Μετά την ευφορία που προκάλεσε η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ιδίως στις χώρες του Νότου) για το Ταμείο Ανάκαμψης που θα αφιερωθεί στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων του κορονοϊού στις χώρες που επλήγησαν περισσότερο, ήρθε η προσγείωση. Οχι ανώμαλη, δεδομένου ότι έχει κάποια λογική, αλλά όταν τίθενται όροι, όπως μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για τα κράτη-μέλη που επιθυμούν να επωφεληθούν των πόρων του νέου αυτού Ταμείου, επιστρέφουν εφιάλτες μνημονίων.
Το αχώριστο δίδυμο, ο Λετονός αντιπρόεδρος της Ευρ. Επιτροπής Βάλντις Ντομπρόβσκις (Χρηματοπιστωτικές Υπηρεσίες) και ο Ιταλός επίτροπος Πάολο Τζεντιλόνι (Οικονομικές Υποθέσεις) αποσαφήνισαν χθες σε συνέντευξη Τύπου ορισμένες πτυχές της πρότασης για τη σύσταση του Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο προβλέπει χρηματοδοτήσεις προς τα ενδιαφερόμενα κράτη-μέλη ύψους 750 δισ. ευρώ, 500 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 250 δισ. ευρώ υπό τη μορφή δανειοδοτήσεων.
Η Γερμανίδα πρόεδρος, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε αναφερθεί προχθές γενικά και αόριστα, όταν παρουσίασε το φιλόδοξο πρόγραμμα της Ε.Ε., στην ανάγκη μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων από τα κράτη-μέλη. Ο Β. Ντομπρόβσκις και ο επιτηρούμενός του Π. Τζεντιλόνι ανέλαβαν χθες να δώσουν τις απαραίτητες διευκρινίσεις και να βάλουν τα πράγματα στη θέση τους. Η Επιτροπή δεν πρόκειται να δώσει «λευκή επιταγή» στα κράτη-μέλη όσον αφορά τις χρηματοδοτήσεις του Ταμείου, ιδίως για το ποσό των επιχορηγήσεων, ύψους 500 δισ. ευρώ.
Το άλλο σκέλος, των 250 δισ. ευρώ σε δάνεια, περιλαμβάνει έτσι και αλλιώς όρους αποπληρωμής, κάτι που δεν αποτελεί έκπληξη. Οι επιχορηγήσεις όμως; Πρόκειται για μια κίνηση που αποσκοπεί να κατευνάσει τις αντιδράσεις των «4» σκληρών (Ολλανδία, Αυστρία, Δανία, Σουηδία);
Οπως δήλωσε ο Β. Ντομπρόβσκις, για να επωφεληθούν των επιχορηγήσεων τα ενδιαφερόμενα κράτη- μέλη οφείλουν να υποβάλουν στην Επιτροπή εθνικά σχέδια, τα οποία θα πρέπει να περιλαμβάνουν συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την τετραετία 2020-2024. Η Επιτροπή θα τα εξετάζει, θα τα αναλύει με «διαφανή κριτήρια» και θα τα εγκρίνει ή απορρίπτει, λαμβάνοντας υπόψη τις προτεραιότητες που έχουν τεθεί στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου.
Σύμφωνα με τον Λετονό, θα δοθεί ιδιαίτερη σημασία σε μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που αφορούν τη μετάβαση σε μια πράσινη και ψηφιακή οικονομία. Δεν απέκλεισε, όμως, τις δημοσιονομικές πτυχές του ευρωπαϊκού εξαμήνου που έχουν σαν ευαγγέλιο τη δημοσιονομική πειθαρχία. Απλώς, σκόπιμα, δεν θέλησε να δώσει διάσταση στο θέμα αυτό. Τη σκυτάλη πήρε ο Π. Τζεντιλόνι, ο οποίος είπε: «Θέλω να είμαι ξεκάθαρος, εδώ δεν μιλάμε για όρους, τρόικα και παρέμβαση των Βρυξελλών. Το θέμα είναι τα κράτη-μέλη να αναλάβουν τα ίδια να ενισχύσουν την ανάπτυξή τους και τον κοινωνικό τους ιστό συμπλέοντας με τις προτεραιότητές μας». Φυσικά, δεν έπεισε…
