Μεγαλύτερη ανάπτυξη, σταθερές αβεβαιότητες

Υστερα από μια πρωτοφανή συρρίκνωση του ΑΕΠ, η ελληνική οικονομία αναμένεται να τα πάει καλύτερα το 2021 και το 2022. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ανάπτυξη φαίνεται να βελτιώνεται σε σχέση με τις χειμερινές προβλέψεις της Επιτροπής, αλλά το κλίμα βαθιάς αβεβαιότητας παραμένει: η Κομισιόν τοποθετεί την αύξηση του ΑΕΠ στο 4,1% φέτος, από 3,5% που προέβλεπε αρχικά, και στο 6,0% το 2022, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για 5% του ΑΕΠ, υπό τον όρο ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει τη στήριξη της ρευστότητας των επιχειρήσεων και των εισοδημάτων των πολιτών.

Λαμβάνοντας υπόψη τα μέτρα στήριξης της κυβέρνησης, αλλά και την επικείμενη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, η έκθεση της Κομισιόν ελπίζει σε αργή αποκατάσταση, ωστόσο η ανάκαμψη της απασχόλησης προβλέπεται ακόμη πιο αργή, αφού εκτιμάται ότι θα υπάρξει μείωση της ανεργίας μόνο το 2022, στο 16,1%. Γενικά, δεν καταγράφεται η επενδυτική έκρηξη που θα περίμενε κανείς με ένα τέτοιου μεγέθους Ταμείο Ανάκαμψης στα σκαριά.

«Η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή, ιδίως σε σχέση με τον τομέα του τουρισμού και τη χαλάρωση των ταξιδιωτικών περιορισμών», σημειώνεται στην έκθεση της Κομισιόν, η οποία συμπληρώνει ότι «πρόσθετοι κίνδυνοι προέρχονται από τον αντίκτυπο του ζητήματος της φερεγγυότητας των επιχειρήσεων που θα μπορούσαν να προκύψουν μετά τη λήξη των μέτρων στήριξης», κάτι που υπονοεί ότι η Κομισιόν ανησυχεί για κύμα επιχειρηματικών πτωχεύσεων.

Η σταδιακή επαναλειτουργία του τουριστικού τομέα αναμένεται να στηρίξει τις καθαρές εξαγωγές.

Απασχόληση

Τα μέτρα στήριξης της απασχόλησης αναμένεται να συνεχιστούν διευκολύνοντας την επιστροφή των εργαζομένων των οποίων οι συμβάσεις εργασίας έχουν ανασταλεί και να συμβάλουν στη διατήρηση του ποσοστού ανεργίας στο 16,3% το 2021. Η δημιουργία θέσεων εργασίας, ωστόσο, προβλέπεται να ανακάμψει πιο αργά, και θα υπάρξει μείωση της ανεργίας μόνο το 2022, στο 16,1%.

Οι εξωτερικοί γεωπολιτικοί παράγοντες εξακολουθούν επίσης να αποτελούν πηγή αβεβαιότητας. Το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ελλάδας έφτασε στο 9,7% του ΑΕΠ το 2020, πράγμα που αποδίδεται κυρίως στο κόστος των μέτρων που υιοθετήθηκαν για τον μετριασμό των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων της κρίσης (6,3% του ΑΕΠ) και στον αντίκτυπο των πανδημίας στα κρατικά έσοδα. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2021 αναμένεται να παραμείνει μεγάλο (10% του ΑΕΠ), για να μειωθεί σε 3,2% του ΑΕΠ το 2022.

Ωστόσο, οι δημοσιονομικοί κίνδυνοι παραμένουν σημαντικοί. Σχετίζονται με τις κρατικές εγγυήσεις που δόθηκαν στο πλαίσιο των μέτρων έκτακτης ανάγκης το 2020 και θα μπορούσαν να καταπέσουν στο μέλλον. Πρόσθετους κινδύνους βλέπει η Κομισιόν από τον φορέα διαχείρισης ακινήτων που κατάσχονται και επαναμισθώνονται από τους αρχικούς ιδιοκτήτες τους μετά το τέλος της προστασίας της πρώτης κατοικίας του νόμου Κατσέλη που προβλέπει ο νέος Πτωχευτικός.

Επισημαίνει το ενδεχόμενο το κόστος διαχείρισης αυτού του φορέα να φορτωθεί στο έλλειμμα. Ανάλογοι κίνδυνοι απορρέουν από δικαστικές υποθέσεις κατά της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου. Εδώ υπονοούνται κυρίως αποζημιώσεις άνω των 600 εκατ. ευρώ που έχει κερδίσει ο όμιλος Μαντωνανάκη για την υπόθεση του ξενοδοχείου «Grand Resort Lagonissi», για την οποία ακόμη εκκρεμούν οι εφέσεις. Σημαντικό «αγκάθι», τέλος, παραμένει το χρέος. Μετά την απότομη αύξηση το 2020, που συνδέεται με την πανδημία, το δημόσιο χρέος αναμένεται να φτάσει στο 209% του ΑΕΠ το 2021, πριν μειωθεί στο 202% το 2022.

Στο 102% του ΑΕΠ το χρέος της ευρωζώνης

Η οικονομία της Ε.Ε. θα επεκταθεί κατά 4,2% το 2021 και κατά 4,4% το 2022, ενώ η οικονομία της ευρωζώνης κατά 4,3% φέτος και 4,4% το επόμενο έτος, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν, που είναι σημαντικά καλύτερες από τις χειμερινές προβλέψεις που παρουσιάστηκαν τον Φεβρουάριο. Τα ποσοστά ανάπτυξης θα συνεχίσουν να ποικίλλουν σε ολόκληρη την Ε.Ε., αλλά όλα τα κράτη-μέλη θα δουν τις οικονομίες τους να επιστρέφουν στα προ κρίσης επίπεδα έως το τέλος του 2022, προβλέπει η Κομισιόν. Οι κίνδυνοι που περιβάλλουν τις προοπτικές είναι υψηλοί και θα παραμείνουν όσο η σκιά της πανδημίας COVID-19 κρέμεται πάνω από την οικονομία, τονίζει η Κομισιόν.

Οι εξελίξεις στην επιδημιολογική κατάσταση και η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων εμβολιασμού θα μπορούσαν να αποδειχθούν καλύτερα ή χειρότερα από ό,τι υποθέτει το κεντρικό σενάριο αυτής της πρόβλεψης. Στις προβλέψεις, η Κομισιόν καταγράφει ότι η αντίστοιχη αύξηση των ελλειμμάτων και του χρέους αναμένεται να κορυφωθεί φέτος πριν αρχίσει να μειώνεται. Στην Ε.Ε., ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ προβλέπεται να κορυφωθεί στο 94% φέτος, προτού μειωθεί ελαφρώς σε 93% το 2022. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ προβλέπεται να ακολουθήσει την ίδια τάση, αυξάνοντας σε 102% φέτος και πέφτοντας στο 101% το 2022.

«Ευχή» για την τουριστική σεζόν

«Οι προβλέψεις της Επιτροπής για την ελληνική οικονομία είναι καλές, αν και λίγο χαμηλότερες σε σχέση με αυτές των ελληνικών αρχών, λόγω της μεγάλης βαρύτητας που δώσαμε στις επιπτώσεις των περιοριστικών μέτρων κατά της πανδημίας το πρώτο τρίμηνο του 2021», είπε ο επίτροπος Οικονομικών, Πάολο Τζεντιλόνι.

Απαντώντας σε ερώτηση της «Εφ.Συν.», σημείωσε ότι «αυτό είναι σημαντικό για μια χώρα για την οποία οι επιπτώσεις από τις δυσκολίες διεθνώς στον τομέα του τουρισμού είναι ιδιαίτερα αισθητές». Ο Πάολο Τζεντιλόνι εξέφρασε την ελπίδα «οι επιπτώσεις στον τομέα

του τουρισμού να μειωθούν σημαντικά το επόμενο διάστημα, με μια πολύ καλύτερη τουριστική σεζόν», η οποία θα είναι μικρότερη, αλλά δεν θα ακυρωθεί εντελώς.

Οσο για τα πρωτογενή πλεονάσματα, αυτά δεν έχουν ξεχαστεί. Προς το παρόν, ο Πάολο Τζεντιλόνι αρκέστηκε να πει ότι «η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης ισχύει και για τους στόχους του ελληνικού προγράμματος και πρόσθεσε ότι ξεκινάει μια σημαντική περίοδος δραστηριότητας για την Ελλάδα για την ανάκαμψη της οικονομίας της».