Με το σταγονόμετρο δίνονται οι δόσεις των εμβολίων από τις φαρμακευτικές εταιρίες προς την Ε.Ε., σε μια χρονική περίοδο στην οποία πολλές ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται στο «κόκκινο», καθώς η πανδημία του κορονοϊού εξαπλώνεται ραγδαία και τα αυστηρά μέτρα και τα lockdown αποτελούν πλέον την κανονικότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, οι αξιωματούχοι των Βρυξελλών ετοιμάζονται να συναντήσουν σήμερα μία εκπρόσωπο της AstraZeneca, απαιτώντας σαφές εξηγήσεις από τη φαρμακευτική εταιρεία, καθώς και να τηρηθούν τα συμφωνηθέντα, μιας και η εταιρεία ανακοίνωσε την περασμένη Παρασκευή ότι θα δώσει μόλις το 1/4 των συμφωνημένων δόσεων στην Ε.Ε.
Χαρακτηριστικές ήταν οι δηλώσεις της επίτροπος Υγείας Στέλλας Κυριακίδου, λίγη ώρα πριν από τη συνάντηση με την εκπρόσωπο της φαρμακευτικής εταιρείας. Όπως τόνισε η επίτροπος, τα κράτη μέλη της Ε.Ε. πιστεύουν ότι η εταιρεία «πρέπει να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της στη συμφωνία μας», τονίζοντας ότι υπάρχουν «ηθικές, κοινωνικές και συμβατικές ευθύνες» από τους κατασκευαστές εμβολίων, τις οποίες θα πρέπει να τηρήσουν.
Παράλληλα, απέρριψε τα επιχείρημα πως η εταιρεία δεν υποχρεούται να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της «επειδή υπογράψαμε συμφωνία “βέλτιστης προσπάθειας”», καλώντας την AstraZeneca να εμπλακεί πλήρως και να παράσχει ολοκληρωμένες πληροφορίες (ακολουθούν παρακάτω οι δηλώσεις της επιτρόπου).
Η Κομισιόν έχει ζητήσει από τη φαρμακευτική εταιρεία να δώσει το πράσινο φως για τη δημοσίευση του συμβολαίου, ακόμα και σήμερα. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ξεκαθάρισαν επίσης ότι η Ε.Ε. αποτελεί τον βασικό επενδυτή στην εταιρεία, όπως και σε πολλές άλλες εταιρείες, τόσο μέσω των επιχορηγήσεων, όσο και μέσω δανείων της ΕΤΕπ.
Ειδικότερα για την επιχορήγηση των 336 εκατ. ευρώ, έγινε σαφές ότι αυτό είναι ένα συνολικό ποσό το οποίο δεν έχει καταβληθεί καθ’ ολοκληρία, αλλά μόνο κάποιες δόσεις του διότι συνδέεται τόσο με την πορεία των δοκιμών, όσο και την παραγωγή.
Σύμφωνα με την Ε.Ε., η AstraZeneca θα έπρεπε να έχει δώσει έναν τριψήφιο αριθμό δόσεων για το 1ο τρίμηνο, ενώ δεν υπάρχουν πληροφορίες για το 2ο τρίμηνο. Σημειώνεται επίσης ότι τον Δεκέμβριο, η Κομισιόν διαπίστωσε ότι υπήρξαν κάποιες αποτυχίες, αλλά συνειδητοποίησαν μόλις την περασμένη Παρασκευή το τεράστιο έλλειμμα.
Οι εξαγωγές προς τρίτους
«Υπήρξαν εξαγωγές από την Ε.Ε. προς τρίτες χώρες. Ποια εμβόλια και ποιες χώρες δεν γνωρίζουμε και αυτό θέλουμε να μάθουμε. Μπορώ να δούμε τα στοιχεία από τα τελωνεία και αν χρειαστεί θα το κάνουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά αξιωματούχος της Ε.Ε. σήμερα, ενημερώνοντας τους διαπιστευμένους δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες για το… θρίλερ με την AstraZeneca. Όπως τόνισε, στόχος της Κομισιόν είναι να λύσει το πρόβλημα και όχι να προχωρήσει σε νομικές διαδικασίες με την εταιρεία.
Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, η συνάντηση με την εταιρεία και την επιτροπή των εμβολίων θα πραγματοποιηθεί σήμερα κανονικά, παρόλο που θα έρθει μόνο μία εκπρόσωπος της εταιρίας. Η AstraZeneca αρχικά την αρνήθηκε με την αιτιολογία ότι δεν είχε τίποτα να συνεισφέρει, αλλά στη συνέχεια επιβεβαίωσε τη συμμετοχή ενός και μόνο ατόμου: της Ίσκρα Ράικ συγκεκριμένα.
Τα εργοστάσια παραγωγής
Στο πρακτικό κομμάτι, η AstraZeneca έχει τέσσερα εργοστάσια: τα δύο είναι στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένα στο Βέλγιο και ένα στη Γερμανία. Η Κομισιόν επιμένει ότι υπέγραψε το συμβόλαιο με την εταιρία για εμβόλια από όλα τα εργοστάσια και όχι μόνο από τα «ευρωπαϊκά». Οπότε επιμένει στις παραδόσεις που έχουν συμφωνηθεί.
Όπως εξήγησαν οι ειδικοί, από τα εργοστάσια, μόνο αυτό του Βελγίου έχει πρόβλημα. Οι κοινοτικοί αξιωματούχοι τόνισαν ότι η εταιρεία oφείλει να εξηγήσει από ποια εργοστάσια θα εκπληρωθεί η παραγωγή και πώς πρέπει να προέλθουν από εργοστάσια στην Ευρώπη. Για την Ε.Ε. είναι ξεκάθαρο ότι και τα εργοστάσια στο Ηνωμένο Βασίλειο αποτελούν μέρος της σύμβασης.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι επιθεωρήσεις στις εγκαταστάσεις πχ. του Βελγίου είναι δυνατές, αλλά θ πρέπει να γίνουν από το κράτος-μέλος. Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχουν συζητήσεις με το Βέλγιο, προκειμένου να βρεθεί η απαραίτητη φόρμουλα.
Επίσης, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι συνεργάζονται με υπαλλήλους του Βελγίου για να βρουν πού πήγαν τα εμβόλια. Ο προορισμός των εμβολίων που παράγονται από την Pfizer και την AstraZeneca στο Βέλγιο είναι γνωστός – και αυτό ουσιαστικά έρχεται ως απάντηση στον ισχυρισμό της AstraZeneca ότι δεν έστειλαν ποτέ εμβόλια κατασκευασμένα από την Ε.Ε. προς το Ηνωμένο Βασίλειο.
Τι δήλωσε η επίτροπος Υγείας
«Τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ενωμένα και πιστεύουν ότι η AstraZeneca πρέπει να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της στη συμφωνία μας», δήλωσε από την πλευρά της η Επίτροπος Υγείας Στέλλα Κυριακίδου. Απευθυνόμενη μάλιστα στην εταιρεία είπε: «σήμερα το Διοικητικό Συμβούλιο θα συνέλθει ξανά. Καλώ την AstraZeneca να εμπλακεί πλήρως, να ανοικοδομήσει την εμπιστοσύνη, να παρέχει ολοκληρωμένες πληροφορίες και να ανταποκριθεί στις συμβατικές, κοινωνικές και ηθικές της υποχρεώσεις».
«Βρισκόμαστε σε πανδημία. Χάνουμε ανθρώπους κάθε μέρα. Δεν είναι αριθμοί. Δεν είναι στατιστικά. Πρόκειται για άτομα, με οικογένειες, με φίλους και συναδέλφους που επηρεάζονται επίσης. Οι φαρμακευτικές εταιρείες, οι κατασκευαστές εμβολίων, έχουν ηθικές, κοινωνικές και συμβατικές ευθύνες, τις οποίες πρέπει να τηρήσουν. Η άποψη ότι η εταιρεία δεν υποχρεούται να εκπληρώσει επειδή υπογράψαμε συμφωνία «βέλτιστης προσπάθειας» δεν είναι ούτε σωστή ούτε αποδεκτή», είπε η Επίτροπος, αναφερόμενη εμμέσως πλην σαφώς στις δηλώσεις του διευθύνοντα συμβούλου της AstraZeneca.
«Υπογράψαμε μια Προκαταρκτική Σύμβαση Αγοράς για ένα προϊόν που τότε δεν υπήρχε και το οποίο εξακολουθεί να μην έχει εγκριθεί ακόμη. Και το υπογράψαμε με ακρίβεια για να διασφαλίσουμε ότι η εταιρεία χτίζει την παραγωγική ικανότητα να παράγει το εμβόλιο νωρίς, έτσι ώστε να μπορεί να παρέχει έναν ορισμένο όγκο δόσεων την ημέρα που θα εγκριθεί», τόνισε η Επίτροπος.
«Η λογική αυτών των συμφωνιών ήταν τόσο έγκυρη από όσο είναι τώρα: παρέχουμε μια επένδυση χωρίς κίνδυνο εκ των προτέρων, προκειμένου να πάρουμε μια δεσμευτική συμφωνία από την εταιρεία να προπαραγάγει, ακόμη και πριν λάβει την έγκριση. Το να μην είναι σε θέση να διασφαλίσει την παραγωγική ικανότητα είναι αντίθετη με το γράμμα και το πνεύμα της συμφωνίας μας.
«Απορρίπτουμε τη λογική του πρώτος έρχεται, πρώτος εξυπηρετείται. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει στο χασάπικο της γειτονιάς, αλλά όχι στα συμβόλαια. Και όχι στις Συμφωνίες Προπώλησης των εμβολίων. Δεν υπάρχει ρήτρα προτεραιότητας στο Συμφωνητικό Προώθησης», επέμεινε.
«Και δεν υπάρχει επίσης ιεραρχία των τεσσάρων εργοστασίων παραγωγής. Τα δύο βρίσκονται στην ΕΕ και δύο βρίσκονται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σκοπεύουμε να υπερασπιστούμε την ακεραιότητα των επενδύσεών μας και τα χρήματα των φορολογουμένων που έχουν επενδυθεί.
Παραμένουμε πάντα ανοιχτοί για να συνεργαστούμε με την εταιρεία για την επίλυση τυχόν εκκρεμών ζητημάτων στο πνεύμα της αληθινής συνεργασίας και ευθύνης. Αυτό ήταν πάντα το πνεύμα της συνεργασίας μας με τους κατασκευαστές εμβολίων από την περασμένη άνοιξη».
H Στέλλα Κυριακίδου ξεκαθάρισε επιπλέον ότι η ΕΕ δεν επιβάλει απαγόρευση ή περιορισμό στις εξαγωγές εμβολίων από την ΕΕ προς τρίτα κράτη, αλλά ένα μηχανισμό διαφάνειας για το ποιες δόσεις εξάγονται από ποια εργοστάσια, πότε και προς ποιο προορισμό.
«Καμία εταιρεία δεν πρέπει να αυταπατάται πιστεύοντας ότι δεν καταλαβαίνουμε τι συμβαίνει», ξεκαθάρισε. «Έχουμε τρόπους να γνωρίζουμε πόσες δόσεις παρήχθησαν και πού», κατέληξε.
