Το συντριπτικό χτύπημα που έχει επιφέρει η πανδημία του κορονοϊού στην ευρωζώνη, τη μεγαλύτερη οικονομία αυτής Γερμανία αλλά και τους Ελληνες αναδεικνύουν μια σειρά από στοιχεία που δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα. Σύμφωνα με τα νέα αναθεωρημένα στοιχεία της Eurostat, το ΑΕΠ της ευρωζώνης συρρικνώθηκε στο α΄ τρίμηνο –έναν μήνα πριν από την κορύφωση της πανδημίας– κατά 3,6%.
Η πτώση, αν και μικρότερη του 3,8% που είχε εκτιμήσει αρχικά η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία, αποτελεί ιστορικό ρεκόρ, αφού συνιστά τη μεγαλύτερη καθίζηση της οικονομίας της ευρωζώνης σε επίπεδο τριμήνου από τότε που ξεκίνησαν να διατηρούνται σχετικά αρχεία, το 1995. Η συρρίκνωση του ΑΕΠ αποτυπώθηκε άμεσα στην αγορά εργασίας, όπου η απασχόληση κατέγραψε πτώση (-0,2%) στο ίδιο διάστημα πρώτη φορά από το β΄ τρίμηνο του 2013.
Την οικονομική συρρίκνωση τροφοδότησαν κυρίως η μεγάλη πτώση στις δαπάνες των ευρωπαϊκών νοικοκυριών (-4,7%), στις επενδύσεις (-4,3%) και τις εξαγωγές (-4,2%). Ενα από τα μεγαλύτερα χτυπήματα της πανδημίας δέχθηκε η εξαγωγικά προσανατολισμένη οικονομία της Γερμανίας. Στη διάρκεια της τελευταίας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης μετά το κραχ του 2008, οι γερμανικές εξαγωγές είχαν χρειαστεί πέντε μήνες για να καταγράψουν συνολική πτώση 26%. Στην κρίση που προκάλεσε ο κορονοϊός αυτό συνέβη σε έναν μόλις μήνα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα, οι εξαγωγές της Γερμανίας βούτηξαν 24% τον Απρίλιο, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη πτώση τους από το 1990, όταν ξεκίνησαν να διατηρούνται σχετικά στοιχεία.
Η πτώση αυτή –σημαντικά υψηλότερη από το -15,6% που προέβλεπαν οι περισσότεροι οικονομικοί αναλυτές– σε συνδυασμό με τη συρρίκνωση 12% που σημειώθηκε τον Μάρτιο ανεβάζει τις συνολικές απώλειες του γερμανικού εξαγωγικού τομέα μέσα σε δύο μήνες στο 36%. Πρόκειται για μεγάλο χτύπημα, το οποίο αναιρεί μεγάλο μέρος της εξαγωγικής έκρηξης που γνώρισε η Γερμανία την τελευταία δεκαετία. Ζητούμενο βέβαια είναι το πόσο γρήγορα θα καταφέρει να ανακάμψει σε ένα διεθνές οικονομικό περιβάλλον που ακόμη παραμένει εύθραυστο λόγω του κορονοϊού.
Η ανάκαμψη ενδεχομένως να έχει ήδη ξεκινήσει λόγω της χαλάρωσης των μέτρων της καραντίνας και του ανοίγματος των συνόρων, όμως ο δρόμος θα είναι μάλλον μακρύς, επίπονος και αβέβαιος. Και ειδικά στο πεδίο του διεθνούς εμπορίου. Η κυβέρνηση Μέρκελ, σε μια προσπάθεια να επιταχύνει την ανάκαμψη ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα πακέτο οικονομικής τόνωσης 130 δισ. ευρώ πέραν των μέτρων 750 δισ. που είχε ανακοινώσει τον Μάρτιο.
Το 25% των γερμανικών επιχειρήσεων χρειάστηκε ένεση ρευστότητας τον προηγούμενο μήνα, ενώ τα «σωσίβια» πέφτουν βροχή εδώ και δύο μήνες. Ωστόσο, το Βερολίνο δεν κρατά αυτή τη στιγμή το μαγικό ραβδί. Οι εκτιμήσεις της κυβέρνησης είναι στην καλύτερη περίπτωση για ύφεση 6,3%, ενώ πέραν των πακέτων τόνωσης ο ρυθμός της ανάκαμψης της γερμανικής οικονομίας εξαρτάται και από άλλους παράγοντες όπως οι εμπορικοί εταίροι σε Ε.Ε. και υπόλοιπο κόσμο, οι διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού, το άνοιγμα των συνόρων.
Σε προηγούμενες περιόδους η γερμανική οικονομία μπορούσε σχεδόν πάντα να βασιστεί στις εξαγωγές της προκειμένου να δώσει ώθηση στην ανάκαμψή της. Μετά την κρίση του 2008/09 οι χώρες της Ασίας και η ισχυρή ζήτησή τους για γερμανικά εξαγωγικά προϊόντα βοήθησαν το Βερολίνο να ξεπεράσει την ύφεση σχετικά ανώδυνα και εν συνεχεία να ανθήσει. Ομως αυτή τη φορά τίποτα δεν είναι σίγουρο. Τον Απρίλιο, οι γερμανικές εξαγωγές σε Γαλλία και ΗΠΑ βυθίστηκαν κατά 48% και 36% αντίστοιχα, ενώ προς Κίνα κατά 12,6%. Στοιχεία που αν μη τι άλλο προσφέρουν μια εξήγηση της πρόσφατης γενναιοδωρίας των Γερμανών απέναντι στον ευρωπαϊκό Νότο με το υπό συζήτηση ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης.
Εν τω μεταξύ, έρευνα που πραγματοποίησε η σουηδική εισπρακτική εταιρία σουηδική Intrum για την οικονομική ασφάλεια των Ευρωπαίων στην εποχή του κορονοϊού διαπίστωσε ότι σχεδόν οι μισοί έχουν δει την ευημερία τους να μειώνεται σε σχέση με έξι μήνες πριν.
Η έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 4.800 πολίτες από 24 χώρες της Ε.Ε. διαπιστώνει ότι το 54% αυτών έχει δει μείωση του εισοδήματός, το 40% αποταμιεύει σημαντικά λιγότερα χρήματα για το μέλλον σε σχέση με πριν από την πανδημία, ενώ ένας στους πέντε καταβάλλει περισσότερα για την κάλυψη των καθημερινών του αναγκών. Μεταξύ των ευρωπαϊκών λαών, τη χειρότερη επίπτωση στην οικονομική τους ευημερία λόγω της πανδημίας έχουν οι Ελληνες και οι Ρουμάνοι, ενώ λιγότερο επηρεάζονται οι Σκανδιναβοί.
