«Επιτάφιος» και «Διόνυσος» στη Λυρική

Δύο σημαντικά έργα του σπουδαίου Μίκη Θεοδωράκη, δύο δημιουργίες που οριοθέτησαν τη νεοελληνική τραγουδοποιία, δύο πολιτικά έργα θρησκευτικής φόρμας που σπανίως παρουσιάζονται ζωντανά: ο «Επιτάφιος» (1958), που σηματοδότησε τη δημιουργική σύμπραξη της λαϊκής παράδοσης και της λόγιας δημιουργίας, του αστικού κόσμου και της αριστερής διανόησης, και ο «Διόνυσος» (1985), ένα σύγχρονο θρησκευτικό μουσικό δράμα, παρουσιάζονται στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο ΚΠΙΣΝ, αύριο Τετάρτη (20.00). Η συναυλία θα πραγματοποιηθεί χωρίς τη φυσική παρουσία κοινού, αλλά θα μεταδοθεί απευθείας από το Δεύτερο Πρόγραμμα της ΕΡΤ.

Ο μεν «Επιτάφιος» θα παρουσιαστεί σε νέα ενορχήστρωση του Γιάννη Μπελώνη με ερμηνεύτρια την Μπέττυ Χαρλαύτη. Ο, δε, «Διόνυσος» θα ακουστεί ξανά ύστερα από δεκαετίες, ερμηνευμένος από τον Ζαχαρία Καρούνη. To ενδεκαμελές μουσικό σύνολο διευθύνει η Λίζα Ξανθοπούλου. Συμμετέχουν το φωνητικό σύνολο chórεs («Επιτάφιος») και η Χορωδία της ΕΡΤ («Διόνυσος»).

Δύο τραυματικές στιγμές της ελληνικής ιστορίας ενέπνευσαν τον μεγάλο Μίκη Θεοδωράκη για τη δημιουργία ισάριθμων πολιτικών έργων θρησκευτικής φόρμας. Η αιματηρή απεργία στη Θεσσαλονίκη του 1936 και το ομότιτλο ποίημα του Γιάννη Ρίτσου ήταν η πρώτη ύλη του «Επιταφίου», ενός από τα σπουδαιότερα και γνωστότερα έργα του συνθέτη, που συνιστά ένα πραγματικό πολιτικό και ελληνικό Stabat mater.

Οσο για τα Δεκεμβριανά (1944) ήταν η μαγιά για τη δημιουργία του λιγότερο γνωστού αλλά εξίσου αριστουργηματικού «Διόνυσου», ενός μακρού θρήνου για τη θυσία των εφήβων, αγοριών και κοριτσιών, που έπεσαν κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου στη μάχη του Μακρυγιάννη.

Της μετάδοσης της συναυλίας θα προηγηθεί αφιερωματική εκπομπή στο Δεύτερο Πρόγραμμα 103,7: Συγκεκριμένα απόψε στις 19.00, ο Φώτης Απέργης θα ξεδιπλώσει την ιστορία του «Επιταφίου», θα αφηγηθεί άγνωστα περιστατικά και θα μεταδώσει μαρτυρίες για τις δύο πρώτες, ιστορικές ηχογραφήσεις του έργου με την ερμηνεία της Νάνας Μούσχουρη και του Γρηγόρη Μπιθικώτση.

Στην ίδια εκπομπή, για το φιλόδοξο εγχείρημα θα μιλήσουν οι βασικοί συντελεστές της συναυλίας της Εναλλακτικής Σκηνής, θα ακούσουμε αποσπάσματα από τις πρόβες και άλλα.