ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ
Οσοι ταξιδεύουν στην Ικαριά, εκτός απ’ τις φουρτουνιασμένες θάλασσες, τα πευκόφυτα δάση και τα ξενύχτια μέχρι μεσημβρίας στα πανηγύρια των ειδυλλιακών χωριών, χαίρονται το ανυπότακτο πνεύμα των κατοίκων, τα χαρακτηριστικά χούγια τους και τις ιδιαιτερότητες που τους καθιστούν μοναδικούς και ανεπανάληπτους. Λίγοι γνωρίζουν, ωστόσο, ότι σαν σήμερα το 1912 οι παππούδες και οι πατεράδες τους εξεγέρθηκαν εναντίον των Τούρκων, εκδίωξαν τις φρουρές τους απ’ το νησί και κήρυξαν την Ελευθέρα Πολιτεία της Ικαρίας, συμπεριλαμβανομένων των Φούρνων, αυτόνομο κράτος με δικό του εθνόσημο και εθνικό ύμνο.
Προπομποί των Βαλκανικών Πολέμων, επέσπευσαν εν πολλοίς με τις κλαγγές των ντουφεκιών τους τις εξελίξεις. Ξετυλίγω το νήμα: Τον Σεπτέμβριο του 1911 ξεσπά ιταλοτουρκικός πόλεμος με επίκεντρο τη Λιβύη, που μεταφέρεται οσημέραι στο νότιο Αιγαίο. Τον Απρίλιο του ’12, με την πρόφαση της ματαίωσης οθωμανικών ενισχύσεων από τα μικρασιατικά παράλια, οι Ιταλοί καταλαμβάνουν τα Δωδεκάνησα, όχι όμως τη Μεγίστη και την Ικαρία, οι οποίες απολαμβάνουν κοινά προνόμια από την εποχή του Σουλεϊμάν του Α’ και του Μαχμούτ του Β’. Οι Ικάριοι ζητούν από τον ιταλικό στόλο να καταπλεύσει και στη δική τους νήσο, θεωρώντας το πρελούδιο της ένωσής της με την Ελλάδα. Δεν εισακούονται όμως.
Λυτρωτική αποδεικνύεται η συνεδρίαση αδελφοτήτων από τα όμορα νησιά στην Αλεξάνδρεια, όπου ο Καριώτης δικηγόρος Χαράλαμπος Παμφίλης θέτει θέμα ένοπλης εξέγερσης και αυτονομίας. Ο γιατρός Γιάννης Μαλαχίας αναλαμβάνει τις συνεννοήσεις με την ελληνική κυβέρνηση. Ο Βενιζέλος τον ενθαρρύνει, αλλά δεν επιθυμεί φανερή εμπλοκή της Αθήνας. Ετσι, το χάραμα της Αγίας Μαρίνας του 1912 ένοπλοι ρέμπελοι υπό τον παπα-Κωσταντή Κουλουλία εισβάλλουν τροπαιοφόροι στον Χριστό Ραχών. Ομοίως ο Γιώργος Φουντούλης, λοχίας στον άτυχο πόλεμο του 1897, μαζί με τους Σπανούς απελευθερώνουν τον Εύδηλο και τα γύρω χωριά κι ο ηγέτης της επανάστασης Γιάννης Μαλαχίας τον Αγιο Κήρυκο συλλαμβάνοντας τους ζαπιέδες και τον «έκφυλο» Ελληνα καϊμακάμη Θουκυδίδη Δημητριάδη.
Ακαταπόνητη η Ικαριακή Πολιτεία, πρόλαβε στον τετράμηνο βίο της -στις 4 Νοεμβρίου ενώθηκε με την Ελλάδα- να οργανώσει τη διοίκηση, να ιδρύσει δικαστήρια, ταχυδρομείο, τελωνείο, χωροφυλακή, ακτοφυλακή και να εκδώσει εφημερίδα. Μόνη διαφωνία, που κρατάει ώς σήμερα, το αν έπρεπε να οριστεί πρωτεύουσα ο Αγιος Κήρυκος ή ο Εύδηλος. Ιδού ο ύμνος του κρατιδίου: Απ’ το δώμα του Πλάστου σταλμένη/ η θεά η γλυκιά κατεβαίνει/ με ρομφαία στο ένα της χέρι/ και στο άλλο αναμμένο δαδί/ τη χαρά και το φως για να φέρει/ στο μικρό αλλ’ ανδρείο νησί.// Και τα σίδερα σκίζει, σκορπάει/ καίει τα ράκη, μακριά τα πετάει/ που από χρόνια το είχαν ζωσμένο/ το ωραίο νησάκι σφικτά/ γιατί ήταν το μαύρο δεμένο/ στην πικρή του βαρβάρου σκλαβιά.// Και κινώντας το κάτασπρο χέρι/ με το πύρινο που ’χε μαχαίρι/ με ολόχρυσα γράφει ψηφία/ στου μαρμάρου την πλάκα βαθιά: «Είσαι αθάνατη, ναι, Ικαρία/ και στεφάνια σου πρέπουν πολλά».
