Είτε με την ευκαιρία των 200 χρόνων απ’ την εθνική μας παλιγγενεσία είτε όχι, για τον Οδυσσέα Ανδρούτσο θα ’πρεπε κάποια στιγμή να σας πω δυο λόγια. Διότι ο τύπος ήταν μια κατηγορία μόνος του: φοβερός πολεμιστής, άσος στα «καπάκια» -μια με τους Τούρκους, μια με τους Ελληνες-, καβγατζής, γυναικάς, μπον βιβέρ, δυο φορές αρχιστράτηγος της Ρούμελης και δυο φορές επικηρυγμένος «προδότης», βλάσφημος και άλλα πολλά.
Γεννημένος (1790) στην Ιθάκη, εξ ου και το Οδυσσέας, είχε πατέρα τον αρχιαρματολό του Αλή Πασά, Ανδρέα (Ανδρούτσο) Βερούση, το «Λιοντάρι της Ρούμελης». Από μικρό τον ξεχώρισε ο πασάς των Ιωαννίνων και γρήγορα τον έκανε αρχηγό της φρουράς του. Οι Τούρκοι στραγγάλισαν τον πατέρα του, που πολεμούσε στο πλευρό του Λάμπρου Κατσώνη (1897), και ο Δυσσέας το 1821 πέρασε στο στρατόπεδο των εξεγερμένων ραγιάδων. Τον Μάη του 1821 η ανδρεία και οι στρατιωτικές του ικανότητες έλαμψαν στην περίφημη μάχη στο Χάνι της Γραβιάς -ήταν το μεγαλύτερο παράσημό του απ’ τον Αγώνα.
Εχοντας γίνει ο φόβος και ο τρόμος των Τούρκων, διορίζεται αρχιστράτηγος Ανατολικής Στερεάς. Η ευκολία του να αλλάζει στρατόπεδα οδηγεί στην καθαίρεση και στην επικήρυξή του. Οι ικανότητές του, όμως, ανάγκασαν τους επαναστάτες να του ξαναδώσουν την αρχιστρατηγία. Νέα -και οριστική- καθαίρεση (1824), με τον γενναίο συμπολεμιστή του, τον Γκούρα, να παίρνει τη θέση τού πάλι επικηρυγμένου Ανδρούτσου.
Οσο ο Γκούρας προσπαθούσε να τον συλλάβει, ο Δυσσέας κρυβόταν σε μια τεράστια και απόκρημνη σπηλιά στον Παρνασσό, τη λεγόμενη «Μαύρη Τρύπα». Μαζί του είχε τη μάνα του, την αδελφή του, μερικά πιστά του παλικάρια, τρεις Αγγλους, έναν Ιταλό, έναν Τουρκαλβανό, έναν Ούγγρο για σωματοφύλακα, έναν θηριώδη θεσσαλικό σκύλο, 4 κανόνια και… ένα μπιλιάρδο! Μια στέρνα γεμάτη βρόχινο νερό και αποθηκευμένα τρόφιμα για την περίπτωση που τον πολιορκούσαν οι διώκτες του. Τον Απρίλιο του 1825, μετά από ολιγόμηνη φιλία με τους Τούρκους, αποφασίζει να παραδοθεί, ελπίζοντας ότι για ακόμα μια φορά θα ξανάπαιρνε τ’ απάνω του. Διαψεύστηκε: ο Γκούρας τον έριξε αλυσοδεμένο σ’ έναν «πύργο»-φυλακή στην Ακρόπολη της Αθήνας, όπου τώρα ήταν φρούραρχος -θέση που κατείχε πριν ο Ανδρούτσος.
Στις 17 Ιουνίου 1825 ο Δυσσέας βρέθηκε νεκρός κάτω απ’ τον «πύργο». Είπαν ότι πήγε να δραπετεύσει με σκοινιά και έπεσε από ψηλά. Παραμύθια: Τον σκότωσαν οι φρουροί του με εντολή του Γκούρα, που φρόντισε να λείπει εκείνες τις μέρες για άλλοθι…
*Η Αλλοπάρ, όσο κι αν προσπάθησε, δεν έχει καταλάβει τι ακριβώς ήταν ο Οδυσσέας Ανδρούτσος: Ηρωας του 1821; Προδότης της Επανάστασης; Ενα είναι βέβαιο, ότι κανείς, Ελληνας ή Τούρκος, δεν ήθελε να τον έχει απέναντί του. Γιατί ήταν σε όλους απαραίτητος, αλλά και επικίνδυνος.
