Γιώργος Νταλάρας 50+

Το περιοδικό gr design αφιερώνει ένα ολόκληρο τεύχος 160 σελίδων στον Γιώργο Νταλάρα για τα 50+ χρόνια του στο ελληνικό τραγούδι. Με αρχειακό υλικό, συνεντεύξεις, infographics, εικονογραφήσεις και φίλους του που μιλούν για τον ίδιο με ένα τραγούδι του.

Ο Γιώργος Νταλάρας έδωσε μια μεγάλη και αποκαλυπτική συνέντευξη στην Αφροδίτη Ερμίδη. Το τεύχος περιέχει αξιοσημείωτες παρουσίες, όπως της Χαρούλας Αλεξίου, της Λίνας Νικολακοπούλου, του Γιώργου Κιμούλη. Λόγω πανδημίας πωλείται μόνο διαδικτυακά.

Διαβάζουμε τι λέει η Χάρις Αλεξίου:

«Σηκώνεις κι άλλο ύψος, ρίχνεις πατώματα και ανεβαίνεις! Πόσο υπέροχο! Και θέλεις ακόμη. Εχει όμως δρόμο ακόμη για το πάνω από τα σύννεφα, αδελφέ μου – ξέρεις τι εννοώ. Μπορεί να μην πιστεύεις στον Θεό, αλλά μη μου πεις πως δεν κυνηγάς να συνδεθείς με αυτό το απόλυτο “άγνωστο”. Μη μου πεις πως έχεις κανέναν άλλον λόγο που να σε στέλνει εκεί πάνω! Κι εγώ θέλω να πιστεύω πως το ξέρω ότι όταν τραγουδάς τον “Πίκινο”, είτε το “Una moneda le di” απλώνεις το χέρι σου σε αυτό.

Ακούω την καρδιά σου και βλέπω ολοζώντανη τη χορογραφία του λαρυγγιού σου όταν ερμηνεύεις αυτό που μόλις έχεις κατακτήσει – κυρίως όταν το γουστάρεις πραγματικά!

Νιώθω όταν σε ακούω πως μου μιλάς σε γλώσσα δική μας, και φυσικά δεν υπάρχει λεξικό για τους μη συμμετέχοντες στην τέχνη της διάλυσης του σκοταδιού της ψυχής. Είτε παίζεις με την κιθάρα σου είτε τραγουδάς.

Παρ’ όλο που κανένας από αυτούς που μας ακούνε δεν θα μπορέσει ποτέ να καταλάβει τις ρωγμές που συμβαίνουν σε αυτόν που τραγουδάει – ας τους το έχουμε τουλάχιστον υπαινιχθεί…».

Η Λίνα Νικολακοπούλου γράφει μεταξύ άλλων:

«Εισβάλλει πολλές φορές νοερά η φωνή του στο κεφάλι μου, στην καρδιά μου, στη μνήμη μου, στην αμέριμνη αλλά τρυφερή στιγμή μου, τραγουδώντας με όλα του τα σπλάχνα “δεν έχω μάτια να σε δω, καρδιά να σου μιλήσω” κι άλλες φορές χαμηλόφωνα “μπορεί και να ’ναι απ’ τον καπνό, μπορεί κι απ’ τον αέρα…”.

Οταν έχω χαρά και καρδιά ανάλαφρη τραγουδάω μόνη μου “αχ να ’μουν στο φουστάνι σου κουμπί μαλαματένιο, χάντρα στο κομπολόι σου το μαργαριταρένιο”. Προσπαθώ να θυμηθώ τα χρόνια του σχολείου, όταν άκουγα τα τραγούδια του, και ποια με είχαν σημαδέψει. Σίγουρα το “Κάπου νυχτώνει”, το “Αχ, χελιδόνι μου” και χίλιες φορές σίγουρα το “Εχω έναν καφενέ”. Τώρα άκουσα τον εαυτό μου να μου λέει και το “Ελισσάκι Ελισσώ” του Μάνου Λοΐζου και του Λευτέρη Παπαδόπουλου.

Στην μπουάτ “Θεμέλιο” σίγουρα δεν είχα πάει. Στη “Διαγώνιο” μπορεί. Στον “Ορφέα” το 1983, ναι. Στην “Τέντα” το 1984, ναι. Είχα γράψει και καμιά δεκαριά τραγούδια τότε. Τι ζωή παράξενη. Πώς χωράνε όλα αυτά; Να ακούς μια φωνή από τα ραδιόφωνα, να βλέπεις το πρόσωπο στην τηλεόραση και στα περιοδικά, να ονειρεύεσαι το αύριό σου, να μην ξέρεις τι θέλεις να γίνεις και ξαφνικά αυτά τα μέσα βήματα να σε φέρνουν σιγά σιγά σε έναν δρόμο, μια ωραία μέρα ή νύχτα, και να συναντάς τη ζωή που έμελλε να ζωντανέψει την ύπαρξή σου.

Στο στούντιο Polysound, 1989, και τώρα που το λέω νιώθω την ίδια συγκίνηση.

“Καημέ του κόσμου στεναγμέ” με τραγούδησε κι εμένα στη μουσική του Κώστα Καλδάρα.

Με τον πατέρα του Κώστα, τον Απόστολο Καλδάρα, είχε γίνει χαλασμός με τη “Μικρά Ασία” το 1972.

Χρυσός, ολόχρυσος ο δίσκος. Σε στίχους του Πυθαγόρα. “Μες στου Βοσπόρου τα στενά” με τα ακουστικά του έξυπνου τηλεφώνου μου τώρα στ’ αυτιά, “ο Γιάννης κλαίει τα δειλινά” – τι ωραία που λέει το “κλαίει”, με τι ωραίο λυγμό, τώρα που ξέρω να “ακούω”, όλα μου φαίνονται καινούργια.

1983 στον Λυκαβηττό. Συναυλία του Σταύρου Κουγιουμτζή… Εισαγωγή από το τραγούδι “Τώρα που θα φύγεις” σε στίχους του Μάνου Ελευθερίου. Ο κόσμος χειροκροτεί με ενθουσιασμό. Γυρίζει ο φακός και βλέπουμε σε κοντινό με το πουκάμισο το θαλασσί του, καθιστό και με την κιθάρα στα χέρια, τον σοβαρό και πόσο όμορφο τραγουδιστή που γι’ αυτόν μιλάει και δεν χορταίνει αυτό το κείμενο.

“Τώρα που θα φύγεις, πάρε μαζί σου για φυλαχτό μυρτιά και πικροδάφνη και της Φραγκογιαννούς τα πάθη” και λέει και λέει, και φτάνει ο λόγος “και για την αμοιβή σου, νερό του Παραδείσου…”. Παρατηρώ την τεχνική του στο πιο δύσκολο φωνήεν για κορόνα, που είναι το γιώτα, και του βγάζω το καπέλο. Κι όταν ξανάρχεται το ρεφρέν τη δεύτερη φορά, εδώ κάνει αλλού το στολίδι στο άλφα της λέξης “Παραδείσου” και τον καταχειροκροτεί ο κόσμος. Κι εγώ βέβαια πρόλαβα να δω τα δάχτυλα του αριστερού του χεριού, στα τάστα της κιθάρας, τι πολλές νότες πρόλαβαν να παίξουν πάνω στη μελωδία του τραγουδιού. Οταν έχεις μεράκι, δεν αφήνεις τίποτα να περάσει αστόλιστο…

Αναρωτιέμαι πότε ξεκουράζεται, πόσο κοιμάται, πώς τα προλαβαίνει όλα αυτά που κάνει. […]

Δεν έχω κάνει ωραιότερο ταξίδι. Καλοκαίρι, Σύρα, μετά από ένα αφιέρωμα στον Μάρκο Βαμβακάρη, η πιο μαγική επιστροφή. Στο τιμόνι αυτός, που όσο περνούν τα χρόνια δικαιώνει την ομοιοκαταληξία στον στίχο “μα η δική μου η καρδιά δεν έχει αντάλλαγμα, όπου Γιώργος και μάλαμα”, αυτός ο πολυτάλαντος άνθρωπος, με τη Σύρα να μας αποχαιρετάει σαν αρχόντισσα, μόνον ο ουρανός κι η θάλασσα, μετά ο ναός στο Σούνιο και μετά να σε υποδέχεται ακύμαντος ο Σαρωνικός. Δεν χρειάζονται πολλά λόγια. Κι άλλωστε στη σιωπή καταλαβαίνουμε πιο καλά τα άφθαρτα και τα ουσιώδη. Σε ευχαριστούμε για το δόσιμο, το ταλέντο, την αναπνοή και το πάθος σου, για τη μουσική και τα τραγούδια οι Ελληνες όλου του κόσμου.

Κι όσοι “ένιωσαν” κι ας μην καταλαβαίνουν τη γλώσσα, μέσα από τη φωνή σου».

? Επισκεφτείτε τη σελίδα https://grammabooks.gr. Κάνετε ηλεκτρονική παραγγελία και θα σας αποσταλεί ταχυδρομικά. Από το πλούσιο υλικό επιλέξαμε αποσπάσματα από δύο σημαντικά κείμενα. Της Χαρούλας Αλεξίου και της Λίνας Νικολακοπούλου. Εμείς να ευχηθούμε καλοτάξιδο το καινούργιο τεύχος του gr design και στον Γιώργο Νταλάρα πολλές ακόμα μεγάλες στιγμές.