Ο Ερντογάν προκαλεί, η Ε.Ε… συσκέπτεται

Σε νέες απειλές κατά της Ελλάδας, της Γαλλίας, της Αιγύπτου και άλλων χωρών, που -όπως είπε- «επιχειρούν να στερήσουν παράνομα από την Τουρκία την πρόσβαση στους ενεργειακούς πόρους της Μεσογείου», προχώρησε ο Τ. Ερντογάν, την ώρα που οι 27 ηγέτες της Ε.Ε. συζητούσαν στην έκτακτη τηλεδιάσκεψη για τη Λευκορωσία και την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και η καγκελάριος της Γερμανίας Αν. Μέρκελ σε δηλώσεις της ζητούσε αποκλιμάκωση της έντασης.

Στη νέα δημόσια εμφάνισή του χθες στην Αγκυρα, ο πρόεδρος της Τουρκίας όχι μόνον δεν έκανε βήμα αποκλιμάκωσης αλλά ανέβασε κι άλλο τους τόνους της ρητορικής του λέγοντας ότι «καμία αποικιακή δύναμη δεν μπορεί να αποκλείσει τη χώρα από τις ενεργειακές πηγές της περιοχής».

Σύμφωνα με το πρακτορείο Anadolu, ο Τ. Ερντογάν αναφέρθηκε και πάλι στη Συνθήκη των Σεβρών του 1920, τονίζοντας ότι όπως «απορρίψαμε εκείνη τη Συνθήκη πριν από 100 χρόνια, έτσι και σήμερα δεν θα υποκύψουμε σε νέες ανάλογες συνθήκες που θέλουν να μας επιβάλουν στη Μεσόγειο. Τα βήματα στην Ανατολική Μεσόγειο είναι ζωτικής σημασίας για να σταματήσει η ενεργειακή εξάρτηση της χώρας μας από το εξωτερικό».

Ερχονται κυρώσεις;

Ισχυρίστηκε μάλιστα ότι η Τουρκία έχει τη μεγαλύτερη θαλάσσια ακτογραμμή από κάθε άλλη χώρα στη Μεσόγειο και, απευθυνόμενος προς την αντιπολίτευση για την κριτική που του ασκεί στα μέτωπα που άνοιξε, πρόσθεσε ότι «ο αγώνας της Τουρκίας από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τη Λιβύη δεν είναι μόνον αγώνας διεκδίκησης δικαιωμάτων, αλλά αγώνας για το μέλλον της χώρας».

Κλείνοντας την ομιλία του προανήγγειλε «ένα καλό νέο» το οποίο όπως είπε θα ανακοινώσει επισήμως την Παρασκευή, αναφορά που ερμηνεύτηκε ως είδηση εντοπισμού υδρογονανθράκων σε ένα από τα πεδία ερευνών της Τουρκίας στη Μ. Θάλασσα, ανεβάζοντας το δείκτη του Χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης και τις μετοχές των τουρκικών εταιρειών ενέργειας.

Λίγα λεπτά νωρίτερα ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, στις δηλώσεις του μετά το πέρας της τηλεδιάσκεψης κορυφής της Ε.Ε., ανακοίνωσε ότι συζητήθηκε και η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο τονίζοντας ότι «αυτό το θέμα και οι σχέσεις μας με την Τουρκία τέθηκαν από διάφορα κράτη-μέλη. Εκφράσαμε την πλήρη αλληλεγγύη μας στην Ελλάδα και την Κύπρο και επιβεβαιώσαμε εκ νέου τα προηγούμενα συμπεράσματά μας για τις παράνομες δραστηριότητες όσον αφορά τις γεωτρήσεις. Συμφωνήσαμε να επανέλθουμε τον Σεπτέμβριο. Ολες οι επιλογές είναι στο τραπέζι».

Δηλώσεις έκανε και η καγκελάριος της Γερμανίας Αν. Μέρκελ, η οποία είχε ζητήσει την έκτακτη σύνοδο και ως προεδρεύουσα της Ε.Ε. αναφέρθηκε και στα τρία θέματα της τηλεδιάσκεψης, το θέμα της Λευκορωσίας, το πραξικόπημα στο Μάλι και την κατάσταση στη Μεσόγειο. Η καγκελάριος επανέλαβε την έντονη ανησυχία της «για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην Ανατολική Μεσόγειο το τελευταίο διάστημα» και πρόσθεσε ότι «θέλουμε αποκλιμάκωση» και προς αυτήν την κατεύθυνση κινείται η Γερμανία προκειμένου «να ξαναρχίσει ο διάλογος που είχε διακοπεί το 2016» και «να επιλυθούν οι διαφωνίες γύρω από τη χάραξη των θαλάσσιων συνόρων (ζωνών) μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας».

Η καγκελάριος επανέλαβε και τη δήλωση αλληλεγγύης από τους 27 προς την Ελλάδα και την Κύπρο και σημείωσε ότι η κατάσταση της Ανατολικής Μεσογείου και οι σχέσεις της Ε.Ε. με την Τουρκία θα συζητηθούν στην έκτακτη σύνοδο στις 24-25 Σεπτεμβρίου.

Το θέμα των τουρκικών προκλήσεων έθεσε, εκτός από τον πρωθυπουργό Κυρ. Μητσοτάκη και τον πρόεδρο της Κύπρου Ν. Αναστασιάδη, και ο καγκελάριος της Αυστρίας Σ. Κουρτς, o οποίος μάλιστα ζήτησε, σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, «ξεκάθαρη καταδίκη των τουρκικών ενεργειών και λήψη συγκεκριμένων μέτρων κατά της Τουρκίας».

Ο Κυρ. Μητσοτάκης στην παρέμβασή του συντάχθηκε με την προγενέστερη παρέμβαση του Ν. Αναστασιάδη ότι δεν μπορεί η Ε.Ε. να έχει δύο μέτρα και δύο σταθμά: «Η προσέγγιση σε ό,τι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου δεν μπορεί να είναι διαφορετική για τη Λευκορωσία και διαφορετική για την Τουρκία» υπογράμμισε ο Κυρ. Μητσοτάκης και στη συνέχεια αναφέρθηκε διεξοδικά στην ελληνο-αιγυπτιακή συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ και στις προκλήσεις της Τουρκίας.

Το «καλό νέο»

Ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι «η Ελλάδα ποτέ δεν αρνήθηκε τον διάλογο με την Τουρκία» προσθέτοντας ότι διάλογος δεν μπορεί να γίνει «όσο υπάρχει ένταση στη θάλασσα, την ξηρά και τον αέρα και, πάντως, μόνο για τη μία διαφορά, που είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών».

Το πρόβλημα πλέον στη γερμανική προεδρία της Ε.Ε. για τις σχέσεις με την Τουρκία τίθεται με μεγάλη ένταση και η αναφορά του Σ. Μισέλ ότι «όλες οι επιλογές είναι στο τραπέζι» παραπέμπει στην επιβολή κυρώσεων εάν δεν γίνουν βήματα αποκλιμάκωσης από την Αγκυρα. Σήμερα η Αν. Μέρκελ θα επισκεφθεί τον Εμ. Μακρόν σε μια προσπάθεια να συντονιστούν οι διπλωματικές κινήσεις της Γερμανίας και της Γαλλίας στις εστίες κρίσεων γύρω από την Ε.Ε.

Η ευθεία αντιπαράθεση του Τ. Ερντογάν με τον Εμ. Μακρόν για την Ανατολική Μεσόγειο και τη Λιβύη, αλλά τις τελευταίες ημέρες και για την κατάσταση στον Λίβανο, έχει φέρει σε αμηχανία το Βερολίνο και είναι ενδεικτικό το άρθρο της εφημερίδας Die Welt που διερωτάται αν η Α. Μέρκελ και ο Εμ. Μακρόν έχουν μοιράσει ρόλους έναντι της Τουρκίας.

Στη συνάντηση αναμένεται να αποσαφηνιστεί και το αν η διάσκεψη των μεσογειακών χωρών της Ε.Ε. (MED 7), που έχει προαναγγείλει το Παρίσι για τις αρχές Σεπτεμβρίου, θα έχει την ομπρέλα της γερμανικής προεδρίας της Ε.Ε. Και αυτή η γαλλική πρωτοβουλία φαίνεται πως αιφνιδίασε τη γερμανική κυβέρνηση, η οποία έβλεπε με ενδιαφέρον την ιδέα του Τ. Ερντογάν για μια ευρύτερη συνάντηση μεσογειακών χωρών υπό την αιγίδα της Αν. Μέρκελ.