Ο κορονοϊός για όσους τον βιώνουν από τις τηλεοπτικές οθόνες και τις απαγορεύσεις της μετακίνησης είναι μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Δυσάρεστη, ψυχοφθόρα. Ομως η απόσταση βοηθά όσους δεν έχουν νοσούντες στο στενό περιβάλλον τους να αντιμετωπίζουν τον Covid-19 σαν κάτι μακρινό.
Μόλις όμως ο κορονοϊός διαπεράσει τους χοντρούς τσιμεντένιους τοίχους της ιδιωτικότητας, τότε το καθημερινό τηλεοπτικό σόου με τον «καλό», τον «κακό» και τον «αδιάφορο» παύει να μοιάζει με πολεμικό ανακοινωθέν από ένα μακρινό μέτωπο. Πλέον στους άψυχους αριθμούς κρύβεται ένας δικός σου άνθρωπος. Γιατί όπως και να το κάνουμε, άλλο είναι να βλέπεις έναν πρώην δήμαρχο από το βάθρο της -διορισμένης- εξουσίας του να κάνει ασκήσεις αυστηρότητας και πυγμής και άλλο να σου μιλα στο τηλέφωνο και να σου ανακοινώνει με μια φωνή που η χροιά της ξεπερνά τα όρια της αυστηρότητας και που πλησιάζει την αυταρχικότητα, ότι ο οικείος σου θα μεταφερθεί στο νοσοκομείο και θα «ενημερωθείτε από τους γιατρούς». Εκείνη τη στιγμή αντιλαμβάνεσαι ότι στην άλλη άκρη δεν έχεις να κάνεις με έναν αγχωμένο διαχειριστή μιας πανδημίας, αλλά με έναν άνθρωπο που δεν αντιλαμβάνεται την ανθρώπινη διάστασή της. Αυτή η ψυχρή, μεταλλική, χωρίς κόμπους και συναισθηματικές διακυμάνσεις φωνή, που θυμίζει ρομποτικό ήχο, σε κάνει να συνειδητοποιείς την πεμπτουσία αυτής της κρίσης και των επιπτώσεων που έπονται.
Το μεγάλο στοίχημα αυτής της κρίσης δεν είναι μόνο οι αριθμοί: των κρουσμάτων, των διασωλημένων και των «άτυχων», που ανακοινώνει κάθε μέρα ο καθηγητής. Δεν είναι ούτε η κλίση της καμπύλης αλλά ούτε ο αλγόριθμος της διασποράς της, τα στατιστικά δηλαδή εφευρήματα που επινόησαν οι στατιστικολόγοι για να μελετούν ένα φαινόμενο. Το πραγματικό στοίχημα είναι οι αριθμοί να μην καταπιούν την ανθρωπιά, την αλληλεγγύη, τη συμπαράσταση, την κατανόηση, την αίσθηση της απόγνωσης και του πόνου του διπλανού σου. Αυτού που «βρέθηκε θετικός» ή του άλλου που «βρέθηκε στην ανεργία» ή του άλλου…
Ολα αυτά τα συναισθήματα τα οποία έβγαζε η νεανική -έτσι την αντιλήφθηκα από το τηλέφωνο- φωνή του γιατρού στο νοσοκομείο «Σωτηρία», που ανθρώπινα, απλά και προσιτά τη μία στιγμή μοίραζε τα κοκτέιλ των φαρμάκων και την άλλη ελπίδα. Η μικρή διαφορά του χρόνου μεταξύ των δύο τηλεφωνημάτων έκανε τις διαφορές ανάμεσα στις δύο φωνές -του πολιτικού διαχειριστή του κορονοϊού και του γιατρού- να είναι σαν και εκείνες της μέρας και της νύκτας.
Την ίδια ακριβώς αίσθηση που προκάλεσε δύο ώρες αργότερα η αγωνιώδης προσπάθεια ενός διοικητικού υπαλλήλου του Ερυθρού, ο οποίος φορτώθηκε το πρόβλημά σου και μανιασμένα προσπαθούσε να βρει την άκρη στο μπερδεμένο κουβάρι των γραφειοκρατών και των πολιτικών.
Σε αυτήν εδώ την κρίση δεν δοκιμάζεται μόνο η υγεία αλλά και η ανθρωπιά. Και ανθρωπιά δεν είναι να αποκαλείς κάποιους με τα μικρά τους ονόματα, ούτε να επικαλείσαι τη φιλοπατρία τους. Ανθρωπιά σημαίνει να αντιλαμβάνεσαι την αγωνία και να προσπαθείς να την καταλαγιάσεις, τη μοναξιά και να προσπαθείς να την αμβλύνεις, το άγχος και να προσπαθείς να το δαμάσεις, την πείνα και να προσπαθείς να την κορέσεις, την ακύρωση και να προσπαθείς να την ανατρέψεις. Δεν υπάρχει ανθρωπιά α λα καρτ, ούτε επιλεκτική ευαισθησία.
Αν η πολιτεία διαχειρίζεται την υγειονομική κρίση με τις προδιαγραφές που εισήγαγε ο Κινέζος πρόεδρος, τότε την ίδια προσέγγιση θα έχει και με τη διαχείριση της οικονομικής κρίσης που την ακολουθεί. Οταν το κριτήριο των αποφάσεων είναι τα συμφέροντα, οι υποχρεώσεις και οι δεσμεύσεις, τότε οι επιλογές θα υπαγορεύονται αποκλειστικά από αυτές.
Δυστυχώς μέχρι σήμερα, με πιο πρόσφατο συμβάν την τελευταία παρέμβαση του πρωθυπουργού, όλες οι αποφάσεις της κυβέρνησης που αφορούν την ανθρωπιστική διαχείριση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας είχαν γνώμονα την εξυπηρέτηση των… αγορών και τη διαχείριση της αγωνίας των υπολοίπων, ώστε να αποτραπούν οι μαζικές αντιδράσεις τους ευθύς μόλις ανοίξουν οι πύλες της καραντίνας.
Είναι πλέον φανερό ότι η λογική τού «Ολοι Μαζί» δεν αφορά την πανδημία. Αφορά τη διαχείριση των επιπτώσεών της -κυρίως των οικονομικών- με τέτοιο τρόπο, ώστε η πείνα, η ανέχεια, ο εργασιακός μεσαίωνας με τις ενοικιάσεις, τους δανεισμούς, τις απολύσεις, να ενδυθεί τον μανδύα της… συνεισφοράς. Ετσι όσοι αντιδράσουν στο αφήγημα του «Ολοι» θα θεωρηθούν ότι ανήκουν στην ομάδα των «Χώρια». Και μετά οι «διαχειριστές», απενοχοποιημένοι, θα προχωρήσουν στην καταστολή προφασιζόμενοι την ανθρωπιά τη δική τους και την αντικοινωνική συμπεριφορά των άλλων.
* δημοσιογράφος, συγγραφέας
