Οργή για την «κυριαρχική …ισότητα» του Ερντογάν!

Τη δημιουργία νέων τετελεσμένων στο Κυπριακό επιχειρεί να επιβάλει ο Τ. Ερντογάν με την επίσκεψη στην Αμμόχωστο, σε ένα σκηνικό ανοιχτής εκδήλωσης που στήθηκε στην παραλιακή ζώνη της περίκλειστης πόλης. Περιφρονώντας εκτός των άλλων και τον ΟΗΕ, ο πρόεδρος της Τουρκίας προανήγγειλε το πλήρες άνοιγμα όλης της περιοχής, την ώρα που ο γ.γ. του Οργανισμού Αντόνιο Γκουτέρες προγραμματίζει την αποστολή προσκλήσεων για τη διοργάνωση της άτυπης πενταμερούς συνάντησης με στόχο την επανέναρξη των συνομιλιών.

Πέρα από την προκλητική φιέστα που στήθηκε με κινητοποίηση όλου του τουρκικού κρατικού μηχανισμού για τον καλλωπισμό της περίκλειστης πόλης, πιο προκλητικές ήταν οι δηλώσεις του Τούρκου προέδρου: «Γίνεται μια νέα αρχή και αυτό είναι το πρώτο βήμα σήμερα για την ανάπτυξη της πόλης», τόνισε ο Τ. Ερντογάν και κάλεσε όσους έχουν ιδιοκτησία να κάνουν αιτήσεις στην Επιτροπή Ακίνητης Περιουσίας.

Δίπλα του, εκτός του νεοεκλεγμένου ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Ε. Τατάρ, ήταν ο κυβερνητικός του εταίρος Ν. Μπαχτσελί, ο υπουργός Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου, η διοίκηση της τουρκικής υπηρεσίας Οικιστικής Ανάπτυξης και η δημοτική αρχή του Ικονίου που θα συμμετάσχει στο αναπτυξιακό σχέδιο για την Αμμόχωστο. Μάλιστα όπως μεταδίδουν τα κυπριακά μέσα, έγινε έντονη προσπάθεια να παραστούν στη φιέστα και Ελληνοκύπριοι από την Αμμόχωστο για να πάρουν από τον ίδιο τον Τ. Ερντογάν τα κλειδιά των ακινήτων τους, αλλά δεν ανταποκρίθηκε κανείς.

«Λύση δύο κρατών»

Προσβάλλοντας και την ιστορική μνήμη ανήμερα της 37ης επετείου της παράνομης ανακήρυξης κράτους στα κατεχόμενα, ο Τ. Ερντογάν δήλωσε ότι «σήμερα υπάρχουν δύο ξεχωριστοί λαοί, δύο ξεχωριστά κράτη και η λύση των δύο κρατών πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης στη βάση της κυριαρχικής ισότητας». Η έννοια της πολιτικής ισότητας, που ήταν η αφετηρία της Αγκυρας στις προηγούμενες διαπραγματευτικές προσπάθειες, έχει διαγραφεί και το ερώτημα είναι αν αυτή η απαίτηση της τουρκικής διπλωματίας αφήνει περιθώρια για νέο γύρο διαπραγματεύσεων.

Ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι «δεν ανεχόμαστε πλέον διπλωματικά παιχνίδια» και πρόσθεσε πως «δεν θα γίνει δεκτή καμία λύση στην Ανατολική Μεσόγειο που δεν θα δίνει στους Τουρκοκυπρίους και στην Τουρκία αυτά που δικαιούνται». Απροκάλυπτα και το Κυπριακό εντάσσεται στην αξίωση της Αγκυρας για διαμοιρασμό της Ανατολικής Μεσογείου πέρα και έξω από κάθε πλαίσιο διεθνούς δικαίου. Σύμφωνα με τον Τ. Ερντογάν, «στο Κυπριακό υπάρχει μόνον ένα θύμα, οι Τουρκοκύπριοι, των οποίων τα δικαιώματα καταπατούνται επί χρόνια».

Διαβήματα

Η αντίδραση της Κύπρου ήταν έντονη, με ανακοινώσεις του προέδρου Ν. Ανασταστιάδη, ο οποίος χαρακτήρισε την επίσκεψη Ερντογάν στην περίκλειστη Αμμόχωστο πρόκληση άνευ προηγουμένου που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα ψηφίσματα 550 και 789 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και υπογράμμισε ότι «υπονομεύονται οι προσπάθειες του γενικού γραμματέα να συγκαλέσει άτυπη πενταμερή για το Κυπριακό». Οι προκλήσεις αυτές, προσθέτει ο Ν. Αναστασιάδης, θα αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης στο Συμβούλιο της Ε.Ε. τον Δεκέμβριο, όπου αναμένονται αποφάσεις για το μέλλον των ευρωτουρκικών σχέσεων.

Ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Χριστοδουλίδης συναντήθηκε με την εκπρόσωπο του ΟΗΕ στην Κύπρο Ε. Σπέχαρ καταγγέλλοντας την παράνομη επίσκεψη του Τ. Ερντογάν και σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η εκπρόσωπος τον ενημέρωσε ότι έχει προβεί σε διαβήματα προς τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ε. Τατάρ. Από το υπουργείο Εξωτερικών γνωστοποιήθηκε επίσης ότι έγιναν καταγγελίες στον ΟΗΕ και στην Ε.Ε. Σε δηλώσεις του ο εκπρόσωπος της Ε.Ε. Π. Στάνο ανέφερε ότι «ακολούθησε επικοινωνία με τις τουρκικές αρχές σε διάφορα επίπεδα και εκφράστηκαν οι ανησυχίες της Ε.Ε. για τις τουρκικές ενέργειες στα Βαρώσια».

Ο Γ. Κατρούγκαλος

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών κατήγγειλε την επίσκεψη του Τ. Ερντογάν, επισημαίνοντας ότι «η ενέργεια αυτή προστίθεται στη συνεχή και αυξανόμενη κλιμάκωση της τουρκικής παραβατικής συμπεριφοράς στην Ανατολική Μεσόγειο».

Στην ανακοίνωση διευκρινίζεται επίσης ότι «η Ελλάδα τάσσεται υπέρ της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, προκειμένου να βρεθεί μια συνολική, δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού, στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας και του Κοινοτικού Κεκτημένου». Η επίσκεψη Ερντογάν στην Αμμόχωστο «συνιστά βάναυση προσβολή του διεθνούς δικαίου και υπονομεύει την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων», τόνισε ο τομεάρχης Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ Γ. Κατρούγκαλος.

Για την απόφαση ανοίγματος των Βαρωσίων από την Αγκυρα, στις αρχές Οκτωβρίου ύστερα από συνάντηση του Τ. Ερντογάν με τον Ε. Τατάρ, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ζήτησε ομόφωνα ανάκληση της τουρκικής ενέργειας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη σεβασμού των ψηφισμάτων. Και η Ε.Ε. είχε καταδικάσει τη μονομερή ενέργεια, επισημαίνοντας ότι δεν βοηθάει στην αποκλιμάκωση της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο.