Ολοένα και περισσότερο υψώνει τους τόνους της πολεμικής ρητορικής του ο Τ. Ερντογάν, δίνοντας την εντύπωση ότι δεν τον απασχολεί καθόλου ο αντίκτυπος που μπορεί να έχουν στη διεθνή σκηνή οι ομιλίες που απευθύνει στο εσωτερικό της Τουρκίας.
Ενώ αναμένεται νέα διπλωματική πρωτοβουλία από το Βερολίνο με την επίσκεψη του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Χ. Μάας την προσεχή Τρίτη στην Αθήνα και μετά στην Αγκυρα, ο Τούρκος πρόεδρος σε ομιλία που απηύθυνε χθες στην Κωνσταντινούπολη τόνισε ότι η χώρα του «μπορεί να εφαρμόσει τις πολιτικές που θέλει από την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο μέχρι τον Εύξεινο Πόντο και τα Βαλκάνια και από τον Καύκασο μέχρι την Αφρική». Παράλληλα, από το τουρκικό επιτελείο γνωστοποιήθηκε στις 7 και μισή χθες το απόγευμα παράταση της Navtex για το «Ορούτς Ρέις», που επρόκειτο να λήξει τα μεσάνυχτα, έως τις 27 Αυγούστου, όταν θα αρχίσει το διήμερο άτυπο Συμβούλιο Εξωτερικών της Ε.Ε.
Κλιμάκωση
Την Παρασκευή, με την πανηγυρική ανακοίνωση ανακάλυψης κοιτάσματος φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα ο πρόεδρος της Τουρκίας ανήγγειλε ότι «παρόμοιες πλουτοπαραγωγικές πηγές θα ανοίξουν για εμάς και αλλού στο μέλλον» δείχνοντας την Ανατολική Μεσόγειο. Την Κυριακή, στην τελετή παραλαβής τεσσάρων πολεμικών σκαφών και άλλων οκτώ ταχύπλοων περιπολικών συν
έδεσε το μέλλον με την πολεμική ικανότητα της χώρας του. Πέραν όμως των κλιμακούμενων φραστικών απειλών και των προκλήσεων στο πολιτισμικό και θρησκευτικό επίπεδο με τη μετατροπή και της ιστορικής Μονής της Χώρας (που επίσης είναι Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO όπως η Αγία Σοφία) σε τζαμί, και στο διπλωματικό πεδίο η Αγκυρα δεν δείχνει διατεθειμένη να ανταποκριθεί σε έναν διάλογο με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας (το οποίο δεν αναγνωρίζει), όπως επιμένει η Ελλάδα.
Με ρηματική διακοίνωση που κατέθεσε στις 14 Αυγούστου η μόνιμη τουρκική αντιπροσωπεία στον ΟΗΕ προς τον γ.γ. Αντ. Γκουτέρες δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει την ελληνο-αιγυπτιακή συμφωνία ΑΟΖ και «θα συνεχίσει να ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα και δικαιοδοσία εντός της υφαλοκρηπίδας της», δηλαδή στην περιοχή που ορίζεται με το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο.
Η τουρκική θέση έτσι όπως αποτυπώνεται με τον πλέον επίσημο τρόπο είναι ότι «τα νησιά δεν μπορούν να έχουν αποτέλεσμα αποκοπής στην προβολή των ακτών. Τα νησιά που βρίσκονται στη λάθος πλευρά της μέσης γραμμής μεταξύ δύο ηπειρωτικών ακτών δεν μπορούν να δημιουργήσουν θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας πέραν των χωρικών τους υδάτων· και το μήκος και η κατεύθυνση των ακτών θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας».
Με αυτή την αυθαίρετη ερμηνεία που αναφέρεται στο έγγραφο το οποίο έφερε στη δημοσιότητα χθες το site Liberal.gr, η Τουρκία ασκεί ipso facto και ab initio νόμιμα και κυριαρχικά δικαιώματα στον Βορρά του υποτιθέμενου θαλάσσιου συνόρου μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου.
Επιπλέον, τα λεγόμενα θαλάσσια σύνορα που είναι υπό αμφισβήτηση είναι το αντικείμενο μελλοντικής συμφωνίας οριοθέτησης μεταξύ της τουρκικής και της αιγυπτιακής ηπειρωτικής ακτής». Με τη λογική της Τουρκίας η Ελλάδα δεν έχει κανένα λόγο στον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο. Και ως προς τον διάλογο στην κατακλείδα της ρηματικής διακοίνωσης αναφέρεται ότι «η Τουρκία επαναλαμβάνει την επίμονη έκκλησή της για διάλογο για την ειρηνική διευθέτηση των υφιστάμενων ζητημάτων στην Ανατολική Μεσόγειο», παραλείποντας από τη βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας.
Διάλογος
Με ποιον τρόπο μπορεί να δρομολογηθεί μια διαδικασία διερευνητικών συνομιλιών που θα οδηγούσε σε διάλογο, αναμένεται να φανεί το επόμενο διήμερο με τις επισκέψεις του Χ. Μάας στην Αθήνα και την Αγκυρα, με τον πήχη των προσδοκιών όμως και της γερμανικής διπλωματίας να είναι πολύ χαμηλά. Μέχρι τώρα δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη ακόμη από την Αγκυρα ότι δεν θα εκδοθεί νέα παρόμοια Navtex (πέραν της παράτασης) ή ακόμη χειρότερα Νavtex για περιοχές του τουρκο-λιβυκού συμφώνου, 6 μίλια από τις ακτές της Ρόδου, της Καρπάθου, της Κάσου και της Κρήτης, όπου μέχρι τα τέλη Αυγούστου η τουρκική κυβέρνηση έχει προγραμματίσει παραχώρηση οικοπέδων για εκμετάλλευση στην τουρκική εταιρεία υδρογονανθράκων ΤΡΑΟ.
Υπ’ αυτές τις συνθήκες η ελληνική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να μπει σε συζητήσεις. Εκφράζεται μάλιστα και προβληματισμός για το πλαίσιο της νέας γερμανικής πρωτοβουλίας αλλά και τον χρόνο εκδήλωσής της. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στ. Πέτσας σε συνέντευξή του (στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ) ανέφερε μεταξύ άλλων τα εξής: «Δεν χρειαζόμαστε εγγυητές, ούτε μεσολαβητές. Αυτό που χρειάζεται η Ελλάδα είναι τους συμμάχους στο πλευρό της. Και τους είχε, όταν χρειάστηκε. Δεν είναι άσκηση ισορροπίας ούτε από τη γερμανική προεδρία ούτε από την Ευρώπη.
Είναι άσκηση αξιοπιστίας. Πιστεύει η Ευρώπη, πιστεύει η προεδρεύουσα χώρα, η Γερμανία και οι άλλες χώρες ότι ο Τ. Ερντογάν όταν τα λέει αυτά τα εννοεί; Οτι θα σταματήσει τις προκλητικές ενέργειες στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο, παντού; Εάν, λοιπόν, ο Τ. Ερντογάν αποδείξει ότι προχωρά σε έμπρακτη αποκλιμάκωση, φυσικά μπορούμε να ξεκινήσουμε τις διερευνητικές επαφές». Ως προς την ελληνο-αιγυπτιακή συμφωνία, σήμερα εισάγεται προς συζήτηση στη Βουλή και αναμένεται να κυρωθεί, σύμφωνα με τον προγραμματισμό της κυβέρνησης, την προσεχή Τετάρτη.
Πέρα από το ζήτημα αν θα αντιδράσει περαιτέρω η Τουρκία στην κύρωση της ελληνο-αιγυπτιακής συμφωνίας, σε ισχύ βρίσκονται οι τουρκικές Navtex για την κυπριακή ΑΟΖ, ενώ στο τραπέζι παραμένει και η απειλή ότι θα εποικίσει την Αμμόχωστο, με τη Λευκωσία να διαμηνύει προς το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες, με επιστολή του υπουργού Εξωτερικών Ν. Χριστοδουλίδη προς τον Χ. Μάας, ότι θα κινηθεί για αναστολή της ενταξιακής πορείας και μπλοκάρισμα των ευρωπαϊκών κονδυλίων προς την Αγκυρα.
