Ηχησαν χθες (ξανά) οι καμπάνες για την Ελλάδα με αφορμή την έκθεση που δημοσίευσε η Ομάδα Καταπολέμησης της Διαφθοράς του Συμβουλίου της Ευρώπης (GRECO) για τη σχετική ατιμωρησία με την οποία αντιμετωπίζουν τα αδικήματα διαφθοράς οι νέοι Ποινικοί Κώδικες.
Με τον ίδιο αυστηρό τρόπο στηλιτεύεται και η παραπέρα δυνατότητα ατιμωρησίας, ακόμα και παραγραφής, αδικημάτων που παρέχει η απόφαση της κυβέρνησης να τα καταστήσει μη αυτεπάγγελτα, αφαιρώντας από τους εισαγγελείς τη δυνατότητα να απαγγείλουν διώξεις σε παράγοντες και στελέχη του ευρύτερου δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, εάν προηγουμένως δεν έχουν μηνυθεί από τις διοικήσεις των οργανισμών στους οποίους εργάζονται.
Οι πρώτες παρατηρήσεις έγιναν τον περασμένο Ιούνιο, όταν η νομοπαρασκευαστική επιτροπή αποφάσισε να μετατρέψει το κακούργημα της δωροδοκίας σε πλημμέλημα.
Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι αφενός πλέον το πλημμέλημα έχει εκτιτέα ποινή και αφετέρου ότι, εφόσον δεν επιλέχτηκε κατηγοριοποίηση της δωροδοκίας/δωροληψίας, έπρεπε να χωρέσουν στη διάταξη και ελαφρύτερες πράξεις (όπως π.χ. η αποδοχή ενός καλαθιού με κρασιά) με κατώτερα όρια ποινών.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η GRECO και ο ΟΟΣΑ αντέδρασαν έντονα τον περασμένο Ιούνιο για τα συγκεκριμένα άρθρα, ενώ ξεκίνησαν διαδικασίες και διάλογος με τον νέο υπουργό Δικαιοσύνης και άλλους αξιωματούχους.
Αποτέλεσμα του διαλόγου αυτού, σύμφωνα με την ομάδα GRECO, ήταν «η επαναφορά σε κάποιο βαθμό ισχυρότερης ποινικής νομοθεσίας όσον αφορά τα αδικήματα δωροδοκίας από τις 18 Νοεμβρίου 2019».
Συγκεκριμένα η πράξη της (ενεργητικής) δωροδοκίας υπαλλήλου για ενέργεια ή παράλειψη που αντίκειται στα καθήκοντά του «τιμωρείται με κάθειρξη έως οκτώ έτη και χρηματική ποινή» (αντί της φυλάκισης τουλάχιστον τριών ετών και χρηματικής ποινής).
Οπως όμως διαπιστώνει η έκθεση, η κυβέρνηση άνοιξε ένα παράθυρο με τη διάταξη περί αναγκαίας μήνυσης (έγκλησης), καταργώντας την αυτεπάγγελτη εισαγγελική διώξη (πλην του στενού δημοσίου) και με αναδρομική μάλιστα ισχύ σε εκκρεμείς υποθέσεις διαφθοράς.
Με πολύ αυστηρό τρόπο η GRECO συνιστά στις ελληνικές αρχές να εισαγάγουν ένα σύστημα όπου οι επιβαρυντικές περιστάσεις όσον αφορά τα αδικήματα δωροδοκίας να έχουν αυστηρότερη ποινική μεταχείριση.
