Παίρνοντας πάνω του, όπως είχε αναγγείλει και προ δύο εβδομάδων, όλη τη «δουλειά» για την υλοποίηση των μεγάλων μονάδων καύσης απορριμμάτων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστής Χατζηδάκης έθεσε σε δημόσια διαβούλευση χθες το νομοσχέδιο για την προώθηση της ανακύκλωσης, αφήνοντας τους δήμους να τρέχουν για την οργάνωσή της και να πληρώνουν πρόστιμα για την μη επίτευξη των στόχων.
Το νομοσχέδιο αναδιοργανώνει το όλο σύστημα διαχείρισης των σκουπιδιών και περιλαμβάνει υψηλές διακηρύξεις, αφήνοντας ταυτοχρόνως και περίεργα κενά που θα πρέπει να καλυφθούν με μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις.
Κυριαρχεί βεβαίως η βασική αντίφαση: Πώς γίνεται να προωθείς την ανακύκλωση ώστε τα σκουπίδια να μη θάβονται, αλλά τα υλικά να επαναχρησιμοποιούνται, όταν φτιάχνεις μονάδες για να καίγονται επ’ αμοιβή; Την απάντηση σε αυτό όπως και σε άλλα ασαφή σημεία θα κληθεί να δώσει ο κ. Χατζηδάκης όταν έρθει το νομοσχέδιο στη Βουλή.
Υπενθυμίζεται ότι ο ίδιος δεν σχολίασε ούτε διέψευσε το προηγούμενο δημοσίευμα της «Εφ.Συν.» στις 5 Νοεμβρίου, όταν, γράφοντας για την πρώτη παρουσίαση που έκανε στους στόχους του νομοσχεδίου, αποκαλύψαμε ότι συζητείται η ίδρυση μονάδας καύσης των απορριμμάτων στις υψικαμίνους της πτωχευμένης Χαλυβουργικής στην Ελευσίνα. Επί των άρθρων:
Καύση Ι: Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναλαμβάνει τις μελέτες, τη χωροθέτηση, δημοπράτηση, κατασκευή και λειτουργία των μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης αποβλήτων, καθώς και τον συντονισμό και την εποπτεία υλοποίησης αυτών, ενώ καθορίζει τη δυναμικότητά τους, τις εξυπηρετούμενες από τις μονάδες περιοχές, καθώς και κάθε ειδικό όρο και προϋπόθεση για τα παραπάνω, βάσει του άρθρου 31. Σε άλλο άρθρο, το 38, παρακάμπτεται ο όρος «ενεργειακή αξιοποίηση» και αναφέρεται ότι για κάθε άδεια που αφορά «αποτέφρωση ή συναποτέφρωση με ανάκτηση ενέργειας είναι προϋπόθεση να πραγματοποιείται η ανάκτηση ενέργειας με υψηλό επίπεδο ενεργειακής απόδοσης».
Καύση ΙΙ: Στην πυρά θα οδηγούνται υποχρεωτικά και τα υπολείμματα των Κέντρων Διαλογής Ανακυκλώσιμων (ΚΔΑΥ). Μάλιστα για τα υπολείμματα αυτά θα χρεώνονται οι δήμοι με 35 ευρώ ανά τόνο, προφανώς διότι επέτρεψαν να μην είναι καθαρά τα ανακυκλώσιμα, χωρίς να κρίνεται η ποιότητα δουλειάς που γίνεται στα ίδια τα ΚΔΑΥ και παρά το γεγονός ότι πολλά από αυτά τα Κέντρα έπεσαν το τελευταίο διάστημα θύματα εμπρησμών για να σβηστούν ίχνη κακής διαχείρισης, όπως υποψιάζονται πολλοί.
Τέλος ταφής: Ορίζεται από την 1/1/21 τέλος ταφής που ξεκινά από 15 ευρώ/τόνο για κάθε δήμο που θα θάβει απόβλητα και δεν θα τα ανακυκλώνει. Το κόστος αυτό αναμένεται να μετακυλιστεί στους δημότες. Παραδόξως, για τα απόβλητα των ΚΔΑΥ αλλά και των Μονάδων Επεξεργασίας Απορριμμάτων και Βιοαποβλήτων (ΜΕΑ-ΜΕΒΑ) που θα κατασκευαστούν με ΣΔΙΤ, το τέλος ταφής θα είναι μόνο 5 ευρώ.
Καδομαχίες: Αλαλούμ αναμένεται στους δήμους, καθώς στα νέα κτίρια θα πρέπει υποχρεωτικά να υπάρχει χώρος για κάδους με 4 χωριστά ρεύματα αποβλήτων (π.χ. οργανικά, ανακυκλώσιμα, μέταλλα, πλαστικά). Ομως, και για τα υφιστάμενα κτίρια, τα εκατομμύρια σπίτια που ήδη κατοικούνται δηλαδή, θα πρέπει να εξασφαλιστεί χώρος για κάδους με δύο χωριστά ρεύματα. Πρακτικά, θα πρέπει μπροστά από κάθε σπίτι να βρεθεί χώρος για δύο κάδους –πράγμα ανέφικτο σε πυκνοκατοικημένες περιοχές– και ο δήμος να βρει πώς θα μαζεύει αλλού από τέσσερα ρεύματα και αλλού από δύο.
Παρεκκλίσεις
Ποια ανακύκλωση: Περίεργη είναι μια πρόβλεψη στο άρθρο 19 που, αφού αναφέρει ότι «τα απόβλητα υποβάλλονται σε εργασίες προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωσης ή άλλες εργασίες ανάκτησης», αμέσως μετά λέει ότι «επιτρέπονται και παρεκκλίσεις». Δεν αναφέρει ποιος θα επιτρέπει τις παρεκκλίσεις αλλά λέει, μεταξύ άλλων, ότι θα επιτρέπονται όταν «η χωριστή συλλογή θα είχε δυσανάλογο οικονομικό κόστος».
Βαπτίσεις: Ο υπουργός κρατά για τον εαυτό του και τον ρόλο εκείνου που θα αποφασίζει τι είναι απόβλητο και τι όχι ώστε να αξιοποιείται αναλόγως. Εως τώρα το σύνηθες ήταν η Ε.Ε. να εκδίδει οδηγίες και η Ελλάδα να καθυστερεί την ενσωμάτωσή τους, όπως συνέβη και με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο (οδηγίες Μαΐου 2018). Ομως, στο άρθρο 7 αναφέρεται ότι εάν η Ευρ. Επιτροπή καθυστερεί να εκδώσει εκτελεστικές πράξεις που θα κρίνουν πότε ένα υλικό είναι απόβλητο, πότε όχι ή πότε είναι δευτερογενές καύσιμο, αυτό θα αποφασίζεται από τον υπουργό Περιβάλλοντος.
