συναλλάγματος.
