Η τύχη της Αγίας Σοφίας και κατά πόσο θα μετατραπεί από μουσείο σε τζαμί θα αποφασιστεί τελικά από τον ίδιο τον πρόεδρο της Τουρκίας. Το Τουρκικό Συμβούλιο της Επικρατείας, έπειτα από μόλις 17 λεπτά συνεδρίαση, εξέτασε χθες το αίτημα για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, όπως διατυπώθηκε από σειρά τουρκικών ενώσεων και έκανε γνωστό ότι θα ανακοινώσει την απόφασή του εντός 15 ημερών.
Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu, ο εισαγγελέας ζήτησε την απόρριψη του αιτήματος των τουρκικών ενώσεων, υποστηρίζοντας ότι «η απόφαση για τη μεταβολή του καθεστώτος της Αγίας Σοφίας αποτελεί αρμοδιότητα του υπουργικού συμβουλίου και της προεδρίας». Ουσιαστικά, το δικαστήριο προσανατολίζεται σε μια απόφαση που θα επιβεβαιώνει τη νομιμότητα της απόφασης του Κεμάλ Ατατούρκ να μετατρέψει το 1934 την Αγία Σοφία από τζαμί σε μουσείο, αλλά με τον ίδιο τρόπο, δηλαδή με προεδρικό διάταγμα, μπορεί αυτό να αλλάξει. Στο παρελθόν, ο πρόεδρος Ερντογάν είχε ανακινήσει το ζήτημα της επαναφοράς της Αγίας Σοφίας, Μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, σε μουσουλμανικό τέμενος, ωστόσο αυτή η πρόταση είχε θεωρηθεί πως δεν ήταν πραγματική πρόθεση και αιωρούνταν στην εσωτερική πολιτική ατζέντα σε μια προσπάθεια του προέδρου της Τουρκίας να συσπειρώσει τους συντηρητικούς εθνικιστές και ισλαμιστές ψηφοφόρους.
Μία ημέρα πριν από τη συνεδρίαση του Ανώτατου Δικαστηρίου είχε παρέμβη ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάικ Πομπέο, ο οποίος κάλεσε την Τουρκία να μην αλλάξει το καθεστώς της Αγίας Σοφίας και να παραμείνει μουσείο.
Απαντώντας στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας Χαμί Ακσόι επανέλαβε ότι «Η Αγία Σοφία είναι ιδιοκτησία της Τουρκίας, όπως όλα τα πολιτιστικά περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στη γη μας» και σημείωσε ότι «κάθε είδους κίνηση επίδειξης ισχύος σχετικά με τη Αγία Σοφία είναι επίσης ένα ζήτημα που αφορά τις εσωτερικές μας υποθέσεις στο πλαίσιο πάντα των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Τουρκίας».
Σε μια δραματική παρέμβασή του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχε προειδοποιήσει την Κυριακή ότι «Η τυχόν μετατροπή της Αγίας Σοφίας εις τέμενος θα στρέψη εκατομμύρια Χριστιανών εις όλον τον κόσμον εναντίον του Ισλάμ, και η Αγία Σοφία, η οποία, λόγω της ιερότητός της είναι ένα ζωτικόν κέντρον, εις το οποίον αγκαλιάζονται η Ανατολή με την Δύσιν, θα διασπάση τους δύο αυτούς κόσμους -και μάλιστα εις μίαν στιγμήν, κατά την οποίαν η ανθρωπότης, η οποία δοκιμάζεται και ταλαιπωρείται λόγω της θανατηφόρου πανδημίας του νέου κορονοϊού, έχει ανάγκην ενότητος και κοινού προσανατολισμού».
Χθες, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας σημείωσε ότι το θέμα της Αγίας Σοφίας «δεν είναι ένα θέμα ελληνοτουρκικό, είναι ένα θέμα παγκόσμιο. Η Αγία Σοφία είναι ένα μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Είναι πολύ θετικό το γεγονός ότι πάρα πολλές χώρες το τελευταίο διάστημα, με αποκορύφωμα τη χθεσινή τοποθέτηση του επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αναδεικνύουν το σημείο αυτό και καλούν την Τουρκία να μην προχωρήσει σε ένα βήμα, το οποίο θα δημιουργήσει ένα τεράστιο ψυχικό χάσμα ανάμεσα στους Χριστιανούς ανά τον κόσμο και στην Τουρκία. Πιστεύουμε ότι αυτό θα το λάβει σοβαρά υπόψη και η τουρκική ηγεσία και περιμένουμε τις ενέργειές της».
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης δήλωσε χθες ότι «Mία ενδεχόμενη απόφαση μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί από την τουρκική κυβέρνηση θα σημάνει μία εξαιρετικά σημαντική κλιμάκωση στις σχέσεις Ελλάδος-Τουρκίας και σε επίπεδο συμβολισμών» και σημείωσε πως μία τέτοια κίνηση «θα στείλει ένα μήνυμα ότι η Τουρκία γυρνάει σε μία μουσουλμανική και ισλαμική πορεία», εγκαταλείποντας μία πορεία προσέγγισης στις δυτικές αξίες, τον δυτικό πολιτισμό και την πολυπολιτισμική κοινωνία που χάραξε 100 και πλέον χρόνια.
