Οι δόσεις τελειώνουν, οι μεταλλάξεις καλπάζουν

Στον αέρα βρίσκονται (τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα) τα προγράμματα εμβολιασμού στην Ε.Ε., παρότι –μεσούσης της οξύτατης κόντρας της με τη βρετανο-σουηδική φαρμακοβιομηχανία AstraZeneca– ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ) έδινε χθες έγκριση στο εμβόλιο που έχει αναπτύξει η εταιρεία με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (το τρίτο κατά σειρά που παίρνει πράσινο φως στο ευρωπαϊκό μπλοκ). Η εξάπλωση των μεταλλαγμένων και μολυσματικότερων στελεχών του ιού, ειδικά του βρετανικού, επιτείνουν τη δριμύτητα της πανδημίας, ενώ τη διαδικασία ανοσοποίησης στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. πλήττουν τα ανησυχητικά… νερά που κάνει τώρα και η Moderna, μπαίνοντας στον χορό της αιφνιδιαστικής καθυστέρησης παραδόσεων που άνοιξαν οι Pfizer/BioNTech. Μετά την Πολωνία, την Ισπανία και τη Γαλλία που αναμένει τώρα μειωμένες ποσότητες κατά 25%, και η Ιταλία θα παραλάβει 20% λιγότερες παρτίδες δόσεων από την αμερικανική εταιρεία.

Μέσα σε εξοργιστικές συνθήκες σκανδαλώδους αδιαφάνειας, ουσιαστικού μονοπωλίου και αναγκαστικής εξάρτησης από τις φαρμακοβιομηχανίες, θαμπώνει η σημασία της μελλοντικής ενίσχυσης του εμβολιαστικού οπλοστασίου. Σε αυτό το πλαίσιο επισκιάστηκε η χθεσινή ανακοίνωση πως το –μονοδοσικό και εξ ου πολλά υποσχόμενο– εμβόλιο των Johnson & Johnson/Janssen εμφανίζεται αποτελεσματικό κατά 66% μέσον όρο, βάσει αρχικών δεδομένων από τις κλινικές δοκιμές, αν και με μειωμένη αποτελεσματικότητα έναντι του νοτιοαφρικανικού μεταλλαγμένου στελέχους του ιού. Η Ε.Ε. έχει παραγγείλει 400 εκατομμύρια δόσεις του.

Αντίστοιχα, το εμβόλιο της Novavax εμφανίζεται αποτελεσματικό κατά 89,3% και έναντι του βρετανικού στελέχους, αλλά με μειωμένη αποτελεσματικότητα έναντι του νοτιοαφρικανικού. Η Ε.Ε. έχει ολοκληρώσει τις διερευνητικές επαφές με την εταιρεία για συνολική αγορά 200 εκατομμυρίων δόσεων.

Τώρα δε που… γυρίζει, στο παιχνίδι μπαίνει και η «αμαρτωλή» Novartis, η οποία υπέγραψε αρχική συμφωνία για να συνδράμει, λόγω τεράστιας ζήτησης, στην παραγωγή του εμβολίου των Pfizer/BioNTech από το δεύτερο τρίμηνο του έτους, χρησιμοποιώντας τις εγκαταστάσεις της στο Στάιν της Ελβετίας.

Η έγκριση τελικά του εμβολίου των AstraZeneca/Πανεπιστημίου Οξφόρδης (παρά τις ενστάσεις της αρμόδιας γερμανικής επιτροπής για μειωμένη αποτελεσματικότητά του σε άτομα άνω των 65 ετών) δεν ανατρέπει ριζικά τα σχέδια εμβολιασμού και τις ομάδες προτεραιότητας, οι χαοτικές ελλείψεις όμως σε ολόκληρη την Ε.Ε. απειλούν να προκαλέσουν πανευρωπαϊκό ντόμινο αναβολής ή αναστολής εμβολιασμών, όπως συμβαίνει ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Η δε Ουγγαρία του Βίκτορ Ορμπαν επιμένει εθνικιστικά και δηκτικά να κινείται μονομερώς προκειμένου να εξασφαλίσει εμβόλια για τον πληθυσμό της, εγκαλώντας (δυστυχώς δικαίως εν προκειμένω) το ευρωπαϊκό μπλοκ για αδικαιολόγητη βραδύτητα και γραφειοκρατία στις προμήθειες εμβολίων. Ετσι, λοιπόν, μετά την αγορά του ρωσικού Sputnik-V έγινε η πρώτη χώρα στην Ε.Ε. που ενέκρινε και το κινεζικό εμβόλιο της Sinopharm, με τον Ορμπαν να δηλώνει μάλιστα πως επιλέγει προσωπικά να το λάβει επειδή το εμπιστεύεται περισσότερο.

Η δε Ρωσία βρήκε πάτημα να πάρει στο ψιλό τους Ευρωπαίους, διαμηνύοντας σαρκαστικά πως είναι σε θέση να τους προμηθεύσει με 100 εκατομμύρια δόσεις του Sputnik-V το δεύτερο φετινό τρίμηνο… Το σκεύασμα έχει ήδη καταχωριστεί για αξιολόγηση στον ΕΜΑ. Οξείες βολές για το φιάσκο δέχεται (και) στην πατρίδα της, τη Γερμανία, η Χριστιανοδημοκράτισσα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με μεγαλοστελέχη των συγκυβερνώντων Σοσιαλδημοκρατών να θυμίζουν τα σκάνδαλα και την έλλειψη διαφάνειας που σημάδεψαν την προηγούμενη θητεία της ως υπουργού Αμυνας της χώρας.

Οι έμμεσες δε απειλές των Βρυξελλών για μπλόκο στις εξαγωγές εμβολίων από την Ε.Ε., όσο κι οι έντονες πιέσεις στην AstraZeneca να στείλει παρτίδες από τα βρετανικά εργοστάσιά της, ακόμα κι αν έχουν πουληθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, προκαλούν νευρικότητα στο Λονδίνο, μόλις έναν μήνα μετά το ολοκληρωτικό Brexit.

Η κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον επιμένει πως οι βρετανικές προμήθειες δεν τίθενται σε κίνδυνο, καθώς η ταχύτατη εμβολιαστική εκστρατεία συνιστά πολιτική σανίδα σωτηρίας έναντι της εθνικής τραγωδίας των 100.000 και πλέον νεκρών από Covid-19.

Κι ενώ μερίδα του βρετανικού Τύπου λυσσάει πάλι κατά της Ε.Ε., το Λονδίνο μπαίνει στο μάτι των Ευρωπαίων και αρνείται να δημοσιοποιήσει αναλυτικά στοιχεία για τις προμήθειες εμβολίων, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας. Η φιλοευρωπαία πρωθυπουργός της Σκοτίας, Νικόλα Στέρτζον, όμως μπαίνει με τη σειρά της στο μάτι του μπρεξιστή Τζόνσον, σκοπεύοντας να δώσει στη δημοσιότητα τα ανάλογα σκοτσέζικα στοιχεία, με ορισμένες εφημερίδες να την κατηγορούν πως παίρνει σκόπιμα το μέρος της Ε.Ε. προκειμένου να κρύψει τους βραδύτερους ρυθμούς με τους οποίους κινούνται οι εμβολιασμοί στη Σκοτία.