Κλιμάκωση των μαχών προ μιας -πρόσκαιρης έστω- διευθέτησης της αναζωπυρωμένης διένεξης; Κοντή γιορτή, αυτό θα φανεί στις αρχές της επόμενης, κατά πώς φαίνεται, εβδομάδας. Προς το παρόν, τον λόγο στο Ναγκόρνο Καραμπάχ συνεχίζουν να έχουν μεταξύ των αρμενικών και των αζερικών -και συν αυτοίς- δυνάμεων τα όπλα…
Επειτα από δυόμισι εβδομάδες άγριων μαχών, τουλάχιστον ο μισός πληθυσμός του αυτονομιστικού -κυρίως αρμενικού πληθυσμού- θύλακα στα εδάφη του Αζερμπαϊτζάν εκτιμάται ότι έχει εκτοπιστεί: περίπου 75.000 άμαχοι δηλαδή. Οι περισσότεροι ήταν κάτοικοι της πρωτεύουσας Στεπανακέρτ, που χθες επλήγη από καταιγισμό πυρών πυροβολικού και ρουκετών. Οι τοπικές αρχές ανέφεραν ότι οι ρουκέτες ήταν τύπου Smerch των 300 χιλιοστών. Ορισμένες, που δεν είχαν εκραγεί, ήταν ορατές στους δρόμους.
Στο μεσοδιάστημα, μη επανδρωμένα αεροπλάνα (προφανώς τουρκικής κατασκευής) υπερίπτανται τακτικά της πόλης, καθώς και άλλων περιοχών στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, εξαπολύοντας ανά τακτά χρονικά διαστήματα επιθέσεις.
Αγνωστο παραμένει ακόμη ποια από όλες τις βολές ήταν αυτή που προκάλεσε μεγάλες ζημιές στον ιστορικό καθεδρικό ναό του Αγίου Σωτήρος στη Σούσα. Το Αζερμπαϊτζάν έσπευσε να διαψεύσει ότι φέρει την ευθύνη. «Ο αζερικός στρατός δεν στοχοποιεί ιστορικά, πολιτιστικά και ιδιαίτερα θρησκευτικά κτίρια και μνημεία», ανέφερε, χωρίς όμως να παρουσιάσει στοιχεία. Και με τη σειρά του, κατηγόρησε τους αυτονομιστές ότι «άνοιξαν πυρ» κατά αμάχων «σε κατοικημένες περιοχές», αναφέροντας χωρίς συγκεκριμένους αριθμούς «νεκρούς και τραυματίες».
Ολα αυτά συνέβαιναν, ενώ η λεγόμενη Ομάδα του Μινσκ του ΟΑΣΕ, με συμπροεδρεύουσες τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και τη Ρωσία, έβαζε φουλ μπροστά τις εδώ και χρόνια…. σκουριασμένες στο Ναγκόρνο Καραμπάχ «μηχανές» της διπλωματίας.
Αξιωματούχοι των τριών διεθνών μεσολαβητών είχαν προγραμματίσει χθες συνάντηση στη Γενεύη με τον Αζέρο ΥΠΕΞ, Τσεϊχούν Μπαϊράμοφ. «Ο σκοπός της επίσκεψης είναι (…) το Αζερμπαϊτζάν να παρουσιάσει τη θέση του για τη διευθέτηση της σύγκρουσης», ανέφερε το Μπακού. Αυτή την έχει καταστήσει τις τελευταίες ημέρες σαφή, με τις «πλάτες» της «αδελφής» μουσουλμανικής Τουρκίας, θέτοντας ως βασική προϋπόθεση για (ακόμη μία) κατάπαυση του πυρός την αποχώρηση των αρμενικών και αυτονομιστικών δυνάμεων από το Ναγκόρνο Καραμπάχ.
Στη συνάντηση της Γενεύης αρνήθηκε να παραστεί το Γερεβάν. «Δεν μπορεί κανείς με το ένα χέρι να διαπραγματεύεται και με το άλλο να διεξάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις», κατήγγειλε εκπρόσωπος της αρμενικής διπλωματίας. Ο Αρμένιος ΥΠΕΞ, Ζογκράμπ Μνατσακαγιάν, αναμένεται πάντως την προσεχή Δευτέρα στη Μόσχα για διαβουλεύσεις με τον επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας, Σεργκέι Λαβρόφ. Ζητούμενο παραμένει η έναρξη διαπραγματεύσεων μεταξύ των αντιμαχόμενων μερών, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος διεθνοποίησης των συγκρούσεων.
Χθες, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο συνάντησης στη Μόσχα των ΥΠΕΞ της Ρωσίας, της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν, με τη συμμετοχή των συμπροεδρευόντων της Ομάδας του Μινσκ. «Αυτή τη στιγμή εξετάζονται διάφορα σχήματα ενεργειών», τόνισε. «Βρισκόμαστε σε διαβουλεύσεις σχετικά με τις πιθανές ημερομηνίες έναρξης των συνομιλιών με αυτό το σχήμα». Προς ποια κατεύθυνση όμως; Η Ζαχάροβα αρκέστηκε να επιστήσει την προσοχή στις τηλεφωνικές επικοινωνίες που είχε ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν με τον πρωθυπουργό της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, στις 2, 5 και 7 Οκτωβρίου και στις 7 του μήνα αντίστοιχα με τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίγεφ.
Νωρίτερα, μιλώντας στη ρωσική κρατική τηλεόραση, ο ίδιος ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε απευθύνει έκκληση να μπει τέλος στην «τεράστια τραγωδία». Τόνισε ότι η Ρωσία -που διατηρεί στενούς στρατιωτικούς δεσμούς με το Γερεβάν αλλά και καλές σχέσεις με το Μπακού- θα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της. Ομως «οι συγκρούσεις», τόνισε σιβυλλικά, «που προς μεγάλη μας λύπη συνεχίζονται μέχρι και σήμερα, δεν λαμβάνουν χώρα εντός εδάφους της Αρμενίας»…
Επεται, άλλωστε, και η πρώτη δοκιμή των ρωσικών πυραύλων S-400 από την Τουρκία, που φημολογείται έντονα ότι θα γίνει την επόμενη εβδομάδα στις ακτές της Σινώπης, στη Μαύρη Θάλασσα, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει απαραιτήτως -σύμφωνα με τουρκικές πηγές στο πρακτορείο Bloomberg- και την ενεργοποίησή τους.
