Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΑ ΤΟΝ ΝΤΙΝΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟ
Ἐσεῖς ποὺ βρήκατε τὸν ἄνθρωπό σας
κι ἔχετε ἕνα χέρι νὰ σᾶς σφίγγει τρυφερά,
ἕναν ὦμο ν’ ἀκουμπᾶτε τὴν πίκρα σας,
ἕνα κορμὶ νὰ ὑπερασπίζει τὴν ἔξαψή σας,
κοκκινίσατε ἄραγε γιὰ τὴν τόση εὐτυχία σας,
ἔστω καὶ μία φορά;
Εἴπατε νὰ κρατήσετε ἑνὸς λεπτοῦ σιγή
γιὰ τοὺς ἀπεγνωσμένους;
Με το ποίημά του «Ενός λεπτού σιγή» η Εταιρεία Συγγραφέων αποχαιρετά τον Ντίνο Χριστιανόπουλο, ο οποίος έφυγε τη Δευτέρα από τη ζωή, σε ηλικία 89 ετών. Η κηδεία του, δημοσία δαπάνη -όπως ανακοίνωσε ο δήμαρχος Κωνσταντίνος Ζέρβας-, θα γίνει σήμερα στις 10 το πρωί από τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις 40 Εκκλησίες και θα ακολουθήσει στις 12 η ταφή στο νεκροταφείο Αναστάσεως του Κυρίου στη Θέρμη.
Η Εταιρεία Συγγραφέων αναφέρεται στη στάση ζωής του, υπενθυμίζοντας ότι ο Ντίνος Χριστιανόπουλος το 2011 τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων, το οποίο αρνήθηκε να παραλάβει, και παραπέμπει στο κείμενό του «Εναντίον». «Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης, απ’ όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία, απ’ το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε… Είμαι εναντίον των βραβείων, γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου (…) και κάποτε θα πρέπει να διώξουμε τα αφεντικά από τη ζωή μας», είχε γράψει περισσότερο από τριάντα χρόνια πριν. Και καταλήγει η ανακοίνωση με τους εμβληματικούς στίχους του: «καὶ τί δὲν κάνατε γιὰ νὰ μὲ θάψετε/ ὅμως ξεχάσατε πὼς ἤμουν σπόρος».
■ «Με τον θάνατο του Ντίνου Χριστιανόπουλου, αυτής της πολυσχιδούς, ασυμβίβαστης και αντιφατικής προσωπικότητας που σφράγισε την πνευματική ζωή της Θεσσαλονίκης, σβήνει μια γενιά ποιητών που είδαν στον ποιητικό λόγο “το συγκινησιακό ισοδύναμο της σκέψης τους”, όπως έγραψε ένας κριτικός», αναφέρει η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου. «Από τις πιο σημαντικές φωνές της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς, ο καβαφικής καταγωγής Χριστιανόπουλος υπήρξε υπόκωφα λυρικός και οδυνηρά εξομολογητικός, αξιοζήλευτα λιτός και απέριττα δραματικός, ένας ανασκαφέας του βιώματος που τόλμησε να το αποτυπώσει γυμνό κι αστόλιστο. Αγάπησε το ρεμπέτικο, το μελέτησε, το τραγούδησε με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο. Βυθίστηκε στην αρχαία και τη βυζαντινή γραμματεία. Εζησε ασκητικά με συντροφιά τις γάτες του, βλέποντάς τες σαν μια συνεχή πρόκληση σε ενδοσκόπηση».
Για το πόσο επηρέασε την ίδια και τη γενιά της τονίζει: «Μας άνοιξε δρόμους, μας συγκίνησε, μας αναστάτωσε με τον σαρκασμό, την κοινωνική κριτική, την εναντίωσή του στα βραβεία και τις διακρίσεις. Κι εμείς τον διαβάσαμε γοητευμένοι από τον τρόπο με τον οποίο προσέγγιζε τον έρωτα, “τη μόνη μεταλαβιά της αιωνιότητας”, όπως τον έλεγε, βασανιστικό και επικίνδυνο αλλά ταυτόχρονα μια υπέρτατη πράξη ελευθερίας. Γνωρίσαμε μέσα απ’ αυτόν μια πλειάδα σπουδαίων λογοτεχνών, τον Ασλάνογλου, τον Ιωάννου, τον Τσίζεκ, τον Κόρφη, τον Καζαντζή, τους οποίους στέγασε το φιλόξενο στέκι της “Διαγωνίου”, του θρυλικού περιοδικού που ίδρυσε και διηύθυνε για χρόνια. Είδαμε σημαντικούς ζωγράφους, από τον Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη ώς τον Αλέξανδρο Ισαρη και τον Γιώργο Λαζόγκα, στη μικρή αίθουσα του πέμπτου ορόφου της στοάς Χρυσικοπούλου, όπου λειτούργησε η Μικρή Πινακοθήκη “Διαγώνιος”».
Τα συλλυπητήριά τους για τον θάνατο του μεγάλου ποιητή, μελετητή, μεταφραστή, εκδότη και κριτικού εκφράζουν ο πρωθυπουργός και τα κόμματα.
■ «Η Ελλάδα έχασε έναν από τους μεγάλους ποιητές της και η Θεσσαλονίκη την πιο αιρετική και γοητευτική φωνή της» τονίζει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. «Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος αφήνει τεράστιο έργο, αλλά δεν θέλησε τιμές και βραβεία. Γι’ αυτό του αρμόζει ένας λιτός αποχαιρετισμός. Γεμάτος, όμως, από τη συγκίνηση όλων μας».
■ Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη αναφέρει: «Η ζωή του στάθηκε έμπνευση στο έργο του και στον δημόσιο απενοχοποιημένο λόγο του. Επλεξε αριστοτεχνικά τη λαϊκή, καθημερινή έκφραση με την ποίηση. Συνέδεσε τον ερωτισμό που αποπνέουν τα ποιήματά του με την αγάπη του για το ρεμπέτικο, με τις γάτες, που θαύμαζε τη μυστική ζωή τους. Ο λόγος του ήταν κοφτός και κοφτερός, γνώρισμα ενός ανθρώπου που δεν φοβάται να είναι την ίδια στιγμή ευαίσθητος και σαρκαστικός».
■ Με ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ τονίζει πως «Η ζωή του Ντίνου Χριστιανόπουλου καθορίστηκε από τα βιώματα της λαϊκής Θεσσαλονίκης, της ανέχειας στα χρόνια της Κατοχής, του ασφυκτικού διανοητικού κλίματος της μεταπολεμικής ανασυγκρότησης. Ο λόγος και η στάση του εξέφρασε μια διαρκή ανυπακοή σε κάθε λογής κομφορμισμό και την ίδια στιγμή έναν διαρκή διάλογο ανάμεσα στη λαϊκότητα, την ποιητική και την ανεξαρτησία. Τιμούμε τον ποιητή που μίλησε για την ομοφυλοφιλία όταν αυτή θεωρούνταν αμάρτημα, τιμούμε τον ποιητή που με τη “Διαγώνιο” δημιούργησε μια νησίδα ελευθερίας, δημιουργίας και αναζήτησης σε δύσβατες εποχές, τιμούμε τον άνθρωπο που νοιάστηκε και μίλησε για τους κατατρεγμένους. Απευθύνουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια στους οικείους του».
■ Συλλυπητήρια για τον θάνατο του κορυφαίου δημιουργού εκφράζει το ΚΚΕ, όπως και ο Τομέας Πολιτισμού του Κινήματος Αλλαγής, που χαρακτηρίζει τον Χριστιανόπουλο «ποιητή της ειλικρίνειας και της απόλυτης έκθεσης»: «Ενας ποιητής που έβγαζε μέσα από τον σκληρό κυνισμό του μια χωρίς προηγούμενο ευαισθησία, φέρνοντας την ποίηση μέσα στα σκοτάδια της ανθρώπινης ύπαρξης που σπάνια φωτίζεται με τόση τόλμη».
