Πριν καν καλά καλά τεθεί σε εφαρμογή η -ρωσικής μεσολάβησης- κατάπαυση του πυρός μεταξύ Αρμενίων και Αζέρων στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, αρχής γενομένης από το μεσημέρι του Σαββάτου, έδειχνε όχι απλά εύθραυστη, αλλά έτοιμη να τιναχθεί, ανά πάσα στιγμή, στον αέρα του νότιου Καυκάσου.
Αμφότερες οι αντιμαχόμενες πλευρές αλληλοκατηγορούνται έκτοτε για σωρεία παραβιάσεων των συμπεφωνημένων. Η Αρμενία και οι υποστηριζόμενοι από το Γερεβάν αυτονομιστές κατήγγειλαν το Μπακού για βομβαρδισμούς στο Στεπανακέρτ, πρωτεύουσα του αυτονομιστικού θύλακα, και σε άλλες περιοχές του. Τούμπαλιν, το Αζερμπαϊτζάν κατηγόρησε την αρμενική πλευρά για βομβαρδισμούς πόλεων, μεταξύ αυτών και της δεύτερης μεγαλύτερης, της Γκάνια, αναφέροντας τουλάχιστον εννιά νεκρούς και πάνω από 30 τραυματίες.
Στο δια ταύτα, το ΥΠΕΞ του Ναγκόρνο Καραμπάχ προσάπτει στο Αζερμπαϊτζάν ότι χρησιμοποιεί την κατάπαυση του πυρός ως προκάλυμμα για ευρεία επίθεση. Το Μπακού μιλά για προσωρινή εκεχειρία, μόνο για όσο διάστημα θα χρειαστεί ο Ερυθρός Σταυρός να ολοκληρώσει την ανταλλαγή αιχμαλώτων και σορών πεσόντων στα πεδία των πολύνεκρων μαχών, που ξέσπασαν προ δύο εβδομάδων. Σταθερά πια σε ρόλο πάτρωνα του Αζερμπαϊτζάν, η ολοένα και μεγαλύτερων μαξιμαλιστικών διαθέσεων Αγκυρα προειδοποίησε το Γερεβάν ότι η κατάπαυση του πυρός είναι «η τελευταία ευκαιρία» για την αποχώρηση των αρμενικών δυνάμεων από το Ναγκόρνο Καραμπάχ…
Αναζητώντας τις σωστές ισορροπίες στην περιοχή, αλλά και στην περίπλοκη θέση του Κρεμλίνου, ο Ρώσος ΥΠΕΞ, Σεργκέι Λαβρόφ, είχε σειρά τηλεφωνικών επαφών μέσα στο Σαββατοκύριακο με τους ομολόγους του της Αρμενίας, του Αζερμπαϊτζάν και της Τουρκίας. «Εάν η κατάπαυση του πυρός κρατήσει», παρατηρεί το πρακτορείο AP, «θα σηματοδοτήσει μια μεγάλη διπλωματική επιτυχία για τη Ρωσία, που διατηρεί αφ’ ενός στρατιωτική συνεργασία με την Αρμενία» -αλλά δεν βλέπει με καλό μάτι τη φιλοευρωπαϊκή στάση του πρωθυπουργού της, Νικόλ Πασαριάν-, «αφ’ ετέρου στενούς δεσμούς με το Αζερμπαϊτζάν», το οποίο και προμηθεύει με οπλικά συστήματα αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.
Προς το παρόν, το τοπίο παραμένει θολό για την επόμενη μέρα. Ανακοινώνοντας τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας τόνισε ότι το Γερεβάν και το Μπακού δεσμεύτηκαν για την έναρξη ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων, υπό την αιγίδα της Ομάδας του Μινσκ του ΟΑΣΕ, με συμπροεδρεύουσες τη Ρωσία, τη Γαλλία και τις -υπό απεμπλοκή πια από την περιοχή- ΗΠΑ.
«Δεν αποκλείω αυτή την πιθανότητα, αλλά υπό ορισμένους όρους», δήλωσε χθες στο ρωσικό δίκτυο RBK ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ. Ητοι, αποσαφήνισε, την αποχώρηση των αρμενικών δυνάμεων από το Ναγκόρνο Καραμπάχ και έναν ενισχυμένο ρόλο για την Τουρκία, «συμπεριλαμβανομένης της διευθέτησης της κρίσης» στο «μαλακό υπογάστριο» της Ρωσίας.
Η κατάσταση προφανώς θέτει σε νέα δοκιμασία τις λεπτές ισορροπίες στη συμμαχία συμφερόντων μεταξύ Αγκυρας και Μόσχας, όπως αυτές έχουν ήδη διαμορφωθεί στα συριακά και στα λιβυκά εδάφη. Από την άλλη, στη διεθνή ατζέντα βρίσκονται τα σχέδια του Τούρκου προέδρου Ερντογάν για δοκιμή εντός της εβδομάδας και στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας των ρωσικών πυραύλων S-400, προκαλώντας (προς γεωπολιτική τέρψη της Μόσχας) νέο εκνευρισμό στο ΝΑΤΟ.
Με όλα αυτά προφανώς στο «ζύγι», ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, είχε τηλεφωνική επικοινωνία το Σάββατο με τον Ιρανό ομόλογό του, Χασάν Ρουχανί, ο οποίος επανέλαβε την ετοιμότητα της Τεχεράνης για την «παροχή κάθε είδους βοήθειας στην επίλυση της διένεξης Αζερμπαϊτζάν-Αρμενίας, μέσω διαπραγματεύσεων, στη βάση νομικών και διεθνών κανόνων και του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας των χωρών».
