Συζητώντας, προ καιρού, για σκύλους μ’ έναν παλιόφιλο ψυχίατρο, μου είχε πει τα εξής: «Δεν μπορείς να φανταστείς πόσο μοιάζουμε εμείς οι άνθρωποι και οι σκύλοι, σε θέματα χαρακτήρα και συμπεριφοράς. Ζώντας περίπου 4 χρόνια με δύο σκυλιά, τα παρατηρώ από κοντά και διαρκώς ανακαλύπτω και νέες ομοιότητες!
Να το αποδώσω στη συμβίωση, εδώ και 10.000 χρόνια, με τον άνθρωπο; Πιθανόν. Οι τύποι σκυλιών είναι όσοι και οι τύποι ανθρώπων: ήρεμα και ευέξαπτα, σοβαρά και παιχνιδιάρικα, αγαθά και πονηρά, τεμπελόσκυλα και αεικίνητα κ.λπ.».
Τον είχα ρωτήσει αν νομίζει ότι υπάρχουν «καλά» και «κακά» σκυλιά. «Οχι, αλλά πιστεύω ότι υπάρχουν διαφορετικοί χαρακτήρες. Αν ο χαρακτήρας ενός σκύλου είναι τελείως διαφορετικός απ’ τον δικό μου, τότε θα πω ότι ο σκύλος είναι κακός. Π.χ. αν εγώ είμαι ήρεμος, ψύχραιμος και διαλλακτικός και ο σκύλος είναι ζωηρός, καβγατζής και επιθετικός, τότε, για μένα ο σκύλος είναι κακός. Αν, όμως, είμαι κι εγώ ζωηρός, καβγατζής και έτοιμος για ξύλο, ε, τότε ο σκύλος αυτός είναι πολύ καλός».
Ηταν η εποχή που με απασχολούσε αυτό το θέμα και το συζητούσα συχνά με κατόχους σκύλων, κτηνιάτρους κ.λπ. Και τα συμπεράσματα, βασισμένα και στην 35χρονη συμβίωσή μου με 15 έως τώρα σκύλους, είναι περίπου τα εξής:
● Δεν υπάρχουν καλοί και κακοί σκύλοι, παρά μόνο κατάλληλοι και ακατάλληλοι. Ενα τσοπανόσκυλο 45 κιλών, π.χ., δεν κάνει για… πετ σ’ ένα διαμέρισμα. Κι ένα toy γιόρκσαϊρ δεν κάνει για φύλακας. Κανένα σκυλί -και κανένας άνθρωπος- δεν γεννιέται καλό η κακό. Ο χαρακτήρας του, που είναι επίκτητος, διαμορφώνεται από το περιβάλλον όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε.
Τα σκυλιά που είχαμε στην αυλή μας -και τα δύο που έχουμε- ήταν όλα ήρεμα και φιλικά, εκτός από την Κιτάρα (μια γιορκσαϊρίνα, αρκετά μεγάλη όταν τη βρήκαμε) και κάπως και τη Λούνα, μια σαμογεντίνα που πέρασε από διάφορα σπίτια πριν καταλήξει σε μας.
● Αλλά κι ένας «κακός» χαρακτήρας μπορεί να αλλάξει, δεν είναι υποχρεωτικό να ακολουθεί τον σκύλο εφ’ όρου ζωής. Απλώς χρειάζεται λίγη προσοχή και ενασχόληση μαζί του, μέχρι να ξεχάσει τις παλιές συνήθειες.
● Οταν ακούω ότι «αυτό είναι κακό σκυλί», ρωτάω να μάθω γιατί το χαρακτηρίζουν έτσι. Συνήθως μου απαντούν ότι δαγκώνει ή κλέβει ή καταστρέφει έπιπλα και/ή τον κήπο. Λοιπόν, έχουμε και λέμε: Δαγκώνει το σκυλί -και ο άνθρωπος- που αισθάνεται ότι απειλείται. Η επίθεση «χωρίς λόγο» είναι πολύ σπάνια. Συνήθως υπάρχει λόγος, απλώς δεν τον αντιλαμβανόμαστε, αλλά τον ξέρει ο σκύλος.
Αν αισθανθεί ασφαλής, δεν θα δαγκώσει. Το θέμα της κλοπής είναι κατά τη γνώμη μου περίεργο: Ολοι οι κλέφτες σκύλοι ήταν οι πιο αγαπημένοι! Οσοι μου περιέγραψαν τη σκηνή όπου ο σκύλος τους βγήκε από την κουζίνα με μια ανυπεράσπιστη μπριζόλα στο στόμα, με διαβεβαίωσαν με παράπονο ότι παρ’ όλα αυτά τον αγαπάνε.
Ο σκύλος, λοιπόν, το ξέρει, είναι βέβαιος ότι δεν θα υπάρξουν ακραίες συνέπειες και το τολμάει. Το πολύ πολύ να του φωνάξουν λίγο – σιγά τ’ αυγά! Οσο για την καταστροφή του κήπου ή των επίπλων, δεν είναι θέμα κακίας, να παίξει θέλει το σκυλί. Με το λάθος παιχνίδι. Κάποια στιγμή θα το βαρεθεί κι αυτό, όπως και τα άλλα, κάτι που συμβαίνει και με τα παιδιά.
● Ειδικότερα για τον κήπο, καλό είναι να θυμάται κανείς το «σοφό»… «ή κήπο ή σκύλο». Μας το είπε κι εμάς η κυρία που σχεδίασε τον κήπο μας, αλλά δεν την ακούσαμε. Ετσι είχαμε την ευκαιρία να δούμε, ένα πρωί, τις τριανταφυλλιές που είχαμε φυτέψει την προηγουμένη πεταμένες εδώ κι εκεί. Και τον Αρη μας να κοιμάται σ’ έναν απ’ τους άδειους λάκκους.
● Ολοι οι σκύλοι είναι καλοί και ψυχούλες. Δεν τους ξέρουμε, γι’ αυτό και συχνά τους παρεξηγούμε. Αγάπη θέλουν και να νιώθουν ασφάλεια, ειδικά οι αδέσποτοι που έχουν φάει το ξύλο της αρκούδας από διάφορους λεβέντες. Και μη σας δουν να τρέχετε, γιατί θα ξυπνήσει μέσα τους το ένστικτο του κυνηγού – και τρέχουν και γρήγορα…
