Ελένη Κούσκου- Βέτσου ( 1958- 23 Μαΐου 2021).
Ρέκβιεμ. Requiem aeternam dona eis Domine. Ανάπαυση αιώνια δόσε Κύριε.
Ελένη σε χαιρετώ κοιτάζοντας την ελιά που σου άρεσε στη γωνία Αλκαίου και Κρατερού. Πριν λίγο μου τηλεφώνησε ο Γιάννης και μέσα από σπαρακτικούς λυγμούς άκουσα, Ελένη, η Ελένη, η Ελένη. Αχ Γιάννη αδελφέ μου, αχ Ελένη. Το σύμπαν συρρικνώνεται μέσα στη διαστολή της κατάπληξης και της απορίας.
Με ρωτούν για την Ελένη αχ Ελένη
που είναι εικόνα δακρυσμένη αχ Ελένη…..
μα εγώ δεν απαντώ την καρδιά μου τη σφραγίζω και την πίκρα μου κεντώ…….
Είκοσι χρόνια με ρωτάς πού θα βρεθεί η Ελένη…..
σαν ζωγραφιά στην εκκλησιά ή σαν κερί αναμμένη……
Είκοσι χρόνια με ρωτάς πού θάψαν την Ελένη…..
μπορεί στο Άργος στους αγρούς μπορεί στην οικουμένη..(1).
Θάνατος είναι το άπειρο που πλησιάζει (2), και οι κάργες που χτυπιούνται στους μαύρους τοίχους και τα κεραμίδια (3), είναι το τελευταίο ταξίδι, ένα τεράστιο άλμα στο σκοτάδι(4). Θάνατος είναι αυτό που εμπνέει τους γλύπτες και τους ποιητές να εργαστούν για την αθανασία (5). Αλλά οι νεκροί πεθαίνουνε μόνο όταν τους λησμονάμε(6).
-Η γυναίκα μου έκανε μια συντηρητική ζωή, δεν έκανε σκληρή ζωή. Εμείς τη γυναίκα μου την αγαπούσαμε, την είχαμε καμάρι κι αυτή τη στιγμή την έχουμε χάσει. Γιάννης Βέτσος, με συντριβή, στον τύπο.
Οι συνιστώσες του σώματος, του πνεύματος και της ψυχής.
Η κύρια και σπουδαιότερη συνιστώσα της ύπαρξης σου, αλλά και της τωρινής σου διάστασης, είναι αναμφίβολα η αγάπη σου και η αφοσίωση σου στον Γιάννη και τα παιδιά σας Πέτρο και Ειρήνη. Άλλες συνιστώσες που σε χαρακτήριζαν ήταν η προσέγγιση σου στη γλυπτική μέσω του Γιάννη, η αγάπη σου για την επιστήμη των Οικονομικών, η επαγγελματική σου αφοσίωση στα οικονομικά, η πολιτική ορθότητα και η προοδευτική σου, μαχητική τοποθέτηση, η παροιμιώδης υπομονή και καλοσύνη σου, η εκφραστική σου λιτότητα και η ομιλούσα σιωπή, η πίστη στις φιλίες και στη φιλοξενία, ο καλός λόγος που πάντα είχες να πεις για οποιονδήποτε, ακόμα κι αν αυτός σε είχε στενοχωρήσει.
-Τη μοιραία μέρα μιλήσαμε και ήσουν χαρούμενη και ευδιάθετη όπως ήσουν πάντα. Η ακεραιότητα, είπες δεν έχει ανάγκη από κανόνες και επαίνους.
-Αγαπήσαμε όλοι τη Λέσβο χάρη στη φιλοξενία σας και την άδολη αγάπη σου, τη φιλία και την προσφορά σου.
-Γιάννη επίτρεψε μου να αναφερθώ σε λίγες φράσεις του Αλμπέρ Καμύ από τις οποίες η Ελένη χρόνισε την ψυχή της και εσύ εμπνεύστηκες στιβαρά, δυναμικά γλυπτά:
- Έχουμε εξορίσει την ομορφιά. Οι Έλληνες είχαν πάρει τα όπλα γι’ αυτήν. «Εξορία της Ελένης», 1948.
- Ένας άντρας έχει πάντα δύο χαρακτήρες: τον δικό του και αυτόν που του δίνει η γυναίκα του.
- Μη βαδίζεις μπροστά μου γιατί μπορεί να μη σε ακολουθήσω. Μη βαδίζεις πίσω μου γιατί μπορεί να μη σε οδηγήσω. Βάδιζε πλάι μου και γίνε ο σύντροφός μου.
- Το να δημιουργείς είναι σαν να ζεις δυο φορές.
- Φαντάζομαι πως ο Σίσυφος ήταν ευτυχισμένος.
Ελένη σε χαιρετώ κοιτάζοντας την ελιά που σου άρεσε στη γωνία Αλκαίου και Κρατερού.
…και κάτι ακόμα Ελένη: Στις ατέλειωτες συζητήσεις για τέχνη, λογοτεχνία και φιλοσοφία ο Γιάννης σε είχε περιγράψει με μέγιστη ακρίβεια πριν σε γνωρίσει. Αλλά τώρα πια το ξέρεις.
(1) Στίχοι: Μ. Μπουρμπούλης, Μουσική: Μ. Χατζιδάκις.
(2) Jorge Luis Borges.
(3) Κώστας Καρυωτάκης.
(4) Thomas Hobbes.
(5) Γιάννης Ρίτσος.
(6) Κώστας Ουράνης.
