Αντιμέτωπες με κοινωνική έκρηξη θα βρεθούν πιθανότατα οι κυβερνήσεις και οι οικονομικές και πολιτικές ελίτ του ανεπτυγμένου κόσμου αν μετά την πανδημία του κορονοϊού και την οικονομική συρρίκνωση δεν ακολουθήσει μια γρήγορη ανάκαμψη V ή έστω U.
Το μεγαλύτερο τίμημα της πανδημίας μετά τις απώλειες ανθρώπινων ζωών είναι αναμφίβολα η παύση της οικονομικής δραστηριότητας, η χιονοστιβάδα των απολύσεων και η κλιμακούμενη ανέχεια στις τάξεις των ανέργων. Για την ώρα, οι κυβερνήσεις σε αρκετές ανεπτυγμένες χώρες της Δύσης αντιμετωπίζουν το πρόβλημα παρέχοντας στους ανέργους επιδόματα, άλλοτε γενναία και άλλοτε πενιχρά. Σε κάποιες άλλες χώρες του κόσμου, όμως, όπως η Ινδία, όπου δεν υπάρχουν αυτά τα επιδόματα, τα πράγματα είναι πιο σκούρα για τους εργάτες.
Η καραντίνα την οποία επέβαλε πριν από περίπου μία εβδομάδα και ώς τα μέσα Απριλίου ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι, προκειμένου να περιοριστεί η εξάπλωση του κορονοϊού στην πολυάνθρωπη χώρα, τροφοδοτεί ήδη ανθρωπιστική κρίση προκαλώντας αντιδράσεις. Εκατοντάδες χιλιάδες φτωχοί εργάτες από την ινδική ύπαιθρο -οι οποίοι μετανάστευσαν στο Δελχί, στη Βομβάη και στις άλλες μεγάλες πόλεις προκειμένου να εργαστούν στα εργοστάσια- χάνουν λόγω της καραντίνας τη δουλειά τους. Χωρίς τους πενιχρούς μισθούς τους αδυνατούν πλέον να επιβιώσουν.
Το δράμα δεν άργησε να οδηγήσει σε έκρηξη. Την περασμένη Κυριακή περίπου 500 άνεργοι εμιγκρέδες εργάτες συγκρούστηκαν με την αστυνομία στην πόλη της Δυτικής Ινδίας Σουράτ, απαιτώντας να τους επιτραπεί η έξοδος προς τα χωριά τους. Οι Αρχές φοβούνται ότι η μεγάλης κλίμακας μετακίνηση των εμιγκρέδων εργατών στην ύπαιθρο ενέχει τον κίνδυνο εξάπλωσης του ιού στα μέρη απ’ όπου περνούν. Ο συνολικός αριθμός των εμιγκρέδων εργατών της Ινδίας φτάνει τα 120 εκατομμύρια. Αντιστοιχεί δηλαδή περίπου στο 1/10 του ύψους 1,3 δισ. πληθυσμού της.
Δοκιμάζεται και η Ιρλανδία
Σε σύγκριση με την Ινδία, οι εργαζόμενοι που χάνουν τη δουλειά τους λόγω κορονοϊού στην Ιρλανδία αριθμητικά δεν φαίνονται και τόσο πολλοί. Ωστόσο, είναι πολλοί. Οι περίπου 300 χιλιάδες Ιρλανδοί που έχασαν τη δουλειά τους τις δύο τελευταίες εβδομάδες λόγω του κορονοϊού αντιστοιχούν στο 12% του ύψους 2,3 εκατομμυρίων εργατικού δυναμικού της χώρας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε χθες στη δημοσιότητα το ιρλανδικό υπουργείο Εργασίας, από τις 16 Μαρτίου έχουν εξεταστεί από τις υπηρεσίες του 389.000 αιτήσεις λήψης επιδόματος ανεργίας. Ισοδυναμούν με το σύνολο των αιτήσεων σε διάστημα 19 μηνών.
Το ερώτημα που προβάλλει είναι αν η ιρλανδική κυβέρνηση, η ελληνική και οι υπόλοιπες θα είναι σε θέση να παρέχουν αυτήν τη βοήθεια σε περίπτωση που η καραντίνα διαρκέσει για μήνες.
Πόσο μάλλον όταν ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Τμήματος του ΔΝΤ, Πολ Τόμσεν, εκτίμησε χθες ότι υπό τις παρούσες συνθήκες οικονομικής υπολειτουργίας, οι μεγάλες οικονομίες της Ε.Ε. χάνουν κάθε μήνα το 3% του ΑΕΠ και ότι η οικονομία της Ε.Ε. θα βουτήξει σε βαθιά ύφεση φέτος.
Είναι προφανές ότι η εξεύρεση επιπλέον πόρων για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι ζωτικής σημασίας. Η χρηματοδότηση των κυβερνήσεων μέσω ενός κοινού ευρωομολόγου θα μπορούσε να δώσει λύση, όμως το Βερολίνο και οι «δορυφόροι» του στον ευρωπαϊκό Βορρά αρνούνται επίμονα.
Αν η πανδημία εκτοξεύσει όμως τις οικονομικές αποκλίσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, τότε -όπως προειδοποίησε χθες ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων της Ε.Ε. Πάολο Τζεντιλόνι- το ευρωπαϊκό σχέδιο θα είναι δύσκολο να διατηρηθεί… Νωρίτερα ή αργότερα και η κοινωνική ειρήνη.
