Αναγκαία η οριστική αναστολή του πτωχευτικού νόμου

Τρεις σημαντικές μεταβολές στον πτωχευτικό νόμο 4738/27.10.2020 επιφύλασσε το τέλος του 2020 με τον ν. 4764/23.12.2020 «Ρυθμίσεις για την προστασία της δημόσιας υγείας από τις συνέπειες της πανδημίας του κορονοϊού κ.λπ. και άλλες κατεπείγουσες διατάξεις».

Μεταβολές που δικαιώνουν την νομικά και οικονομικά τεκμηριωμένη κριτική της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδος (ΓΣΕΒΕΕ), αλλά και επιστημονικών ενώσεων και φορέων, όπως η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας, η Ενωση Δικαίου Προστασίας Καταναλωτή, η Ενωση Καταναλωτών Η Ποιότητα Ζωής/ΕΚΠΟΙΖΩ και άλλοι.

Μεταβολή πρώτη: Ο νέος πτωχευτικός νόμος δεν θα ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου 2021, αλλά η έναρξή του μετατίθεται για την 1η Μαρτίου 2021 και την 1η Ιουνίου 2021, κατά περίπτωση (άρ. 83 ν. 4764/2020). Δικαιώνεται συνεπώς η κριτική ότι ένα πελώριο νομοθέτημα, στο οποίο συγκεντρώνονται και με το οποίο ριζικά μεταβάλλονται όλες οι ρυθμίσεις σχετικά με την αστική και την εμπορική πτώχευση, καθώς και το στάδιο που προηγείται και έπεται αυτής, δεν μπορεί να γίνει εσπευσμένα και κατεπειγόντως, χωρίς διαβούλευση με τους θεσμικούς κοινωνικούς εταίρους και τις επιστημονικές ενώσεις, δηλαδή την ίδια την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών.

Πολύ περισσότερο που στα τέλη Οκτωβρίου, όταν ο νέος πτωχευτικός νόμος υπερψηφιζόταν από την κυβερνητική πλειοψηφία, ήταν σαφές ότι ήταν ανέφικτη η κατάρτιση, δημοσίευση και εγκύκλια ερμηνεία 55 υπουργικών αποφάσεων έως την 31η Δεκεμβρίου. Από την άποψη αυτή, πρέπει να χαιρετίσουμε την ειλικρίνεια της αιτιολογικής έκθεσης, η οποία παραδέχεται τη «…λόγω της έξαρσης της πανδημίας δυσχέρεια ολοκλήρωσης όλων των προπαρασκευαστικών ενεργειών απρόσκοπτης εφαρμογής του νόμου…» από 1.1.2021 (σ. 5-6 της τροπολογίας-προσθήκης με αρ. 688/106 του υπουργείου Οικονομικών).

Μεταβολή δεύτερη: Τα φυσικά πρόσωπα, που δεν είναι έμποροι (μισθωτοί, συνταξιούχοι, άνεργοι, νοικοκυρές κ.λπ.), τα οποία όπως είναι γνωστό με τον πτωχευτικό νόμο απέκτησαν πτωχευτική ικανότητα, δεν θα κινδυνεύουν με πτώχευση έως και την 31η Μαΐου 2021, αφού μετατίθεται η ένταξή τους για την 1η Ιουνίου 2021. Είναι δε χαρακτηριστική και εδώ η ειλικρίνεια της αιτιολογικής έκθεσης, η οποία αναφέρει ότι η ρύθμιση αυτή «αφορά στο σύνολο της κοινωνίας, το οποίο έχει οφειλές» (ό.π.), παραδοχή η οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί προπομπός της τελικής κατάργησης της ένταξης των φυσικών προσώπων στην πτώχευση.

Μεταβολή τρίτη: Οι λεγόμενες «πτωχεύσεις μικρού αντικειμένου», στις οποίες όμως υπάγεται η συντριπτική πλειονότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, παραμένουν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο και από 1η Ιουνίου 2021 μεταφέρονται στο Ειρηνοδικείο. Πρόκειται περί ρύθμισης που μάλλον δείχνει να αντιλαμβάνεται το πρόβλημα που έρχεται. Διότι η παραδοχή της αιτιολογικής έκθεσης ότι «η παράταση είναι ένα μέτρο εθνικά αναπτυξιακό, καθώς παρέχει μία στήριξη στους επιχειρηματίες, ώστε αυτοί να μπορέσουν να ορθοποδήσουν…» (ό.π. σ. 14) είναι μεν ειλικρινής, αλλά προκαλεί το εύλογο ερώτημα, ποιο από τα σημερινά δυσμενή δεδομένα θα έχει βελτιωθεί έως την 1η Μαρτίου 2021 και την 1η Ιουνίου 2021, που μετατίθεται η έναρξη εφαρμογής; Κανένα, βεβαίως. Αντίθετα, θα έχει υπάρξει επιδείνωση. Συνεπώς, γιατί να ισχύσει ο νέος πτωχευτικός νόμος;

Η μόνη λοιπόν ρεαλιστική λύση είναι η οριστική αναστολή εφαρμογής του νόμου, άλλως να οριστεί σύμφωνα με την Οδηγία Ε.Ε. 1023/20.6.2019 ως ημερομηνία έναρξης η 17η Ιουλίου 2021, με άσκηση του δικαιώματος ετήσιας παράτασης έως την 17η.7.2022 λόγω των συνθηκών, όπως αναλυτικά περιγράφουμε ως ΓΣΕΒΕΕ στο αίτημά μας για αναστολή του πτωχευτικού νόμου, που δημοσιοποιήσαμε από τις 12.11.2020.

* Δικηγόρος, ΙΜΕ/ΓΣΕΒΕΕ