Μεταβατική κυβέρνηση ενότητας στη Λιβύη

Δέκα χρόνια μετά την επέμβαση του ΝΑΤΟ και την ανατροπή του καθεστώτος Καντάφι και άλλα τόσα εμφύλιας σύρραξης, που εδώ και πέντε χρόνια -στη δεύτερη πια φάση της- έχει ουσιαστικά χωρίσει την πετρελαιοπαραγωγό χώρα στα δύο, η Λιβύη άνοιξε από το Σάββατο ένα νέο κεφάλαιο στη σύγχρονη ιστορία της, πλην όμως με ακόμη άγνωστο το τέλος…

Σε μια κομβική εξέλιξη, που καλωσορίστηκε από όλες τις ξένες δυνάμεις, το Φόρουμ Πολιτικού Διαλόγου της Λιβύης (LPDF), που συνεδρίασε -στο πλαίσιο των ενδολιβυκών διαβουλεύσεων και υπό την αιγίδα του ΟΗΕ- στη Γενεύη, εξέλεξε μια νέα, μεταβατική εκτελεστική εξουσία, με πολλαπλή και δύσκολη αποστολή.

Την επίτευξη εθνικής ενότητας, τη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας της βορειοαφρικανικής χώρας -όπου, παρά την εύθραυστη εκεχειρία, συνεχίζεται αδυσώπητος ο γεωπολιτικός «πόλεμος δι’ αντιπροσώπων»-, τη διενέργεια συνταγματικού δημοψηφίσματος και, μετέπειτα, τη διεξαγωγή προεδρικών και βουλευτικών εκλογών, που έχουν προγραμματιστεί για τον προσεχή Δεκέμβριο.

Μεταβατικός πρόεδρος, επικεφαλής του τριμελούς Προεδρικού Συμβουλίου, εξελέγη από τους συνέδρους στη Γενεύη ο Μοχάμεντ Γιουνές Μένφι, πρέσβης στην Ελλάδα μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2019, οπότε και απελάθηκε, λόγω του παράνομου τουρκο-λιβυκού μνημονίου. Αν και κατάγεται από τη Βεγγάζη, θεωρείται πολιτικά προσκείμενος στην απερχόμενη (φιλοτουρκική) κυβέρνηση της Τρίπολης.

Μεταβατικός πρωθυπουργός ανέλαβε ο Χαμίντ Μοχάμεντ Ντμπέιμπα, πλούσιος επιχειρηματίας από τη Μισράτα, πρώην επικεφαλής της Λιβυκής Εταιρείας Επενδύσεων και Ανάπτυξης επί εποχής Καντάφι. Στο πρώτο του τηλεοπτικό διάγγελμα, το Σάββατο, έθεσε ως προτεραιότητα -μαζί με την ενότητα- «την ανοικοδόμηση της χώρας», δηλώνοντας «έτοιμος να εργαστεί για λογαριασμό όλων των Λιβύων».

Σε χθεσινή πάντως συνέντευξή του στο πρακτορείο Anadolu έσπευσε να τονίσει ότι «η Τουρκία είναι σύμμαχος, φίλος και αδελφός», «πραγματικός εταίρος», «που έχει μεγάλες δυνατότητες στήριξης των Λιβύων στην επίτευξη των πραγματικών στόχων τους». Κουβέντα δεν είπε για τον «ελέφαντα στο δωμάτιο»: ήτοι την ωμή τουρκική παρέμβαση στη χώρα του, το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις στρατιές των τουρκόφιλων μισθοφόρων που παραμένουν επί λιβυκού εδάφους…

Η επιλογή του νέου ηγετικού διδύμου της χώρας, Μένφι και Ντμπέιμπα, χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως έκπληξη, δεδομένου ότι επικράτησαν έναντι ισχυρών αντιπάλων: ο μεν του προέδρου της αιρετής λιβυκής Βουλής και συμμάχου του Χάφταρ, Ακίλα Σάλεχ, ο δε του απερχόμενου υπουργού Εσωτερικών (τουρκόφιλου, που έχει ωστόσο πυκνώσει τις επαφές με το Παρίσι και το Κάιρο), Φάτχι Μπασάγα. Αμφότεροι προφανώς διατηρούν ρόλο για την επόμενη ημέρα.

Προς το παρόν, ο μεταβατικός πρωθυπουργός καλείται να συγκροτήσει το νέο υπουργικό συμβούλιο της Λιβύης και να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από την (εδράζουσα στα ανατολικά) Βουλή, το αργότερο μέχρι τις 19 Μαρτίου. Τόσο ο απερχόμενος (τουρκόφιλος) πρωθυπουργός της κυβέρνησης της Τρίπολης, αλ Σαράζ, όσο και η πλευρά Χάφταρ χαιρέτισαν το αποτέλεσμα της Γενεύης. Αναλυτές εμφανίζονται, πάντως, επιφυλακτικοί.

Πολλοί Λίβυοι έχουν ξαναδεί αυτό το «έργο», γράφει χαρακτηριστικά η ανταποκρίτρια του BBC στη Βόρεια Αφρική, Ράνα Τζαουάντ. «Το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση θα εξαρτηθεί από το πώς θα παίξουν το “χαρτί” τους οι στρατιωτικές, παραστρατιωτικές και μισθοφορικές ομάδες», επισημαίνει. «Οι εντάσεις και το “παιχνίδι” εξουσίας παραμένουν, άλλωστε, σημαντικό κομμάτι του λιβυκού -πολιτικού και στρατιωτικού- σκηνικού»…