Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση Global Debt Monitor του Διεθνούς Χρηματοπιστωτικού Ινστιτούτου (IIF), στους πρώτους 9 μήνες του 2020 το παγκόσμιο χρέος αυξήθηκε κατά 15 τρισ. δολάρια, καθώς κυβερνήσεις και επιχειρήσεις βούτηξαν στον λάκκο με τα φτηνά δάνεια προκειμένου να αντιμετωπίσουν την πανδημία και τις επιπτώσεις της. Ο πρωτοφανής ρυθμός χρέωσης οδήγησε στα τέλη του περασμένου Σεπτεμβρίου το συνολικό επίπεδο του παγκόσμιου χρέους στα 272 τρισ. δολάρια. Το IIF -που εκπροσωπεί περίπου 450 τράπεζες και άλλα ιδρύματα του ιδιωτικού χρηματοπιστωτικού τομέα απ’ όλον τον κόσμο- εκτιμά ότι η άνοδος αυτή θα συνεχιστεί και ώς τα τέλη του 2020 το χρέος θα ξεπεράσει τα 277 τρισ. δολάρια. Ποσό που θα ισοδυναμεί με το 365% του παγκόσμιου ΑΕΠ έναντι 320% του ΑΕΠ που ήταν αυτό στα τέλη του 2019.
Το χρέος των ώριμων αγορών ξεπέρασε το 432% του ΑΕΠ τους στο γ’ τρίμηνο του 2020, καταγράφοντας άνοδο μεγαλύτερη του 50% σε σχέση με το 2019. Για τη μισή περίπου από αυτήν την αύξηση υπεύθυνες είναι οι ΗΠΑ, το χρέος των οποίων αναμένεται να αγγίξει στα τέλη του έτους τα 80 τρισ. δολάρια – από 71 τρισ. δολάρια πέρυσι.
Στην ευρωζώνη, το συνολικό χρέος στο τέλος του γ’ τριμήνου ήταν πάνω από 53 τρισ. δολάρια. Δεν αποτελεί ρεκόρ αφού υπολείπεται κατά 2 τρισ. δολάρια από το ιστορικό υψηλό των 55 τρισ. δολαρίων που είχε σημειωθεί στο β’ τρίμηνο του 2014.
Αντίθετα, το βάρος του χρέους είναι ιδιαίτερα επαχθές στις αναδυόμενες αγορές. Εχοντας ήδη αυξηθεί κατά 26% φέτος, προσεγγίζει το 250% του ΑΕΠ αυτών. Οι κυβερνήσεις των αναδυόμενων οικονομιών δαπανούν για την αποπληρωμή αυτού όλο και μεγαλύτερο ποσοστό από τα έσοδά τους, που όμως μειώνονται λόγω της πανδημίας και ο κίνδυνος στάσεων πληρωμών είναι πλέον πολύ μεγάλος. Η Ζάμπια νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα ήταν η 6η χώρα του αναπτυσσόμενου κόσμου που οδηγήθηκε φέτος σε αθέτηση ή αναδιάρθρωση χρέους.
To G20, ο όμιλος των 20 πιο μεγάλων οικονομιών του κόσμου, συμφώνησε νωρίτερα φέτος να επιτρέψει σε 46 από τις πιο φτωχές χώρες της υφηλίου να μεταθέσουν την αποπληρωμή χρεών ύψους 5 δισ. δολαρίων που έπρεπε να πληρωθούν φέτος. Η κίνηση όμως δεν φτάνει, αφού ένα χρέος περίπου 7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων θα πρέπει να αποπληρωθεί από οφειλέτες των αναδυόμενων αγορών ώς το τέλος του 2021. Από το ποσό αυτό, το 15% είναι μάλιστα σε αμερικανικό δολάριο, κάτι που καθιστά τους οφειλέτες έκθετους απέναντι στις συναλλαγματικές διακυμάνσεις.
Αξιοσημείωτη, τέλος, είναι η διαπίστωση της έκθεσης ότι εδώ και περίπου δέκα χρόνια η μεγέθυνση του χρέους και του δανεισμού δεν οδηγεί και σε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.
