Η εκπαίδευση του ψύλλου

Υπάρχει μια γνωστή ιστορία για το πώς μπορείς να εκπαιδεύσεις -δηλαδή να καταστρέψεις- έναν ψύλλο, αυτό το μικροσκοπικό έντομο που μπορεί να κάνει άλματα έως και 400 φορές το ύψος του. Είναι πολύ απλό: τον τοποθετείς σε ένα κουτί με μέγεθος μικρότερο από το άλμα του. Μόλις το καημένο το έντομο θα πάει να κάνει ένα άλμα, θα χτυπήσει στο «ταβάνι», θα πονέσει. Θα το κάνει δυο-τρεις φορές, θα καταλάβει το κόστος τού να φτάνει ψηλά, θα προσαρμοστεί.

Εσύ, που θέλεις να τον βλέπεις σε «χαμηλές πτήσεις», θα τον πάρεις και θα τον βάλεις σε ένα πιο μικρό κουτί. Και μετά σε ένα μικρότερο και σε ένα μικρότερο, ώσπου ο ψύλλος σου να μπορεί ίσα να πηγαίνει αριστερά και δεξιά, αλλά όχι μακριά και οπωσδήποτε όχι ψηλά. Μετά μπορείς ελεύθερα να τον μεταφέρεις σε ένα μεγαλύτερο κουτί και να τον καμαρώνεις ίσα που να κινείται. Συγχαρητήρια.

Υπάρχουν και οι ελέφαντες του τσίρκου, που κάθονται ήσυχα δεμένοι από μικρά σκοινιά, γιατί όταν ήταν μωρά και προσπάθησαν να τα σπάσουν, μάτωσαν τα πόδια τους. Κι ενώ έχουν τεράστια δύναμη, έχουν πειστεί ότι δεν μπορούν να φύγουν.

Θα μου πείτε γιατί αυτές οι παραβολές; Γιατί μήνες τώρα βλέπω τον κόσμο γύρω μου να ζει σαν τους φυλακισμένους ψύλλους ή τους ελέφαντες του τσίρκου που γυρίζουν γύρω από τον ίδιο ξύλινο πάσσαλο. Και ενώ αυτό που μας συμβαίνει είναι πρωτόγνωρο και σοβαρό, με επικίνδυνες συνέπειες για όλους, όλοι ξεχνάμε τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την αυτοκρατορία του φόβου γύρω μας.

Χθες πήγα σουπερμάρκετ. Χρειαζόμουν ένα κοντάρι για τη σκούπα μου -ας είχε μαγικές ιδιότητες για να μπορέσω να πετάξω ψηλά-, λίγα φρούτα, κάποια απορρυπαντικά. Πλύθηκα, ντύθηκα, έβαψα τα μάτια μου για το επίσημο του γεγονότος, φόρεσα τη μάσκα μου, πήρα τα πόδια μου και πήγα στο σουπερμάρκετ, λίγα στενά από το σπίτι μου.

Στην πρώτη κάθοδο με προσπέρασε ένα περιπολικό της δημοτικής αστυνομίας, που μου φάνηκε ότι πήγε να σταματήσει. Η καρδιά μου ταράχτηκε, άρχισε να ανεβάζει παλμούς. «Και αν με ελέγξουν;», σκέφτηκα. «Μην είσαι χαζή, έχεις στείλει μήνυμα στο 13033», με καθησύχασα. Το αυτοκίνητο έφυγε κι εγώ ανάπνευσα, σαν κλέφτης που τη γλίτωσε.

Εξω από το σουπερμάρκετ, δύο μηχανές και τέσσερις άνδρες της αστυνομίας κουβεντιάζουν και πίνουν καφέ στο χέρι. Προσπαθώ να τους αποφύγω, να μην περάσω από μπροστά τους, να μην τους κοιτάξω καν. Ο λόγος; Δεν θέλω να με ελέγξουν. Κι ας είμαι σε όλα μου εντάξει, με το «φύλλο πορείας» μου, την ταυτότητα και τη λίστα με τα ψώνια στο χέρι.

Υπερβολές; Μπορεί. Αλλά αυτό το πράγμα κρατάει μήνες και ίσως κρατήσει κι άλλους. Κι εγώ που έχω να αγκαλιάσω μήνες τα ανίψια και τους άλλους ανθρώπους που αγαπώ πολύ, θα συνεχίσω να τηρώ τα μέτρα. Ούτε θα πάω σ’ εκείνη την αγαπημένη θεία που έχει άνοια, και μερικές φορές με μπερδεύει με τη μάνα μου, και κάθε τόσο με παρακαλάει στο τηλέφωνο: «Ελα να τα πούμε! Να σου δώσω μια αγκαλιά!».

Οχι γιατί μου το λέει ο πρωθυπουργός, που στον εαυτό του επιτρέπει μια στιγμή «ανεμελιάς», αλλά συνεχίζει να μου κουνάει το δάχτυλο σαν φιλόστοργος πατριάρχης. Ούτε γιατί φοβάμαι το πρόστιμο, που για κάποιον με τόσο μικρό μισθό σαν τον δικό μου και σαν των περισσότερων «εξαρτημένων» πολιτών θα με πονέσει περισσότερο κι από σφυριά στο κεφάλι.

Θα συνεχίσω να τα τηρώ γιατί ξέρω τον κίνδυνο, για τους γύρω μου και για μένα. Γιατί είμαι κοινωνικά υπεύθυνη. Σίγουρα περισσότερο από αυτούς που μας κυβερνούν και κρύβουν πίσω από επικοινωνιακά κόλπα τις ανεπάρκειές τους.

Αλλά τους προειδοποιώ, δεν είναι όλοι οι ψύλλοι προσαρμοστικοί ούτε όλα τα ελεφαντάκια τα ίδια. Και ειδικά αυτά τα τελευταία έχουν πολύ καλή μνήμη. Αυτό έμαθα στο σχολείο τουλάχιστον.