Στο Ευρωκοινοβούλιο το SofaGate

Δεν λέει να κοπάσει η θύελλα που προκάλεσε στην Ευρώπη το SofaGate. Η ασέβεια του Τούρκου προέδρου σε βάρος της πρώτης γυναίκας προέδρου της Κομισιόν φαίνεται ότι έχει συσπειρώσει τους Ευρωπαίους τόσο όσο δεν το έκαναν οι προκλήσεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, οι γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ και η εργαλειοποίηση του προσφυγικού μαζί!

Σήμερα, η συζήτηση μεταφέρεται στο Ευρωκοινοβούλιο όπου το κλίμα είναι «πολεμικό» σε βάρος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο οι περισσότεροι θεωρούν «διοργανωτή» του SofaGate. Βέλη θα δεχτεί και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου -το τρίτο, μοιραίο πρόσωπο του «σκανδάλου»-, για τον οποίο γυναικείες οργανώσεις συλλέγουν υπογραφές ζητώντας την παραίτησή του.

Χθες πραγματοποιήθηκε επαφή της προέδρου της Κομισιόν με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ηταν η εβδομαδιαία συνάντησή τους, ωστόσο είναι η πρώτη φορά που οι δυο πρόεδροι συναντήθηκαν μετά τα περιστατικά στην Αγκυρα. Ο εκπρόσωπος Τύπου της Κομισιόν επιβεβαίωσε ότι οι πρόεδροι δεν έχουν μιλήσει ούτε στο τηλέφωνο όλες αυτές τις μέρες – κάτι που απέδωσε στα ταξίδια της Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, αφού η πρόεδρος ταξίδεψε στην Ιορδανία μετά την Αγκυρα και στη συνέχεια επισκέφτηκε την οικογένειά της στη Γερμανία.

Ωστόσο αυτή η… σιγή ασυρμάτου λέει πολλά για το κλίμα μεταξύ των προέδρων των ευρωπαϊκών θεσμών. Οπότε χθες, ο πρόεδρος Μισέλ είχε την ευκαιρία να απολογηθεί διά ζώσης στην πρόεδρο Φον ντερ Λάιεν. Επίσης, πληροφορίες από τα επιτελεία τους έλεγαν ότι οι δυο πλευρές αναμένεται να συζητήσουν και να ξεκαθαρίσουν τα θέματα των αρμοδιοτήτων τους.

Σχέδιο πέντε σημείων

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο επικεφαλής του γραφείου της προέδρου της Κομισιόν υπέβαλε ένα σχέδιο πέντε σημείων στον ομόλογό του του Συμβουλίου την Παρασκευή. Είναι ένα σχέδιο για το πώς να συνεργαστούν καλύτερα ή «τουλάχιστον λιγότερο ο ένας εναντίον του άλλου», προκειμένου να αποφύγουν να κάνουν «ξανά μια τρίτη χώρα το πεδίο των παιχνιδιών εξουσίας τους». Σύμφωνα με διπλωμάτη που μίλησε στην «Εφ.Συν.», «είναι καιρός για τους δύο να ταξινομήσουν ποιος κάνει τι, πού πηγαίνει και μπορεί να προσφέρει πράγματα με εξουσία».

Το κύριο σημείο του σχεδίου, σύμφωνα με την ομάδα της προέδρου, είναι η «υπόσχεση» τόσο των θεσμικών οργάνων όσο και των ηγετών να φροντίζουν τα συμφέροντα ο ένας του άλλου έναντι του πρωτοκόλλου τρίτης χώρας στο μέλλον. Πάντως, η κόντρα μεταξύ των προέδρων των δύο θεσμών είναι… διαχρονική. Το πρωτόκολλο της Ε.Ε. αναφέρει ξεκάθαρα ότι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι πρώτος τη τάξει Ευρωπαίος αξιωματούχος σε επίπεδο αρχηγού κράτους, ενώ ο εκάστοτε πρόεδρος της Κομισιόν αντιστοιχεί σε επίπεδο πρωθυπουργού.

Πιστές σε αυτό το πρωτόκολλο οι τουρκικές αρχές έβαλαν τον Σαρλ Μισέλ δίπλα στον πρόεδρο Ερντογάν και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στον καναπέ – απρέπεια έτσι κι αλλιώς, αφού ο ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου, που είχε καθίσει στον άλλο καναπέ, δεν είναι πολιτικά στο ίδιο επίπεδο -σύμφωνα με το πρωτόκολλο- με την πρόεδρο της Κομισιόν.

Είναι έντονη η αίσθηση στις Βρυξέλλες αλλά και στις πρωτεύουσες ότι ο… λεπτολόγος Ερντογάν εκμεταλλεύτηκε τη χαραμάδα που του άφηνε το πρωτόκολλο της Ε.Ε. και εξέθεσε την πρόεδρο της Κομισιόν, αλλά κυρίως τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Αυτή η εντύπωση είναι διάχυτη στην Ε.Ε., αλλά την εξέφρασε επανειλημμένως ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας -και πουλέν του προέδρου Μακρόν- Κλεμάν Μπον. Πέρα από το μπρα ντε φερ των θεσμών, πάντως, η αλήθεια είναι ότι Μισέλ και Φον ντερ Λάιεν «δεν έχουν βρει την ιδανική χημεία μεταξύ τους», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά διπλωματική πηγή.