Για πρώτη φορά στην ιστορική της πορεία η Ευρωπαϊκή Ενωση μπορεί να καυχηθεί ότι σε δυο από τα βασικά θεσμικά της όργανα ηγούνται γυναίκες: στην Επιτροπή η Γερμανίδα Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα η Γαλλίδα Κριστίν Λαγκάρντ. Επίσης, γυναίκες προέδρους έχουμε και στις 11 από τις 27 Επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Ταυτοχρόνως, σημαντική είναι και η παρουσία των γυναικών στο Κολέγιο των Επιτρόπων. Με 13 γυναίκες και 14 άνδρες, το ποσοστό των γυναικών σε αυτό το όργανο αγγίζει σήμερα το 48%, ενώ σε θέσεις εκτελεστικών αντιπροέδρων έχουν τοποθετηθεί, επίσης, γυναίκες καθώς και σε ακόμη έξι θέσεις μη εκτελεστικών αντιπροέδρων.
Σε αυτήν τη δομή της Επιτροπής, με εκτελεστικούς και μη εκτελεστικούς αντιπροέδρους, που θυμίζει Ανώνυμη Εταιρεία, μπορεί η συμμετοχή των γυναικών να είναι πολύ πιο αυξημένη απ’ ό,τι συμβαίνει στην ιδιωτική αγορά και εν γένει στις Α.Ε, ωστόσο, μια τέτοια πρόοδος δεν αντανακλάται παρά σε ελάχιστα εθνικά Κοινοβούλια. Φυσικά, πέντε κράτη-μέλη έχουν αναδείξει γυναίκες στους πρωθυπουργικούς θώκους: Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Γερμανία και Λιθουανία, ενώ σε δύο κράτη-μέλη, στην Ελλάδα και την Εσθονία, το ανώτατο αξίωμα της Προεδρίας κατέχεται από γυναίκες.
«Il futuro e donna» (= Το μέλλον είναι γυναίκα) έλεγε ο Μάρκο Φερέρι σε εκείνη την ταινία του 1984, αλλά το μέλλον αυτό αργεί να φτάσει στην Ελλάδα και τη Μάλτα, που συνήθισαν να επαναλαμβάνουν το παρελθόν, όπως δείχνουν τα ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά εκπροσώπησης στα εθνικά τους Κοινοβούλια (11,3% και 7,7% αντιστοίχως), αλλά και στην Ουγγαρία, τη Σλοβακία και τη Ρουμανία, όπου τα ποσοστά συμμετοχής των γυναικών δεν φτάνουν ούτε το 20%.
Μια υποβάθμιση με σημασία αν σκεφτεί κάποιος ότι σε αυτές τις ανατολικές χώρες του αυτοαποκαλούμενου στο παρελθόν «υπαρκτού σοσιαλισμού» οι γυναίκες είχαν πολύ υψηλά ποσοστά συμμετοχής στην εργασία και την κοινωνία.
Μεγάλες είναι και οι διαφορές ως προς τη συμμετοχή των γυναικών στα δημοτικά συμβούλια, με τη Ρουμανία, την Κύπρο και την Ελλάδα να έχουν ποσοστά κάτω του 20%, ενώ στη Γαλλία και την Ισπανία το ποσοστό είναι διπλάσιο.
Ο αντίκτυπος της COVID-19 στις γυναίκες
Τα κράτη-μέλη κατέγραψαν αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας εν μέσω πανδημίας, με τις γυναίκες να αντιλαμβάνονται για πολλοστή φορά ότι η 8η Μάρτη ενδείκνυται… για λόγια και όχι για πράξεις. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής, οι γυναίκες βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή για την αντιμετώπιση της πανδημίας: το 76% των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και της κοινωνικής μέριμνας και το 86% των εργαζομένων στον τομέα της προσωπικής φροντίδας στον κλάδο των υπηρεσιών υγείας είναι γυναίκες.
Με την πανδημία, οι γυναίκες στους τομείς αυτούς δέχτηκαν πρωτοφανή αύξηση του φόρτου εργασίας, των κινδύνων για την υγεία και των προκλήσεων για την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.
Οι γυναίκες στην αγορά εργασίας επλήγησαν σοβαρά από την πανδημία: υπερεκπροσωπούνται σε τομείς που πλήττονται περισσότερο από την κρίση (λιανικό εμπόριο, φιλοξενία, φροντίδα και οικιακή εργασία), επειδή οι εργασίες αυτές δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν εξ αποστάσεως, ενώ αντιμετώπισαν επίσης περισσότερες δυσκολίες επανένταξης στην αγορά εργασίας κατά τη διάρκεια της μερικής ανάκαμψης το περασμένο καλοκαίρι του 2020, όταν τα ποσοστά απασχόλησης αυξήθηκαν κατά 1,4% για τους άνδρες αλλά μόνο κατά 0,8% για τις γυναίκες μεταξύ του δεύτερου και του τρίτου τριμήνου του 2020.
Οι περιορισμοί της κυκλοφορίας έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη μη αμειβόμενη φροντίδα και την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής: οι γυναίκες δαπάνησαν, κατά μέσο όρο, 62 ώρες την εβδομάδα για τη φροντίδα των παιδιών (σε σύγκριση με 36 ώρες των ανδρών) και 23 ώρες την εβδομάδα για οικιακές εργασίες (σε σύγκριση με 15 ώρες των ανδρών).
Ο δείκτης ισότητας των φύλων αναπτύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE) για τη μέτρηση των διαφορών μεταξύ των φύλων. Aποδεικνύει ότι παρ’ όλο που η «πολιτική ισχύς» είναι ο τομέας στον οποίο έχει σημειωθεί μεγαλύτερη πρόοδος τα τελευταία 10 χρόνια, είναι επίσης και ο τομέας στον οποίο το χάσμα ανάμεσα στα φύλα παραμένει μεγαλύτερο. Με άριστα τους 100 βαθμούς η Σουηδία είναι επί του παρόντος η μόνη χώρα της Ε.Ε. που σημείωσε μεγάλη πρόοδο με περισσότερους από 90 βαθμούς.
Ο δείκτης προσμετρά τη συμμετοχή γυναικών στα υπουργικά συμβούλια, τα Κοινοβούλια και στις περιφερειακές συνελεύσεις ή συμβούλια. Ορισμένα κράτη-μέλη, όπως η Σλοβενία και η Γαλλία, έχουν κάνει σημαντικά βήματα, αλλά το γεγονός ότι οι βαθμολογίες άλλων χωρών έχουν μειωθεί, μερικές από μια ήδη χαμηλή βάση, δείχνει ότι η βελτίωση της συμμετοχής των γυναικών στην πολιτική εκπροσώπηση ούτε γραμμική είναι ούτε αυτονόητη.
Φυσικά στην Ουγγαρία του Ορμπαν ο δείκτης συμμετοχής των γυναικών στους θεσμούς πολιτικής εκπροσώπησης παρουσιάζει το 2018 μείωση 2,5% έναντι του έτους 2005. Και εννοείται ότι η Ελλάδα παραμένει στις τελευταίες θέσεις, παρότι και είναι πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο (10,1%) και βελτίωση είχε.
Ατζέντα
● Σήμερα, 8 Μαρτίου, η επικεφαλής της επιτροπής Γυναικών και Ισότητας Φύλου, FEMM, Εβελιν Ρέγκνερ θα συνδεθεί ζωντανά μέσω Facebook live για να απαντήσει στις ερωτήσεις σας σχετικά με την ισότητα των φύλων και την τρέχουσα κατάσταση στην Ε.Ε., καθώς και με τον αντίκτυπο της πανδημίας. Παρακολουθήστε το Facebook live στις 11.00 (ώρα Κεντρικής Ευρώπης)
● Η ανταπάντηση της Ε.Ε. στη ζώνη απαγόρευσης της LGBTIQ κοινότητας στην Πολωνία είναι η ανακήρυξη ζώνης ελεύθερης διέλευσης LGBTIQ στην Ευρώπη. Το Ε.Κ. και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κηρύσσουν την Ε.Ε. «LGBTIQ Freedom Zone», υπενθυμίζοντας για μία ακόμη φορά ότι η ισότητα και η αρχή της μη διάκρισης αποτελούν βασικές αξίες της Ενωσης. Η διακήρυξη θα συζητηθεί την Τετάρτη 10 Μαρτίου κατά τη διάρκεια της Ολομέλειας του Ευρωκοινοβουλίου και η ψηφοφορία θα γίνει την Πέμπτη 11 Μαρτίου.
Κάθε Δευτέρα η «Eφ.Συν.» ενημερώνει τους αναγνώστες της σταθερά μέσα από αυτήν τη σελίδα για ειδήσεις που «γεννιούνται» στα όργανα της θεσμικής Ευρώπης και δεν βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας.
