ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Ιωάννα Μπλούτη*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Μια δεκαετία σχεδόν χωρίς σοβαρή επιμόρφωση εκπαιδευτικών είναι πολύς καιρός.

Δεν είναι στη διακριτική ευχέρεια της πολιτείας η ποιοτική και στοχευμένη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Είναι βαριά υποχρέωση. Απέναντι στους εκπαιδευτικούς, στους μαθητές, στους γονείς, στην κοινωνία. Eπί της ουσίας πρόκειται για την ποιότητα στη διδασκαλία, την ορθή διαχείριση των φαινομένων βίας (bulling) στα σχολεία, τη διασφάλιση παιδαγωγικού κλίματος με σύγχρονους όρους των επιστημών της Αγωγής, την προσέγγιση της σχολικής τάξης με τις πλέον ενδεδειγμένες τεχνικές διδασκαλίας κ.ο.κ.

Η προηγούμενη πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας με τον κ. Γαβρόγλου δεν κατάφερε να καταρτίσει ένα σοβαρό στρατηγικό σχέδιο για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και να αξιοποιήσει κατά τον καλύτερο τρόπο τα πολλά εκατομμύρια που είναι ακόμα διαθέσιμα από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. Οι βασικές αρχές και κατευθύνσεις υπήρχαν ήδη από τον καιρό του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία το 2016. Η υποεπιτροπή, με συντονίστρια την πανεπιστημιακό κ. Δραγώνα, είχε καταθέσει κείμενο προτάσεων εκπαιδευτικής πολιτικής που εμβόλιζαν τον πυρήνα του ζητήματος και έθεταν στιβαρές βάσεις ανάπτυξης στρατηγικού σχεδίου.

Η πρόταση διαπνεόταν από την ιδέα της συνεκτικότητας μεταξύ αρχικής εκπαίδευσης εκπαιδευτικών και ενδοϋπηρεσιακής επιμόρφωσής, ενώ αναφερόταν επίσης στην ανάγκη θεσμοθέτησης ενός Δυναμικού Πλαισίου Προσόντων των εκπαιδευτικών, το οποίο να λειτουργεί ως ρυθμιστικό εργαλείο μιας συνεκτικής εκπαιδευτικής και επιμορφωτικής πολιτικής. Πώς εξηγείται όμως η αδράνεια της προηγούμενης κυβέρνησης παρά τις έγκαιρες εισηγήσεις; Γιατί τόσα χρόνια το στρατηγικό σχέδιο επιμόρφωσης ήταν κάτι σαν το γεφύρι της Αρτας; Ολημερίς το χτίζανε, το βράδυ γκρεμιζόταν. Δυστυχώς, δεν ακούστηκε ούτε ψίθυρος αυτοκριτικής για την τραγική καθυστέρηση.

Τα δεδομένα είναι σαφή και αμείλικτα. Ζούμε στην εποχή της 4ης ή και 5ης Βιομηχανικής Eπανάστασης που σημαίνει ότι η Ποιητική της Γνώσης, η Διαδικασία της Μάθησης περνάει αναγκαία μέσα από τα μονοπάτια της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και της ανάπτυξης της κριτικής σκέψης, της ενσυναίσθησης, των λεγόμενων soft skills, της ραγδαία μεταβαλλόμενης αρχιτεκτονικής της τυπικής εκπαίδευσης. Παραπλεύρως οι τρόποι πρόσληψης της γνώσης, η διδακτική μεθοδολογία, η παιδαγωγική αναπροσαρμόζονται σύμφωνα με πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα.

Ενδεικτικά αναφέρουμε τη διεπιστημονική προσέγγιση STEΑM (Science, Technology, Engineering, Αrts, Mathematics), τη μέθοδο CLIL (Content Language Integrated Learning), δηλαδή συνδυασμένη εκμάθηση επιστημονικού αντικειμένου και ξένης γλώσσας, την αξιοποίηση της προφορικής ιστορίας ως διδακτικού εργαλείου κ.ο.κ. Πόσοι εκπαιδευτικοί όμως έχουν επιμορφωθεί και αξιοποιούν αυτές τις προσεγγίσεις στη διδακτική τους καθημερινότητα, προσφέροντας στους μαθητές τους διδασκαλία ελκυστική, ευχάριστη, με ποιοτικό αποτέλεσμα;

Από την άλλη πλευρά πολιτεία και κοινωνία εγείρουν απαιτήσεις από τους νέους. Πρέπει να έχουν την ιδιότητα του συνειδητού ενεργού πολίτη, να διαθέτουν digital skills, emotional intelligence κ.λπ. Ορθές απαιτήσεις βέβαια. Το milestone όμως λείπει. Το βασικό κομμάτι του πάζλ που είναι αδύνατο να υποκατασταθεί. O κατάλληλα επιμορφωμένος εκπαιδευτικός σε μαθησιακές συνθήκες απόλυτα ευθυγραμμισμένες με τις αρχές εκπαίδευσης ενηλίκων. Αν θέλετε ακριβέστερα, ο επαρκώς εκπαιδευμένος και συνεχώς επιμορφωμένος εκπαιδευτικός, ο εκπαιδευτικός διανοούμενος σε συνεχή μεταβολισμό με το περιβάλλον της γνώσης.

Εκθέσεις και συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τα τελευταία χρόνια διατυμπανίζουν τη σημαντικότητα της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών και την ανάγκη επένδυσης στον άνθρωπο ως πυρήνα της μαθησιακής διαδρομής. Η UNESCO, δε, τονίζει εμφατικά ότι οι εκπαιδευτικοί είναι το κλειδί για τη βελτίωση της ζωής των παιδιών και είναι καίριο να υποστηριχτούν για διδασκαλία ποιοτικής μάθησης. Ακόμα η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ως προτεραιότητα συμβαδίζει με το SDG 4 του ΟΗΕ για Quality Education στο πλαίσιο της Βιώσιμης Ανάπτυξης 2030.

Προσφάτως έγινε γνωστό πως το Ινστιτούτο Επιμορφωτικής Πολιτικής θα προτείνει άμεσα την υλοποίηση επιμορφωτικών δράσεων σε θέματα όπως «ήπιες δεξιότητες», αειφόρος ανάπτυξη και άλλα κομψά. Αν δεν κάνω λάθος, τα πολύ σοβαρά αυτά ζητήματα διατρέχουν οριζόντια τα αναλυτικά προγράμματα και σχετίζονται με την αναθεώρησή τους.

Ο κίνδυνος της χαμηλής ποιότητας και αποσπασματικότητας των επιμορφωτικών δράσεων καραδοκεί, ενώ οι εκπαιδευτικοί αδημονούν για ποιοτικά προγράμματα που απαντούν στις ανάγκες του ρόλου τους και λαμβάνουν υπόψη τα «θέλω» τους.

Εν τέλει στην Ελλάδα του 2020 το ερώτημα που έχει νόημα πρωτίστως είναι τι είδους εκπαιδευτικoύς θέλουμε για τα παιδιά μας. Οι σημερινοί δάσκαλοι έχουν βιώσει, βιώνουν εκπαίδευση και επιμόρφωση που έχει αξία; Ο μέσος όρος ηλικίας των εκπαιδευτικών αγγίζει τα 50 χρόνια και η θέσπιση ενός ποιοτικού συνεκτικού σχεδίου εκπαίδευσης και επιμόρφωσης που απαντά στις ανάγκες εκσυγχρονισμού και ποιότητας της εκπαίδευσης είναι εδώ και φωνάζει δυνατά κάθε μέρα στις σχολικές τάξεις!