Ένα μύθο θα σας πώ… Όχι! Δυό ιστορίες θα σας πω.
Ιστορία 1η. Ο Βαγιαζίτ ο Κεραυνός, ο Ταμερλάνος, και η Πόλη
Γράφει στη Διατριβή του περί Ευθανασίας (1804) ο διδάσκαλος του Γένους Αρχιεπίσκοπος Ευγένιος Βούλγαρης: «Ο Βαγιαζίτ Α΄ ο Κεραυνός (1354 ή 1360-1403), γιος του Αμουράτου, έγινε Σουλτάνος το έτος 1389. Ονομάστηκε Γιλδερούμ, δηλαδή Κεραυνός, εξαιτίας της οξύτητάς του στους πολέμους. Αλλά στον πόλεμο με τον βασιλιά των Τατάρων Ταμερλάνο νικήθηκε κατά κράτος, πιάστηκε αιχμάλωτος, και ασφαλίστηκε από τον νικητή σε κλουβί. Εκεί μέσα, μη μπορώντας να υποφέρει το βάρος της συμφοράς, χτυπούσε το κεφάλι του στο σιδερένιο κιγκλίδωμα και πέθανε το έτος 1403. Λοιπόν, ο Βαγιαζίτ αυτός ήταν στραβός, ο δε Ταμερλάνος κουτσός. Και μια μέρα (λένε) του είπε: Όπως φαίνεται, ο θεός δεν θεωρεί και πολύ σπουδαία τα βασίλεια, αφού τα χαρίζει σε ανθρώπους σημαδεμένους όπως εμείς: Αφού στέρησε τη βασιλεία από έναν μονόφθαλμο, την έδωκε σ’ έναν μονοπόδαρο.» (www.biblionet.gr/book/116165/, υποσημείωση 30, σελίδα 97).
Στην Ασιατική πλευρά του Βοσπόρου, στο στενότερο σημείο του, υπάρχει ακόμα σήμερα το φρούριο που ο Βαγιαζίτ έχτισε το 1393-1394 ως μέρος των προετοιμασιών του για τη Δεύτερη Οθωμανική Πολιορκία της Κωνσταντινούπολης το 1395 (Βικιπαίδεια: Αναντολουχισάρι). Το 1397 πολιόρκησε την Κωνσταντινούπολη, αλλ’ απέτυχε εξαιτίας της εισβολής, στα ανατολικά σύνορα της αυτοκρατορίας του, των Μογγόλων με αρχηγό τον Ταμερλάνο, τον οποίο έσπευσε ν’ αντιμετωπίσει, λύνοντας της πολιορκία της Πόλης (Βικιπαίδεια: Βαγιαζίτ Α΄).
Έτσι, η εισβολή στα ανατολικά σύνορα της οθωμανικής αυτοκρατορίας καθυστέρησε την πτώση της Πόλης κατά δυο γενιές σουλτάνων (1453 αντί 1403).
Ιστορία 2η. Ένας δαιμόνιος απόδημος, η γρίπη, και ο πνευμονιόκοκος
Από Δευτέρα 11 Νοεμβρίου 2019 ως τη Δευτέρα 16 Μαρτίου 2020 υπηρετούσα τη θητεία μου παπού στα εγγόνια μου 6 και 4 ετών, στην πρωτεύουσα της Μαλαισίας Κουάλα Λουμπούρ, όπου εργάζονται οι γονείς τους (όπου γης και πατρίς). Σε γεύμα των εκεί Ελλήνων (περίπου 60, μαζί με τα παιδιά ), στις 16 Φλεβάρη 2020 (παρόντες 20-30), λέει ο υπεύθυνος για όλη τη Νοτιοανατολική Ασία φαρμακευτικής εταιρίας αραβικών συμφερόντων: «Μόλις άκουσα να γίνεται λόγος για κάποιον νέο ιό στην Κίνα, έστειλα όλα τα κοντέινερ που είχα στην Ευρώπη και αγόρασα μισοτιμής όλα τα αδιάθετα εμβόλια γρίπης και πνευμονιόκοκου που οι ευρωπαίοι τούς τα χαρίζουν και δεν τα κάνουν. Και έκανα δύο κινήσεις: Εμβολίασα όλο το προσωπικό μου, και τα υπόλοιπα τα πούλησα στην Ασία, έγιναν ανάρπαστα και σε… καλή τιμή.»
Από τότε λέω παντού: Εμβόλιο για τον νέο κορωνοϊό “υπάρχει”.- (τελεία και παύλα) Και μάλιστα δύο. Τα εμβόλια κατά της γρίπης και κατά του πνευμονιόκοκου. Όταν έχεις να αντιμετωπίσεις έναν εχθρό, το χειρότερο που θα μπορούσε να σου συμβεί είναι να σου ανοίξει δεύτερο ή και τρίτο μέτωπο ο Ταμερλάνος στην άλλη πλευρά των συνόρων σου.
Ο δαιμόνιος επιχειρηματίας ήταν και πρακτικός άνθρωπος: «Λένε, είπε, ότι θα βγει εμβόλιο. Το SARS είναι 10 χρόνια: Εμβόλιο βγήκε; Όχι! Το MERS 8 χρόνια: Εμβόλιο υπάρχει; Όχι! Τί κάνεις; Περιμένεις τη σωτηρία με σταυρωμένα χέρια, το “εμβόλιο” (που δεν θάρθει!) Τη σωτηρία την έχεις στα χέρια σου. Αν το ανοσολογικό σου δεν τα βγάλει πέρα με έναν εχθρό, η ώρα η καλή. Μα έκανες αυτό που λέει η κοινή λογική: Έβγαλες από τη μέση δύο γνωστούς εχθρούς.»
Ως εκείνη την ημέρα δεν έδινα σημασία. Δεν με ενδιέφερε. Η θεωρία και η πράξη αυτού του ανθρώπου ήταν τόσο πειστικά που κάτι έκανε κλικ μέσα μου. Δεν μπορούσα πια να μη μ’ ενδιαφέρει. Από κείνη την ημέρα παρακολουθώ από κοντά τά του κορωνοϊού. Ως και την επιστροφή μου στην Ελλάδα επέσπευσα κατά μία βδομάδα. Στο τσακ πρόλαβα. Την επομένη της πτήσης μου η Μαλαισία έκλεισε τα σύνορα, και την ίδια μέρα η Ευρωπαϊκή Ένωση τα δικά της για τους μη πολίτες της.
Ο νέος κορωνοϊός, το κλείδωμα της χώρας, και το εμβόλιο
Κανένας από τους ειδικούς που άκουσα αυτό το μήνα της καραντίνας δεν πιστεύει ότι θα έχομε εμβόλιο νωρίτερα από το λιγότερο 8 μήνες. Το λιγότερο ένα χρόνο, λέει η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Φαρμάκων στην πιο πρόσφατη ενημέρωσή της.
Σε ένα μήνα, σε δυό, θα αναγκαστούμε, θέλομε δε θέλομε, να ξεκλειδώσομε τη χώρα. Κανένας μας δεν θέλει να πεθάνει από πείνα για να μην πεθάνει από κορωνοϊό… Όσο για τόσο το καταλαβαίνομε. (Υποθέτω.) Πώς θα μπούμε ανοχύρωτοι σε ξεκλείδωτη χώρα;
Επιπεδώσαμε την καμπύλη, θαυμάσια. Αυτό σημαίνει ότι η πανδημία, αντί να ξεθυμάνει μονομιάς το Μάρτη (επιδημία), θα είναι μαζί μας για μήνες (ενδημία). Ανοσολογικό τείχος κατά του νέου κορωνοϊού φτιάξαμε; Όχι. Δεν ξέρομε κάν αν έγινε μόνο του. Πού πάμε με ανοιχτά σύνορα στο δεύτερο κύμα; Ανοιχτά απ’ όλες τις μεριές: Ανατολικά (κορωνοϊός), βόρεια (γρίπη), δυτικά (πνευμονιόκοκος), νότια (γερασμένος πληθυσμός με δυο τρία νοσήματα ο καθένας). Δεν μπορούμε να κλείσομε τα ανατολικά σύνορα. Τυχεροί που έχομε ανοιχτά νότια σύνορα (φτάνομε πια όλοι, κυριολεκτικά, σε βαθιά γεράματα). Δεν θα κλείσομε ούτε τα βόρεια και τα δυτικά, που μπορούμε;
Ανοσολογικό τείχος – Ανοσολογικά τείχη = 1 – 2
Θυμάμαι τον καθηγητή μου της προπαιδευτικής παθολογίας Γεώργιο Δαΐκο – ο γενάρχης των λοιμωξιολόγων της χώρας – να μας λέει: «Ό,τι και να κάνετε, στο τέλος ένα μικρόβιο, ένας ιός, θα σας σκοτώσει.» Από τότε κάποια μικρόβια, κάποιοι ιοί, μπορώ να μη με σκοτώσουν (εύκολα τουλάχιστον).
Ήτοι: θωρακίζομε άμεσα όλους τους ευπαθείς της χώρας όλων των ηλικιών κατά της γρίπης και του πνευμονιόκοκου, ώστε να έχουν να πολεμήσουν μόνον έναν εχθρό. Έστω τώρα. Εύχομαι να υπάρχουν κάπου κάποια ξεχασμένα ή και να γίνει ειδική παραγγελία. Ο κατ’ οίκον περιορισμός δεν βλέπω να αποσύρεται σύντομα. Επιτρέπεται να βγούμε από το “Μένουμε σπίτι” με το ίδιο επίπεδο (μη) προστασίας των ευπαθών ομάδων; Θα είμαστε άξιοι της μοίρας μας. Το ένα κυνηγώντας τείχος, δεν βλέπομε τα δύο – αντιγριπικό, αντιπνευμονιοκοκικό – μπροστά στα μάτια μας;
Και τα δύο ταυτόχρονα, ένα σε κάθε χέρι. Το έκανα στον εαυτό μου πριν φύγω για Μαλαισία (είμαι στα 70 μου…), εκτός από κάποια μικροενόχληση στο ένα χέρι, του πνευμονιόκοκου νομίζω, δεν είχα κανένα απολύτως ενόχλημα. Ο χρόνος κλεισίματος στο σπίτι μας επαρκεί ώστε τα εμβόλια, αν γίνουν σήμερα, να έχουν αναπτύξει τη δράση τους όταν ξεκλειδωθεί η χώρα.
Για ποιον χτυπά η καμπάνα;
Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων, η Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, όλοι είναι σαφείς και κατηγορηματικοί: Τα θύματα του κορωνοϊού είναι ηλικιωμένοι με προϋπάρχοντα (υποκείμενα) νοσήματα. Μόνο 3% από όσους πέθαναν στην Ιταλία με τον κορωνοϊό δεν είχαν κανένα υποκείμενο νόσημα, 14% είχαν ένα, 21% δύο, και 62% τρία ή περισσότερα (μέσος όρος 3,3, πρότυπη απόκλιση 1,9, διάμεσος 3).
Από τους 5463 θανάτους σε νοσοκομεία της Νέας Υόρκης μέχρι 11 Απριλίου 9 το πρωί, σε 4386 είχε διευκρινιστεί αν είχαν ή όχι υποκείμενο νόσημα: από αυτούς 97,5% είχαν κάποιο (ή κάποια) από τα: διαβήτης, καρκίνος, ανοσοανεπάρκεια, υπέρταση, άσθμα, πάθηση πνευμόνων, καρδιάς, νεφρών, γαστρεντερικού, ήπατος. Μόλις 2,5% δεν είχαν. Η πιθανότητα (το ρίσκο) να πεθάνεις έχοντας κάποιο(α) από αυτά ήταν 39 φορές μεγαλύτερη από την πιθανότητα να πεθάνεις μην έχοντας κανένα. Το 2,5% θα ήταν ακόμα μικρότερο και το 39 ακόμα μεγαλύτερο αν είχαν ελεγχθεί και για κάποιο άλλο χρόνϊο νόσημα (εγκεφαλικό, αναιμία κτλ) ή οξύ (γρίπη, πνευμονιόκοκος κτλ) ή κατάσταση (εμβολιασμός, κάπνισμα, παχυσαρκία).
Πάρε την κατάσταση στα χέρια σου!
Συμπέρασμα πρακτικό! Αν είσαι της ηλικίας μου, ιδίως αν, σε οποιαδήποτε ηλικία, έχεις ανοιχτά μέτωπα, σκέψου την ιδέα ενός δαιμόνιου Έλληνα στη μακρινή Ανατολή (που την έκανε πράξη). Το ανοσοποιητικό σου σύστημα είναι το αμυντικό σου σύστημα. Τα οχυρωματικά σου έργα. Αν θέλεις να μην πέσει φέτος η Πόλη, κλείσε την πόρτα σου στον Ταμερλάνο. Θα κερδίσεις δυό ολόκληρες γενιές κορωνοϊών.
Συν Τσιόδρα και χείρα κίνει! Ρωτήστε το γιατρό σας αν υπάρχει για σάς ειδικά αντένδειξη. Ή ένδειξη. Εγώ απλά σάς κοινοποίησα την ιδέα και πράξη ενός απόδημου Έλληνα και τη δική μου εμπειρία. Δεν είμαι γιατρός σας. Εσείς και ο γιατρός σας αποφασίζετε.
τ. αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής & ιατρικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
