Οι σημαντικότερες στιγμές ενός αεικίνητου Προέδρου

Ως ο 12ος Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας πέρασε από χθες στην Ιστορία ο Προκόπης Παυλόπουλος, έχοντας ολοκληρώσει την πενταετή θητεία του και παραδίδοντας πλέον τα κλειδιά του Προεδρικού Μεγάρου στη διάδοχό του, Αικατερίνη Σακελλαροπούλου.

Ηταν 13 Μαρτίου του 2015, όταν υπό καταρρακτώδη βροχή, κατέθετε στεφάνι στο Μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη και αναλάμβανε τα νέα του καθήκοντα, παίρνοντας τη σκυτάλη από τον επί δέκα χρόνια (εκλεγμένο για δύο θητείες) πρώτο πολίτη της χώρας, Κάρολο Παπούλια.

Κίνηση-έκπληξη

Ο Προκόπης Παυλόπουλος, κορυφαίο στέλεχος της Ν.Δ. και στενός συνεργάτης του Κώστα Καραμανλή, αποτέλεσε επιλογή για το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα από τον τότε πρωθυπουργό και πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος με μια κίνηση-έκπληξη επιχείρησε να πετύχει διπλό στόχο: Από τη μια, να τιμήσει την παράδοση και το fair play που θέλει το προτεινόμενο πρόσωπο να προέρχεται από τον αντίπαλο πολιτικό χώρο σε σχέση με εκείνον που ασκεί την κυβέρνηση, για λόγους ισορροπίας του πολιτικού συστήματος.

Από την άλλη, να «βραχυκυκλώσει» τη Ν.Δ. και τις διάφορες ομάδες στο εσωτερικό της, αφού ως γνωστόν ο κ. Παυλόπουλος εθεωρείτο επίλεκτο μέλος της λεγόμενης «καραμανλικής» πτέρυγας.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι την εκλογή του καταψήφισε -πηγαίνοντας ενάντια στο κόμμα του- ο σημερινός πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος, αν και είχε τη δυνατότητα και δεχόταν σχετικές εισηγήσεις να ανανεώσει τη θητεία του κ. Παυλόπουλου στην Προεδρία, ωστόσο δεν το έπραξε.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος αφήνει ένα ισχυρό αποτύπωμα ως παρακαταθήκη στον θεσμό και σε αντίθεση με τις πολλές επικρίσεις και τις αρνητικές γνώμες που συγκέντρωνε ως υπουργός των κυβερνήσεων Καραμανλή, έδωσε για την πλειονότητα του πολιτικού κόσμου την αίσθηση ενός πετυχημένου Προέδρου της Δημοκρατίας. Αεικίνητος, πάντοτε θεσμικός αλλά όχι διακοσμητικός, αφού κατάφερνε για όλα τα μεγάλα θέματα του Ελληνισμού να παρεμβαίνει με πνεύμα εθνικής ενότητας, εξαντλώντας, αλλά χωρίς να υπερβαίνει τα όρια, όπως αυτά πηγάζουν από το Σύνταγμα.

Μέσα σε συνθήκες μεγάλης αντιξοότητας για την Ελλάδα και σε ένα διεθνές περιβάλλον εχθρικό, ειδικά τους πρώτους μήνες του 2015 και μέχρι το επώδυνο δημοψήφισμα του Ιουλίου του ίδιου έτους, μπόρεσε με τους χειρισμούς και τις διαμεσολαβήσεις του με ξένους ηγέτες να διαδραματίσει έναν καθοριστικό ρόλο υπέρ της διατήρησης της χώρας σε ευρωπαϊκές ράγες.

Οταν η εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων προς την κυβέρνηση Τσίπρα είχε αρχίσει να κλονίζεται, οι ισχυρές και κατηγορηματικές διαβεβαιώσεις του προς τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι και τον πρόεδρο της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ ότι η Ελλάδα δεν θα βγει από το ευρώ και θα τηρήσει τη συμφωνία συνέβαλαν στην αποφυγή ενός ατυχήματος που μπορεί να αποδεικνυόταν ολέθριο… Επρόκειτο αναμφίβολα για μια περίοδο ανεξίτηλα χαραγμένη στη μνήμη των περισσότερων Ελλήνων, με το «καλημέρα» της έναρξης της θητείας του.

Διαρκείς, επίμονες και αρκετές φορές αυστηρές ήταν οι προειδοποιήσεις και τα μηνύματα που έστελνε στην Τουρκία και στον πολύ συχνά προκλητικό ομόλογό του, Ταγίπ Ερντογάν. Ο κ. Παυλόπουλος μονότονα καλούσε την Αγκυρα να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο και τους κανόνες καλής γειτονίας, ενώ δεν έλειψαν και κάποιες στιγμές έντασης.

Πιο χαρακτηριστικό το μίνι διπλωματικό επεισόδιο που ξέσπασε εντός του Προεδρικού Μεγάρου στην Αθήνα κατά την επίσκεψη του Τούρκου προέδρου, ο οποίος επιδίωξε ανεπιτυχώς να αμφισβητήσει τη Συνθήκη της Λωζάννης, για να λάβει τη σκληρή απάντηση ότι πρόκειται για κάτι το αδιαπραγμάτευτο για την Ελλάδα. Εξίσου καυστικός ήταν ο Προκόπης Παυλόπουλος και για το παράνομο μνημόνιο της Τουρκίας με τη Λιβύη, το οποίο έχει χαρακτηρίσει άκυρο και παντελώς ανυπόστατο.

Αν και καλός φίλος με τον Γερμανό πρόεδρο Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ, δεν δίστασε να θέτει με κάθε ευκαιρία το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων, υποστηρίζοντας ότι είναι «νομικώς ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες» και οι απαιτήσεις αυτές της Ελλάδας δεν διεκδικούνται «ούτε μονομερώς και ούτε αυθαιρέτως».

Στο θέμα της Συμφωνίας των Πρεσπών και παρά τις γαλάζιες εθνικιστικές Σειρήνες που τον προέτρεπαν να σταθεί εμπόδιο, κατάφερε με τις ενέργειές του να έχει μια εθνικά εποικοδομητική συνεισφορά, υπό την έννοια ότι οι απαράβατες προϋποθέσεις του, για να μη βάλει βέτο, της αναθεώρησης του Συντάγματος της Βόρειας Μακεδονίας και της απάλειψης των αλυτρωτικών αναφορών έγιναν έμπρακτα αποδεκτές.

Ασφυκτικές πιέσεις

Στα αξιοσημείωτα περιστατικά της πενταετίας του Προκόπη Παυλόπουλου συμπεριλαμβάνεται επίσης η άρνησή του να υπογράψει το προεδρικό διάταγμα για τους διορισμούς της ηγεσίας του Αρείου Πάγου, που είχε αποφασίσει το υπουργικό συμβούλιο επί ΣΥΡΙΖΑ. Η Ν.Δ., που ήταν τότε στην αντιπολίτευση, είχε ασκήσει ασφυκτικές πιέσεις, με το επιχείρημα ότι η χώρα βρισκόταν σε προεκλογική περίοδο, γεγονός που προκάλεσε τη δυσφορία του Αλέξη Τσίπρα και του μεγάρου Μαξίμου, που έκαναν λόγο για απόπειρα εμπλοκής του ΠτΔ σε «αλαζονικές μεθοδεύσεις».

Η απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη, τον περασμένο Ιανουάριο, να προτείνει την Αικατερίνη Σακελλαροπούλου, με τον συμβολισμό της πρώτης γυναίκας Προέδρου, για την οποία είχε ενημερωθεί λίγο πριν ο πρωθυπουργός προβεί σε ανακοινώσεις, τον βρήκε σε τελετή απονομής δημοσιογραφικών βραβείων, όπου η αμηχανία ήταν εύλογη.

Δεν υπήρχε όμως περίπτωση, ο κ. Παυλόπουλος να δημιουργήσει πρόβλημα στην κυβέρνηση, σεβόμενος απολύτως την επιλογή του κ. Μητσοτάκη. Την επόμενη ημέρα πραγματοποίησε ένα από τα τελευταία επίσημα ταξίδια του στο εξωτερικό και πιο συγκεκριμένα στο Δουβλίνο, πρωτεύουσα της Ιρλανδίας.

Σε ό,τι αφορά το μέλλον, έχει από καιρό οργανώσει το νέο του γραφείο και δηλώνει έτοιμος να επιστρέψει στο Πανεπιστήμιο για να διδάξει στους φοιτητές, μια συνήθεια που του είχε λείψει εξαιτίας του ασυμβίβαστου και των ανειλημμένων προεδρικών υποχρεώσεών του.