Δεν ξέρουμε αν είναι συμβολικό, αλλά η χτεσινή… αμελλητί επικύρωση-εξπρές της εμπορικής συμφωνίας για το Brexit από τους Βρετανούς βουλευτές, ένα μόλις 24ωρο πριν από τη λήξη της επίσημης μεταβατικής περιόδου, συνέπεσε με τη χειρότερη μέρα στο Νησί από την αρχή της πανδημίας – μια μέρα με πενήντα χιλιάδες νέα κρούσματα και σχεδόν χίλιους νεκρούς, αλλά και με την πρωτοχρονιάτικη επέκταση του αυστηρού λοκντάουν στα 2/3 σχεδόν του πληθυσμού, την ώρα που το NHS, το βρετανικό ΕΣΥ, πνίγεται κυριολεκτικά από στρατιές νέων ασθενών.
Ετσι, στη Βουλή των Κοινοτήτων, όπου τόσες επικές αναμετρήσεις και εσωκομματικά «αντάρτικα» σημειώθηκαν την τελευταία τετραετία, με θύματα δυο πρωθυπουργούς, δεν έγινε επί της ουσίας καμιά συζήτηση! Είναι χαρακτηριστικό ότι η συνεδρίαση –πάνω σ’ ένα κείμενο 1.246 σελίδων που θα φέρει κοσμοϊστορικές αλλαγές στη βρετανική οικονομία και κοινωνία– κράτησε λιγότερες από πέντε ώρες, ώστε να προλάβει να πάρει την έγκριση της Βουλής των Λόρδων και την τυπική υπογραφή της βασίλισσας Ελισάβετ.
Στην πραγματικότητα, δηλαδή, Συντηρητικοί και Εργατικοί… έκλεισαν τα μάτια και τη μύτη και ψήφισαν ομαδόν υπέρ της συμφωνίας (που τελικά πέρασε με το εντυπωσιακό σκορ 521 «ναι» – 73 «όχι»). Οπως είπε και ο ηγέτης των Εργατικών Κιρ Στάρμερ, που κι αυτός αντιμετωπίζει πολλή γκρίνια και αμφισβήτηση μέσα στο κόμμα για τη συναινετική στάση του, «αυτή η συμφωνία είναι η μόνη που έχουμε, και μένει μόνο μία μέρα ώς το τέλος της μεταβατικής περιόδου. Είναι μια βάση για να χτίσουμε πάνω της τα επόμενα χρόνια».
«Καρφιά» από Τερέζα Μέι
Τελικά, αν εξαιρέσει κανείς τους Σκοτσέζους εθνικιστές του SNP, τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες και τους Βορειοϊρλανδούς του DUP, που για διαφορετικούς λόγους καταψήφισαν την κυβερνητική πρόταση, την οξύτερη κριτική στο ντιλ την έκανε η προκάτοχος του Μπόρις Τζόνσον, η Τερέζα Μέι, που ναι μεν ψήφισε το σχέδιο, αλλά διευκρίνισε πως η συμφωνία που είχε διαπραγματευτεί εκείνη με την Ε.Ε., και μπλοκαρίστηκε στο Κοινοβούλιο από τους σκληρούς «Brexiteers» του κόμματός της αναγκάζοντάς τη σε παραίτηση, ήταν σαφώς καλύτερη: όπως τόνισε η Μέι, το νέο ντιλ προστατεύει το εμπόριο αγαθών από πρόσθετους δασμούς και ταρίφες, αλλά δεν καλύπτει τις υπηρεσίες, που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 80% της βρετανικής οικονομίας.
«Εχουμε μια εμπορική συμφωνία που ευνοεί την Ε.Ε., αλλά όχι και μια συμφωνία για τις υπηρεσίες, που θα ευνοούσε το Ηνωμένο Βασίλειο», είπε. Σε κανονικές συνθήκες, η χτεσινή ημέρα θα ήταν ώρα του θριάμβου για τον Μπόρις Τζόνσον, τον λαϊκιστή Συντηρητικό πολιτικό και εκ των αρχιτεκτόνων του διαζυγίου, που ωφελήθηκε όσο κανείς άλλος από την αναταραχή του Brexit, αφού έγινε πρωθυπουργός πατώντας κυριολεκτικά πάνω στα πολιτικά «πτώματα» των Ντέιβιντ Κάμερον και Τερέζα Μέι.
Λίγες ώρες πριν βάλει την υπογραφή του στο ιστορικό έγγραφο, ο Τζόνσον φόρεσε το πιο σοβαρό του ύφος για να πει ότι «αυτό δεν είναι το τέλος της Βρετανίας ως μιας ευρωπαϊκής χώρας… Είμαστε με πολλούς τρόπους η πεμπτουσία του ευρωπαϊκού πολιτισμού ή όπως άλλως θέλετε να το θέσετε, και θα συνεχίσουμε να είμαστε»! Είπε ακόμη ότι η συμφωνία «είναι η αρχή μιας νέας σχέσης ισότιμης κυριαρχίας με την Ε.Ε.».
Στην πραγματικότητα, τώρα που ο μπαμπούλας του «σκληρού Brexit» έφυγε από τη μέση, ο Τζόνσον καλείται να αφήσει τις ρητορικές μεγαλοστομίες και να αντιμετωπίσει τις αντικειμενικές συνέπειες του διαζυγίου στην οικονομία, που θα ήταν βαριές ακόμη και χωρίς την αδιάκοπη έξαρση της πανδημίας. Και, σε κάθε περίπτωση, όλα δείχνουν ότι, χάρη στο ντιλ της τελευταίας στιγμής, το «διαζύγιο» με την Ευρωπαϊκή Ενωση δεν είναι άτακτο, αλλά σίγουρα θα είναι πικρό για τους κατοίκους της Γηραιάς Αλβιώνας, και τα εκατομμύρια Βρετανούς που ζουν ανατολικά της Μάγχης, αλλά και τους μυριάδες Ευρωπαίους πολίτες που ζουν, φοιτούν ή εργάζονται στο Νησί, και θα ξυπνήσουν την Παρασκευή εκτός ευρωπαϊκού νυμφώνος, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
