Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει στους 19 της ευρωζώνης να επιδειχθεί η μέγιστη δυνατή ευελιξία στην ερμηνεία του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης -ή λιτότητας, ώστε να ανακουφιστούν οι εθνικοί προϋπολογισμοί και να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις επιπτώσεις του κορονοϊού, να χαλαρώσει τους κανόνες για τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων από τα κράτη-μέλη. Η Επιτροπή διαθέτει το ποσό των 37 δισ. ευρώ για την καταπολέμηση του Covid-19 που εξαπλώνεται με τρομακτική ταχύτητα στην Ε.Ε.
Δεν αναστέλλεται, όμως, το Σύμφωνο Σταθερότητας, αλλά αξιοποιείται η ρήτρα ευελιξίας που περιλαμβάνει για έκτακτες περιπτώσεις. Ενα ποσό 8 δισ. ευρώ θα διατεθεί για τη στήριξη περίπου 100.000 μικρομεσαίων επιχειρήσεων που πλήττονται από την πανδημία ή τα αναγκαστικά περιοριστικά μέτρα. Πολλά «καλά λόγια» για τη συνδρομή των Βρυξελλών στην καταπολέμηση του κορονοϊού ακούστηκαν χθες στη συνέντευξη Τύπου που έδωσαν η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η αντιπρόεδρος Μαργκρέτε Βεστάγκερ (επίτροπος Ανταγωνισμού) και ο αντιπρόεδρος Βάλντις Ντομπρόβσκις (οικονομία, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες).
Η Γερμανίδα πρόεδρος αναφέρθηκε γενικά στις κατευθυντήριες γραμμές των προτάσεων της Επιτροπής, η Δανέζα αντιπρόεδρος μίλησε για τις διευκολύνσεις στις κρατικές ενισχύσεις και ο Λετονός για το περίφημο Σύμφωνο που ελέγχει τις δημοσιονομικές δαπάνες των κρατών-μελών.
Σχετικά με το Σύμφωνο Σταθερότητας ο Β. Ντομπρόβσκις είπε ότι η Κομισιόν θα στηρίξει την ευελιξία που προβλέπει, ώστε να ληφθούν από τα κράτη-μέλη άμεσα μέτρα για την προστασία της υγείας, την ενίσχυση των επιχειρήσεων που πλήττονται από τον κορονοϊό και τους τομέων που δέχονται ισχυρά πλήγματα, όπως ο τουρισμός και οι μεταφορές. Οταν ερωτήθηκε, όμως, αν αυτό σημαίνει αναστολή του Συμφώνου απάντησε με ένα μεγαλοπρεπέστατο «όχι»…
Δεν αναστέλλουμε το Σύμφωνο, είπε, απλώς αξιοποιούμε την ευελιξία που προβλέπει για ειδικές περιπτώσεις. Και πρόσθεσε βάζοντας τα πράγματα στη θέση τους: «Πρόκειται για ένα προσωρινό σοκ…Τώρα πρέπει να κάνουμε τα πάντα για να αποφύγουμε μία μόνιμη ζημιά στην οικονομία». Αλλωστε, «δεν μιλάμε για δημοσιονομική ενθάρρυνση, αλλά για αντίδραση στην κρίση» που προκάλεσε ο κορονοϊός.
Στο ίδιο μήκος κύματος και η Μ. Βεστάγκερ όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις. Η χαλάρωση της εφαρμογής των κοινοτικών κανόνων θα επιτρέψει στα κράτη-μέλη να λάβουν άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα για την υποστήριξη των πολιτών και των επιχειρήσεων, ιδίως των μικρομεσαίων, που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες εξαιτίας της πανδημίας Covid-19.
Η Φον ντερ Λάιεν από την πλευρά της διευκρίνισε ότι τα ποσά που θα διατεθούν είναι «κοιμώμενα χρήματα» των Διαρθρωτικών Ταμείων που παρέμειναν αχρησιμοποίητα από τα κράτη-μέλη. Σύμφωνα με τη Γερμανίδα πρόεδρο, τα κράτη-μέλη μπορούν να σχεδιάσουν ευρύτατα μέτρα στήριξης με βάση τους ισχύοντες κανόνες της Ε.Ε. Μπορούν να αποφασίσουν να λάβουν μέτρα, όπως επιδοτήσεις μισθών, αναστολή πληρωμών φόρου εταιρειών και προστιθέμενης αξίας ή κοινωνικές εισφορές.
Επιπλέον, μπορούν να χορηγούν οικονομική στήριξη απευθείας στους καταναλωτές, για παράδειγμα για ακυρωμένες υπηρεσίες ή εισιτήρια που δεν επιστρέφονται από τους ενδιαφερόμενους φορείς. Επίσης, οι κανόνες κρατικών ενισχύσεων της Ε.Ε. επιτρέπουν στα κράτη-μέλη να βοηθήσουν τις εταιρείες να αντιμετωπίσουν ελλείψεις ρευστότητας και αν χρειαστούν επείγουσα βοήθεια διάσωσης. Το άρθρο 107 παράγραφος 2, είπε, παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να αποζημιώνουν τις επιχειρήσεις για τις ζημίες που προκαλούνται άμεσα από έκτακτα γεγονότα, συμπεριλαμβανομένων μέτρων σε τομείς όπως οι αεροπορικές μεταφορές και ο τουρισμός…
Οι προτάσεις της Επιτροπής θα βρεθούν τη Δευτέρα στο τραπέζι των υπουργών της ευρωζώνης και την Τρίτη στο Εcofin.
