Να αναπτύσσουν έγκαιρα τις κατάλληλες πολιτικές ενοράσεις

«Λασπωμένη, ατιμασμένη, βουτηγμένη μέσα στο ίδιο της το αίμα, στάζοντας πύον: να πώς παρουσιάζεται η αστική κοινωνία, να ποιο είναι το πραγματικό της πρόσωπο. Δεν είναι πια όπως κάποτε, που φτιασιδωμένη και φορώντας το πέπλο της εντιμότητας επιδιδόταν στην κουλτούρα και στη φιλοσοφία, στην ηθική και στην τάξη, στην ειρήνη και στο δίκαιο. Τώρα μοιάζει με θηρίο αρπαχτικό, όργιο αναρχίας, μάστιγα του πολιτισμού και της ανθρωπότητας».     (Ρόζα Λούξεμπουργκ)

Tα πολλά και σοβαρά περιστατικά ωμής και στυγνής καταστολής, αλλά και αυτά μίας ευρύτερης επίδειξης πυγμής που θέτουν επί της ουσίας ζητήματα δημοκρατικής νομιμοποίησης, έχουν πληθύνει αρκετά τους τελευταίους μήνες στον ελλαδικό χώρο. Και οι προγνώστες για το επόμενο χρονικό διάστημα, κάθε άλλο παρά φειδωλοί εμφανίζονται…

Σε αυτό το διάστημα η ελληνική κυβέρνηση, κυρίως, για να προωθήσει βασικές επιλογές της πολιτικής της ατζέντας αναγκάζεται να εκτεθεί στο κοινό αίσθημα. Περίοδος αρκετά κρίσιμη είναι αυτή που διανύουμε, γιατί είναι πολλές οι πιθανότητες να δημιουργηθούν μαγιές που θα προκαλέσουν νέα κύματα αγώνων. Παλιότερες γενιές θυμούνται και νέες μαθαίνουν κάποια βασικά πράγματα, που σε περιόδους νηνεμίας μπορούν να βρούνε μόνο σε αρχεία στο ίντερνετ, σε παλιότερα έντυπα ή σε διηγήσεις κάποιων πιο έμπειρων σχετικά ανθρώπων. 

Στην ιδεολογική αντιπαράθεση ο καθένας κάνει τις επιλογές του και διαλέγει αυτό που ταιριάζει στις πεποιθήσεις του. Τα πάντα κρίνονται, όμως, στο πεδίο της πρακτικής αντιπαράθεσης. Και αυτή λαμβάνει χώρα, πρωτίστως, στα καυτά εκείνα σημεία στα οποία προκαλούνται αναπότρεπτες αντιθέσεις και συγκρούσεις. Π.χ. μία νεοφιλελεύθερη παράταξη, αρχικά τουλάχιστον…, δεν πάσχει από κάποιον ηδονισμό που να την κάνει να θέλει να προκαλεί αντιδράσεις και να κάνει χειρότερη την καθημερινότητά της.

Είναι η συνέπεια με τις φιλοσοφικές αντιλήψεις των μελών της που την αναγκάζει να συμπεριφέρεται με τρόπο περίπου σαν αυτόν που περιγράφει (σε ευρύτερο πλαίσιο) στο αρχικό απόφθεγμα του παρόντος κειμένου μία από τις σπουδαιότερες γυναίκες (μέρα που είναι…) στην ιστορία των ανθρώπινων επαναστατικών κινημάτων και ρευμάτων: η Ρόζα Λούξεμπουργκ. Βέβαια, κάποια μέλη της κυβέρνησης παίρνουν λίγο πιο σοβαρά από όσο θα έπρεπε έναν τέτοιο ρόλο, έτσι ώστε να πραγματώνονται πιο ιδιαίτερες ταυτίσεις…

Αυτό που έχει βασική σημασία δεν είναι μονάχα το επιμέρους, π.χ. μία ανάλγητη οικονομική πολιτική ή η υπέρμετρη αστυνομική βία. Το κυρίαρχο είναι η κατανόηση των αιτιών που θα υποχρεώσουν σε συγκεκριμένες ιστορικές συγκυρίες στην άσκηση πολιτικών που επιφέρουν κόστος, δικαιολογημένη αγανάκτηση, κοινωνικές αναταραχές, και βάναυσο σπάσιμο των όποιων άτυπων κοινωνικών συμβολαίων. Αν καταλάβουν οι άνθρωποι του αγώνα γιατί αναγκάζονται οι κυρίαρχες τάξεις να προβαίνουν σε τέτοιες κινήσεις, τότε θα προκληθούν ερωτήματα που οι απαντήσεις τους θα ανοίξουν άλλους δρόμους.

Γιατί ναι μεν τα μνημόνια ή τα γκλομπ αυξάνουν τις αντιπολιτευτικές διαθέσεις, δεν παύουν όμως στην ουσία να είναι προσκλητήρια: για εκείνους που αντιλαμβάνονται την ολιστική χροιά των συστημικών αδιεξόδων και θέλουν κάποια στιγμή να δώσουν εκείνοι τις λύσεις στα προβλήματα. Ο άνθρωπος του αγώνα δεν πρέπει να φοβάται τις ευθύνες της επίλυσης των κοινωνικών προβλημάτων, αλλά θα πρέπει να τις αναζητάει περιπαθώς…

Αυτοί οι άνθρωποι, λοιπόν, οφείλουν κάθε στιγμή να μπορούν να αφουγκράζονται τα λάθη και τις λοξοδρομήσεις των κυβερνώντων, να κατανοούν τον κοινωνικό παλμό (και στο συνειδησιακό επίπεδο, αλλά και σε εκείνο των υλικών αναγκαιοτήτων), και να αναπτύσσουν έγκαιρα τις κατάλληλες πολιτικές ενοράσεις που θα ενεργοποιούν τον κοινωνικό-λαϊκό παράγοντα. Όχι από τυφλό μίσος, αλλά με τον αέρα εκείνου που ξέρει τι του γίνεται και τα γερά πατήματα εκείνου που έχει πειστεί για το δίκιο των αιτιάσεων του. Σαν καταλύτες και όχι σαν σατράπηδες. Σαν πρωτοπορίες διαφώτισης που αλλάζουν το περιεχόμενο της κοινωνικής ατζέντας, και όχι σαν κάτοχοι απόλυτων θέσεων που ψάχνουν να βρουν πιόνια για να τα εξουσιάσουν. 

Οι εμπειρίες μετά από τόσους αιώνες πολιτικών αντιπαλοτήτων είναι πολλές και τα συμπεράσματα που βγαίνουν από αυτές ακόμα πιο πολλά και πολύτιμα. Κάποιες στιγμές, αλλά και σε κάποιες ευρύτερες χωροχρονικές συγκυρίες, πρέπει να κάνεις ένα και δύο βήματα πίσω, αν θέλεις όντως να προδιαγράψεις μία μακροχρόνια μπροστινή πορεία…

Γιατί κάποιες φορές το υπερεπαναστατικό τελματώνει τα περιθώρια κινήσεων και το φαινομενικά αναθεωρητικό σκάβει το έδαφος για να πέσει ο σπόρος…  Δεν σημαίνει πως οτιδήποτε καρπίσει θα είναι οκ, ούτε πως θα πέσει στα κατάλληλα χέρια. Αλλά, πέρα από κάθε αμφιβολία, κάθε σημείο έχει τις δικές του απαιτήσεις, κάθε καθήκον ανήκει στους αποδέκτες του…