Τέσσερα άτομα μέχρι τώρα από τον νομό Σερρών έχασαν τη ζωή τους «χτυπημένα» από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Στην περιοχή επικρατεί αναστάτωση. Οι κάτοικοι αναρωτιούνται τι ακριβώς συμβαίνει και ενώ, ευτυχώς, δεν έχουν θύματα από τον κορονοϊό, έχουν τέσσερα θύματα από… κουνούπια. Κανείς ωστόσο μέχρι τώρα δεν μπορεί να δώσει σαφή απάντηση. Μόνο να κάνει επισημάνσεις.
Μόλις σουρουπώνει τα κουνούπια επιτίθενται σε νέφη. Είναι αδύνατον να καθίσεις έξω. Αυτά περιγράφουν την καλοκαιρινή καθημερινότητα για πολλές περιοχές κυρίως της Κεντρικής Μακεδονίας και ιδίως όσες εκτός από εντατικές καλλιέργειες διατρέχονται από λίμνες, ποτάμια και έχουν πτηνά. «Ο ιός του Δυτικού Νείλου διατηρείται τοπικά και διασπείρεται σε νέες περιοχές κυρίως μέσω ενός ενζωοτικού κύκλου πολλαπλασιασμού που περιλαμβάνει άγρια και κατοικίδια πτηνά ως δεξαμενές και ορνιθοφιλικά κουνούπια διαβιβαστές του ιού τόσο μεταξύ των πτηνών όσο και προς τους τελικούς ξενιστές, δηλαδή τους ανθρώπους και τα άλογα. Η μετάδοση του ιού πραγματοποιείται αρχικά σε έναν άγριο κύκλο, στον οποίο συμμετέχουν μεταναστευτικά πουλιά, και στη συνέχεια σε έναν περιαστικό κύκλο, στον οποίο συμμετέχουν και ενδημικά είδη» εξηγεί ο δρ Βιολογίας Σπύρος Μουρελάτος.
Δυστυχώς η περιοχή της Βόρειας Ελλάδας και ειδικά της Κεντρικής Μακεδονίας είναι η δεύτερη παγκοσμίως σε κρούσματα ιού του Δυτικού Νείλου, γεγονός που δικαιολογεί σε μεγάλο βαθμό και τη φετινή πυκνότητα στις Σέρρες. Η Αννα Παπά-Κονιδιάρη, καθηγήτρια Μικροβιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, εξηγεί: «Σε πολλούς νομούς της Ελλάδας υπάρχει κατά διαστήματα κυρίως τους θερινούς μήνες η εμφάνιση του ιού. Τα τελευταία χρόνια έχουμε περισσότερα κρούσματα σε μια περιοχή και λιγότερα στις υπόλοιπες. Για παράδειγμα πριν από χρόνια είχαμε στη Θράκη, μετά στην Πελοπόννησο, σε περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας, τώρα εμφανίστηκαν περισσότερα στις Σέρρες. Δεν μπορούμε να ξέρουμε γιατί. Είναι πολλοί οι παράγοντες που παίζουν ρόλο. Το μικροκλίμα, η υγρασία, η πανίδα, καλλιέργειες, η ύπαρξη λίμνης ή ποταμού. Είναι πολυπαραγοντική η εμφάνιση του ιού».
Η φετινή χρονιά όμως μοιάζει να είναι καλύτερη σε ό,τι αφορά την εμφάνιση των κουνουπιών. Οι ψεκασμοί άρχισαν νωρίς και η δροσερή άνοιξη σηματοδότησε ένα πιο μικρό από άποψη υψηλών θερμοκρασιών καλοκαίρι. Παρ’ όλα αυτά φαίνεται ότι τουλάχιστον στην περιοχή των Σερρών παρατηρήθηκε ένα έλλειμμα σε ό,τι αφορά τους αστικούς ψεκασμούς. Αυτό τουλάχιστον επισημαίνει σε δηλώσεις του ο αντιπεριφερειάρχης στην Π.Ε. Σερρών, Παναγιώτης Σπυρόπουλος, εξηγώντας ότι υπάρχει πρόβλημα με τα πολλά εγκαταλειμμένα σπίτια που υπάρχουν στα χωριά και στα οποία δεν μπορεί κανείς να μπει χωρίς άδεια να ψεκάσει. Ο κ. Σπυρόπουλος ζήτησε μάλιστα την επαναλειτουργία του Κέντρου Καταπολέμησης Κουνουπιών, το οποίο έκλεισε το 2010.
Στο μεταξύ σε επιστολή τους στον υπουργό Εσωτερικών, σύμφωνα με την ιστοσελίδα foni-visaltias.gr, οι δήμαρχοι της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών ζητούν συνάντηση με επιστημονική επιτροπή της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας αλλά και έκτακτη χρηματοδότηση για επιπλέον ψεκασμούς. Οπως επισημαίνουν, την τελευταία δεκαετία 2010-2020 τα κρούσματα στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών ανήλθαν στα 48.
O ιός του Δυτικού Νείλου απειλεί τα άτομα μεγάλης ηλικίας, γεγονός που επιβεβαιώνεται από τα μέχρι τώρα τέσσερα θύματά του στην περιοχή των Σερρών, τα οποία ήταν ηλικίας 80-93 ετών. Τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας εντοπίζουν και τις περιοχές στις οποίες συγκεντρώνονται οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί ηλικιωμένων κατοίκων, οι οποίοι κινδυνεύουν όπως φαίνεται περισσότερο από τον ιό. Τα στοιχεία αυτά κρίνονται πολύτιμα γιατί υποδεικνύουν τις περιοχές στις οποίες πρέπει να γίνονται εντατικότεροι ψεκασμοί.
Για παράδειγμα, από τους 800.000 κατοίκους του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης οι 180.000 είναι ηλικιωμένοι άνθρωποι άνω των 70 ετών και το ποσοστό τους επί του γενικού πληθυσμού είναι 22%. Οσο η πυκνότητα του ηλικιωμένου πληθυσμού αυξάνεται, αυξάνεται και ο αριθμός των φρεατίων όπου αναπαράγονται τα κουνούπια και γίνεται μεγαλύτερος ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού του Δυτικού Νείλου.
Εκτός Θεσσαλονίκης, ιδιαίτερα μεγάλα ποσοστά ηλικιωμένων, από 51 ώς 60%, εμφανίζουν σαράντα οικισμοί στο Κιλκίς και ακόμα μεγαλύτερα -άνω του 60%- 18 οικισμοί του Κιλκίς και των Σερρών. Στην κορυφή της λίστας των οικισμών με τους περισσότερους ηλικιωμένους βρίσκονται οι Κάτω Απόστολοι Κιλκίς και το Αδελφικό Σερρών.
Τα παραπάνω στοιχεία ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Σπύρος Μουρελάτος τονίζοντας μεταξύ άλλων: «Υπάρχουν χωριά στα οποία κατοικούν πάρα πολλοί παππούδες και γιαγιάδες, ενώ υπάρχουν ακόμα και οικοδομικά τετράγωνα στη Θεσσαλονίκη ή σε άλλες πόλεις που έχουν μεγάλες αναλογίες ηλικιωμένων κατοίκων στον γενικό πληθυσμό. Οι ψεκασμοί πρέπει να γίνονται εντατικά στις περιοχές αυτές, αλλά και στις βασικότερες εστίες αναπαραγωγής των κουνουπιών, στα φρεάτια των αστικών περιοχών και στους βόθρους των χωριών με μεγάλους πληθυσμούς ηλικιωμένων».
