Πολιτική ίντριγκα, δεσποτισμός και μετασοβιετική καμαρίλα. Απ’ όλα τα… καλά, συν ακόμη μια λαϊκή εξέγερση και έναν νέο εθνικό διχασμό βιώνει -τρίτη φορά από το 2005- η Δημοκρατία της Κιργιζίας ή Κιργιστάν. Η ημιπροεδρική πρώην Σοβιετική Δημοκρατία, που στέκει στην κεντρική Ασία, όμορη της Κίνας και σύμμαχος της Μόσχας, φιλοξενώντας στα εδάφη της ρωσική στρατιωτική βάση (όχι μακριά από εκείνη που χρησιμοποιούσαν μέχρι το 2014 οι Αμερικανοί για τον πόλεμο στο Αφγανιστάν) και κρύβοντας στα υπεδάφη της μεγάλα αποθέματα σπάνιων μετάλλων και χρυσού, τα οποία σήμερα εκμεταλλεύονται ρωσικές, κινεζικές, καναδικές και τουρκικές εταιρείες.
Η συγκυρία, οι πολιτικές ζυμώσεις και οι έριδες στην πρωτεύουσα Μπισκέκ τα έφεραν τώρα έτσι, ώστε η χώρα των 6,5 εκατομμυρίων κατοίκων (η φτωχότερη από τις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες και από τις δέκα πιο φτωχές στον κόσμο) να βρίσκεται και πάλι στα πρόθυρα του χάους. Θρυαλλίδα αποτέλεσαν, τυπικά, οι καταγγελλόμενες από την αντιπολίτευση ως χαλκευμένες βουλευτικές εκλογές της περασμένης Κυριακής.
Με την ανακοίνωση του -ευνοϊκού για τον φιλορώσο πρόεδρο Σοορονμπάι Ζεενμπέκοφ- εκλογικού αποτελέσματος, υποστηρικτές της αντιπολίτευσης ξεχύθηκαν στους δρόμους. Παρά τις άγριες συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας και φιλοκυβερνητικές πολιτοφυλακές -κατά τις οποίες σκοτώθηκε ένας άνθρωπος και τραυματίστηκαν άλλοι 600- οι αντικυβερνητικοί διαδηλωτές κατέλαβαν κυβερνητικά κτίρια, συμπεριλαμβανομένου του λεγόμενου Λευκού Οίκου του Μπισκέκ (έδρα της κυβέρνησης και της προεδρίας), λεηλάτησαν καταστήματα και τελικά απελευθέρωσαν ηγετικά -φυλακισμένα για διαφθορά- στελέχη της αντιπολίτευσης. Μεταξύ αυτών τον πρώην πρόεδρο της χώρας και πρώην μέντορα του νυν προέδρου της, τον 64χρονο Αλμαζμπέκ Αταμπάγεφ.
Με τα πολλά, σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τα πνεύματα και να μην κινδυνεύσει η θέση του περαιτέρω, ο 61χρονος πρόεδρος Ζεενμπέκοφ έδωσε τις ευλογίες του για την ακύρωση των αμφιλεγόμενων βουλευτικών εκλογών και υποσχέθηκε τη διενέργεια νέων. Πλην όμως, αφού πρώτα γίνει ακόμη μία συνταγματική μεταρρύθμιση: από αυτές που συνηθίζονται πια στο Κιργιστάν έπειτα από κάθε μεγάλη αναταραχή και εκ των υστέρων αποδεικνύεται ότι έγιναν για το θεαθήναι.
Παραίτηση πρωθυπουργού
Με συνοπτικές, δε, διαδικασίες, ο πρωθυπουργός της χώρας, Κουμπατμπέκ Μπορόνοφ, ανακοίνωσε παραίτηση. Κι αν και χωρίς απαρτία, το Κοινοβούλιο συμφώνησε επί της αρχής, σε συνεδρίαση που συγκλήθηκε εκτάκτως σε ξενοδοχείο, τον διορισμό στην πρωθυπουργία του αντιπολιτευόμενου, άρτι απελευθερωθέντος από τις φυλακές, Σαντίρ Ζαπάροφ.
Τα πνεύματα ωστόσο δεν ηρέμησαν στο Μπισκέκ -κι ας αναφερόταν ότι χθες επικρατούσε μια «τεταμένη ηρεμία». O διχασμός που επικράτησε τελικά στους κόλπους της ίδιας της αντιπολίτευσης οδήγησε τον μεν Ζαπάροφ να εγκαταλείψει από την πίσω πόρτα το ξενοδοχείο, καταδιωκόμενος από ομοϊδεάτες διαδηλωτές, το δε Κιργιστάν ακόμη πιο κοντά στο χείλος ενός ανακυκλούμενου χάους.
Το διά ταύτα; Μέχρι αργά χθες, ο πρόεδρος Ζεενμπέκοφ επέμενε ότι κατέχει την εξουσία -αν και πολύ ποντάρουν πια ότι μπορεί να μιμηθεί τους δύο προκατόχους του, που έφυγαν νύχτα στο εξωτερικό, στη Ρωσία και στη Λευκορωσία αντιστοίχως. Στον αντίποδα, εξάλλου, το Λαϊκό Συντονιστικό Συμβούλιο, το οποίο απαρτίζεται από τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης, διακήρυττε ότι έχει αναλάβει όλες τις εξουσίες, ότι διαλύει το Κοινοβούλιο και ότι στόχος του είναι η προκήρυξη όχι μόνο βουλευτικών, αλλά και προεδρικών εκλογών στη χώρα.
Η δε Ρωσία εξέφραζε ανησυχία για την κατάσταση στο σύμμαχο Κιργιστάν -το δεύτερο μέτωπο που ανοίγει στον Νότο της, μετά την τουρκικής υποδαύλισης αρμενο-αζερική ανάφλεξη στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου κάλεσε σε διευθέτηση της κρίσης στο Μπισκέκ εντός συνταγματικών πλαισίων, αποφεύγοντας ωστόσο να απαντήσει εάν η Μόσχα θα στηρίξει σε αυτή τη διένεξη τον νυν ή τον πρώην πρόεδρο της Κιργιζίας. Στο μεσοδιάστημα, η ρωσική αεροπορική βάση στο Καντ τέθηκε «σε κατάσταση ετοιμότητας, για την αντιμετώπιση τρομοκρατικών επιθέσεων»…
