Aλμα δεν το λες. Είναι όμως ένα σημαντικό βήμα. Ούτε έναν μήνα από την επίσημη ανάληψη καθηκόντων, ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν στέλνει μηνύματα κατευνασμού στους Ευρωπαίους συμμάχους και στην Τεχεράνη, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή των ΗΠΑ στο τραπέζι των συνομιλιών ως προς το ακανθώδες ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Πλην όμως υπό νέους όρους…
Κατά την επίσημη εκδοχή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η Ουάσινγκτον είναι έτοιμη να αποδεχθεί πρόσκληση της Ε.Ε. για επανέναρξη των διαβουλεύσεων για τη διεθνή συμφωνία JCPOA (2015), από την οποία οι ΗΠΑ αποχώρησαν προ τριετίας, επί προεδρίας Τραμπ. Ηδη έγινε χθες τα ξημερώματα μία πρώτη προπαρασκευαστική τηλεδιάσκεψη του Αμερικανού ΥΠΕΞ, Αντονι Μπλίνκεν, με τους ομολόγους του Γαλλίας, Γερμανίας και Βρετανίας, των τριών ευρωπαϊκών χωρών που παραμένουν (μαζί με την Ε.Ε.) συνυπογράφοντα μέρη της JCPOA, στο πλαίσιο του διεθνούς σχήματος «P5+1». Συμπεριλαμβανομένων της Κίνας και της Ρωσίας, δηλαδή…
Στο μεσοδιάστημα, με ένα σερί κινήσεων, η κυβέρνηση Μπάιντεν προλειαίνει το έδαφος για την εξεύρεση διπλωματικής λύσης. Απέσυρε από τον ΟΗΕ το αμερικανικό αίτημα επί προεδρίας Τραμπ για επαναφορά των διεθνών κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης, ενώ ανακοίνωσε χαλάρωση των ταξιδιωτικών περιορισμών σε Ιρανούς αξιωματούχους, που εμπόδισαν τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις του ΟΗΕ.
Ερωτηθείς εάν οι ΗΠΑ βρίσκονται ήδη σε προπαρασκευαστικές διπλωματικές επαφές με το Ιράν, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ήταν σιβυλλικός. Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ευρείες διαβουλεύσεις για το θέμα, είπε. «Ετοιμος» να προσκαλέσει «όλους τους συμμετέχοντες και τις ΗΠΑ […] σε άτυπες συζητήσεις για τα επόμενα βήματα» δήλωσε ήδη από χθες μέσω Twitter ο Ενρίκε Μόρα, αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας Πολιτικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης.
Αμφισημία από Ιράν
Οταν «οι ΗΠΑ άρουν αποτελεσματικά και άνευ όρων τις κυρώσεις», «θα αναιρέσουμε αμέσως όλα τα διορθωτικά μέτρα. Απλό», επανέλαβε χθες ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ, σε ανάρτηση στο Twitter. Τα «διορθωτικά μέτρα», στα οποία αναφέρθηκε, είναι όλες τις ιρανικές παραβιάσεις στη JCPOA μέσα στην τελευταία διετία, μετά την επιβολή των αμερικανικών κυρώσεων.
Το τελευταίο, επαπειλούμενο από την Τεχεράνη (αντι)μέτρο είναι η απαγόρευση αιφνιδιαστικών επιθεωρήσεων της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) σε αδήλωτες πυρηνικές εγκαταστάσεις επί ιρανικού εδάφους, αρχής γενομένης από αυτήν την Κυριακή, εφόσον δεν χαλαρώσουν άμεσα οι κυρώσεις. Πάντως, στη χθεσινή του ανάρτηση υπό το #CommitActMeet («#ΔέσμευσηΠράξηΣυνάντηση» ελληνιστί), ο Ζαφίρ δεν έκανε την παραμικρή αναφορά στη διορία-απειλή.
Διπλωματικές πηγές ανέφεραν στους New York Times πως η ιρανική πλευρά «είναι πιθανότατα περισσότερο ανοιχτή σε μία συνάντηση με την Ε.Ε., με τις ΗΠΑ σε ρόλο προσκεκλημένου ή παρατηρητή, αντί των απευθείας επίσημων διαπραγματεύσεων με αμερικανική συμμετοχή». Ακριβώς όπως πρόκειται, δηλαδή, τώρα να συμβεί με την «πρόσκληση της Ε.Ε.»…
Προφανώς, οι κινήσεις πρέπει να είναι καλά χορογραφημένες για όλες τις πλευρές. Πόσο μάλλον όταν στο Ιράν την «τράπουλα» ανακατεύουν οι επικείμενες προεδρικές εκλογές στο Ιράν (έχουν προγραμματιστεί για τον Ιούνιο), κάνοντας ακόμη πιο ρευστές τις ισορροπίες μεταξύ του μετριοπαθούς προέδρου Ρουχανί και του σκληροπυρηνικού Αγιατολάχ Χαμενεΐ.
Στο διπλωματικό προσκήνιο και παρασκήνιο προβάλλουν, εν τω μεταξύ, διάφοροι αστάθμητοι παράγοντες. Αφενός, η στάση που θα κρατήσουν η Κίνα και η Ρωσία στην ομάδα «P5+1», εν μέσω γεωπολιτικής αντιπαλότητας με τις ΗΠΑ. Αφετέρου, οι περιφερειακές αντιδράσεις από το Ισραήλ, αλλά και τις (ευνοημένες επί προεδρίας Τραμπ) σουνιτικές μοναρχίες του Κόλπου, οι αραβικές ηγεσίες των οποίων ακόμη αναμένουν στο ακουστικό τους το πρώτο τηλεφώνημα από τον νέο ένοικο του Λευκού Οίκου…
